Liedekerke vecht sluiting kazernes civiele bescherming aan, brandweer Vlaams-Brabant trekt aan alarmbel

BELGA
De beslissing van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) om vier van de zes kazernes van de civiele bescherming te sluiten, zet kwaad bloed. Burgemeester Luc Wynant (CD&V) van Liedekerke, momenteel op vakantie in het buitenland, laat weten dat het gemeentebestuur "de lichtzinnig genomen beslissing" tot sluiting van de kazerne in Liedekerke "in de meeste ruime zin zal aanvechten". De zoneraad van de brandweerzone Vlaams-Brabant trekt aan de alarmbel omdat de federale overheid haar financiële engagementen niet nakomt.

"Vandaag moet geïnvesteerd worden in een verbreding van de veiligheid en niet in een verarming ervan", zegt burgemeester Wynant. "Het moet immers onze ambitie zijn om van België, van Vlaanderen, niet alleen de meest creatieve en innovatieve, maar ook de meest veilige regio te maken. Ik heb daarom steeds gepleit voor het behoud van de kazernes van Liedekerke en Brasschaat en een verdere rol voor deze van Jabbeke."

De Liedekerkse burgemeester neemt het ook niet dat over zo'n belangrijke zaak slechts één minister op zijn eentje een beslissing kan nemen. "De veiligheid van inwoners van dit land is een grondrecht waarover het aan het parlement is om een uitspraak te doen. Op deze wijze kan elk parlementslid met de kennis van zaken beslissen of de sluiting van een kazerne de juiste beslissing is in het belang van de veiligheid van elke inwoner", aldus Wynant.

"Problemen verergeren"

De zoneraad van de brandweerzone Vlaams-Brabant trekt aan de alarmbel omdat de federale overheid haar financiële engagementen niet nakomt. De sluiting van de kazerne van Liedekerke zal voor de brandweerzone bovendien een significante stijging van de werklast meebrengen, en dus de problemen waarmee de brandweerzone kampt nog verergeren.

De wetgever bepaalde in het kader van de brandweerhervorming dat de verhouding tussen de financiële bijdragen van de federale overheid en de gemeenten voor de nieuwe, grotere brandweerzones moesten evolueren naar 50 procent elk. Dat de gemeenten momenteel 80 procent van de financiële bijdragen aan de brandweerzone en de federale overheid slechts 20 procent, is volgens de zoneraad onhoudbaar.

De zoneraad wijst erop dat de noodzakelijke uitvoering van het personeelsplan van de brandweer, dat in een personeelsgroei voorziet, hierdoor momenteel sterk gehypothekeerd wordt. In een brief aan minister Jambon eist de zone dan ook dat de federale overheid snel haar wettelijke verplichtingen nakomt.

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon.
BELGA Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon.

"Aanslag op veiligheid"

"De beslissing van Jambon is een regelrechte aanslag op de veiligheid van de mensen", zegt Vlaams volksvertegenwoordiger en gemeenteraadslid in Liedekerke Katia Segers (sp.a). "We begrijpen de minister zijn argumenten niet. Bij rampen telt elke seconde en er zijn gespecialiseerde taken die de brandweer nooit zal aankunnen."

Dat er hervormd moet worden, begrijpt Segers, maar "ik zie niet in waarom er twee centrales moeten blijven in het noorden van het land, vlakbij de Nederlandse grens. Er was veel beter voor centrale kazernes gekozen."

"Eigenlijk zou volgens de sp.a geen enkele kazerne mogen verdwijnen", aldus nog Segers. "We hebben dan ook geen enkel geen enkel begrip voor deze beslissing".

Katia Segers
BELGA Katia Segers

Vakbonden geschokt

Hoewel de kazerne van Crisnée een van de twee kazernes is die open blijft, toont vakbondsafgevaardigde Michel Piette van de liberale vakbond SLFP zich niet bepaald tevreden. "Ook al zijn er geen naakte ontslagen, toch zullen slechts 320 arbeiders van de 480 hun job kunnen behouden", zegt Piette. Vakbondsman Jean-Marc Delfosse van de christelijke vakbond CSC zegt dat zijn "mensen geschokt zijn, ook al hing de beslissing al een tijdje in de lucht".

"In Crisnée gaan we van 100 man naar 160, maar een aantal van die mensen zullen niet blij zijn, omdat ze nu meer dan 100 km moeten rijden om op hun werk te geraken." Dat er geen overlapping meer zal zijn met de taken van de brandweer, noemt de vakbondsman dan weer een goede zaak.

Bij de christelijke bond CSC maken zich zorgen over de precieze sociale impact van de beslissing en over de marge die er is om te onderhandelen over de effecten van de maatregelen op de individuele agenten. Volgens vakbondsman Jean-Marc Delfosse zijn er nog tal van vragen, zowel over de taakinhoud van de medewerkers als over hun toekomstige verloning.

"Zeer slecht nieuws, maar we gaan ons vel duur verkopen. We zijn als vakbond verplicht om op te komen voor behoud van werkplaatsen", zegt Gino Hoppe van de socialistische vakbond Acod Openbare Diensten. "We zullen de precieze teksten pas eind deze maand krijgen. Dan ga ik met mijn mensen die teksten bestuderen om te zien wat we kunnen doen en hoe we moeten reageren, als het kan in gemeenschappelijk front."

Hoppe noemt het sowieso "een asociale maatregel" om mensen ineens honderden kilometers van de ene provincie naar de andere te sturen om hun werk te blijven doen. "Daar moet over gepraat worden, en ik heb van minister Jambon begrepen, dat er inderdaad kan over gepraat worden." Andere factor is de betrekkelijk lange tijdsduur die nog rest voor het doorvoeren van de hervormingen. "Er wordt gemikt op het jaar 2019", zegt Hoppe. "Dat betekent toch dat het een operatie van lange duur gaat worden."

"Kazerne Jabbeke nu integreren in brandweerzone"

"Het is geen beslissing die ik zou genomen hebben, maar er is budget om de werking van de civiele bescherming goed te integreren in onze brandweerzone." Dat zegt Jabbekenaar en federaal volksvertegenwoordiger Hendrik Bogaert (CD&V). Volgens Bogaert kan Jabbeke nu beginnen met de uitbouw van een nieuw soort civiele bescherming, als onderdeel van de brandweer.

Bogaert pleitte om de kazerne in Jabbeke open te houden, maar kreeg de nodige garanties om werking te integreren in de brandweerzone. "Ik zou dat niet gedaan hebben, maar we moeten nu vooral de positieve elementen meenemen. Enerzijds wordt de kazerne overgedragen aan de brandweerzone voor een symbolische euro. Anderzijds blijven de activiteiten voor de Noordzee in West-Vlaanderen. Ook die worden geïntegreerd in de zone. Er is ons een miljoen euro per jaar beloofd voor de werking waardoor we zelf kunnen zorgen voor een goede uitbouw. En ook belangrijk, de twaalf mensen die hier werkzaam zijn, kunnen hun job behouden en worden ook overgeheveld naar de zone. Er moet dus niemand vrezen voor zijn job", aldus Bogaert. Ook de ambulancepost blijft.

Bogaert beseft dat Jabbeke niet houdbaar was. Er waren al jaren geen investeringen meer gebeurd en met twaalf personeelsleden was de kazerne al vrij beperkt in mogelijkheden. "We zien nu tenminste een toekomst. We gaan moeten kijken hoe we de eerste uitruk zullen organiseren, maar op zich maakt het niet uit welke stempel er op de wagens staat, die van de civiele bescherming of die van de brandweerzone. Het is niet ideaal, maar we kunnen nu zelf de functionaliteit terug uitbouwen met het geld dat ons beloofd is", besluit hij.

De burgemeester van Crisnée, Philippe Goffin (MR) toont zich blij met de investeringen die gebeurd zijn in de kazerne van zijn gemeente. "Ons materiaal is gemoderniseerd en we hebben uitstekende expertise in huis", zegt de burgemeester. "We zijn ook goed gelegen aan een kruispunt van autosnelwegen, dichtbij de Maas en bij een lokale luchthaven. "

Hendrik Bogaert
BELGA Hendrik Bogaert

Verslagenheid personeel is groot

"Totaal onbegrijpelijk", vindt Guy Spitaels, commandant van de civiele bescherming van Liedekerke. De verslagenheid onder het personeel is volgens hem, ondanks de maandenlange geruchtenmolen dat deze beslissing er zat aan te komen, bijzonder groot. Dat is ook het geval voor de onzekerheid over hun toekomstige job.

"We hebben tot het laatste moment gehoopt dat het gezond verstand zou zegevieren en dat men bijvoorbeeld alsnog zijn lessen zou trekken uit het chemische ongeval van enkele dagen geleden in Zevekote. Men wil bij dergelijke rampen snel hulp bieden, maar kiest dan begrijpe wie kan, voor één kazerne ten noorden van Antwerpen. De civiele bescherming van Brasschaat was in Zevekote inderdaad slechts een kwartier later ter plaatse dan wij, maar als dit ongeval zich overdag had voorgedaan, was men wegens de files op de Antwerpse ring ongetwijfeld pas veel later gearriveerd", aldus Spitaels.

Dat Brasschaat ongeschikt is als enige kazerne voor de civiele bescherming in Vlaanderen, blijkt volgens Spitaels ook onder meer uit de ligging ten opzichte van de kerncentrale van Doel. "In het nieuwe nucleaire noodplan werden op basis van gegevens over buitenlandse incidenten de veiligheidsparameters fors uitgebreid. Brasschaat ligt echter zo dicht bij Doel en bovendien ook in de windrichting. Mogelijk zal men er in geval van een nucleaire catastrofe niet eens kunnen interveniëren omdat men zal moeten binnenblijven", aldus Spitaels.

Stefaan De Neef, een operationeel medewerker die bij recente acties voor het behoud van de kazerne optrad als woordvoerder, vindt eveneens dat Liedekerke door zijn centrale ligging veel meer geschikt is als locatie voor interventies dan Brasschaat. "Dat is enkele jaren geleden in een rapport ook bevestigd. Nadien heeft men echter de parameters gewijzigd om Brasschaat te bevoordelen. Zo was het plots belangrijk dat de kazerne van Liedekerke niet kan uitbreiden. Hier staat overigens een splinternieuw gebouw, terwijl de kazerne van Brasschaat in verval is", aldus De Neef. Hij vindt het ook geen argument dat Brasschaat zich in de buurt situeert van een aantal Seveso-bedrijven. "Die hebben immers zelf meer gespecialiseerde rampenbestrijders dan wij".

"Mogelijk zal men in Brasschaat in geval van een nucleaire catastrofe niet eens kunnen interveniëren omdat men zal moeten binnenblijven"