KU Leuven ontwikkelt vaccin tegen gele koorts en hondsdolheid: "Goedkoop, efficiënt en makkelijk te produceren"

anp
Het internationaal consortium (RABYD-VAX), geleid door onderzoekers van de KU Leuven, is gestart met de ontwikkeling van een goedkoop en niet-temperatuurgevoelig vaccin dat zal beschermen tegen hondsdolheid en gele koorts. Om de productie in werking te stellen mocht het consortium een beurs van 4,1 miljoen euro in ontvangst nemen van 'Horizon 2020', het Europees programma voor Onderzoek en Innovatie.

Het nieuwe vaccin zal beschermen tegen zowel hondsdolheid en gele koorts en wordt opgenomen in het basisvaccinatieprogramma voor kinderen. "Het zal efficiënt, veilig, goedkoop en gemakkelijk te produceren zijn. We moeten ook niet gebruik maken van een naald om het toe te dienen", zegt Johan Neyts van de KU Leuven. Onderzoekers zullen hiervoor de nieuwe PLLAV-technologie gebruiken die aan de KU Leuven werd ontwikkeld.

Oncontroleerbaar
Hondsdolheid maakt jaarlijks wereldwijd 59.000 slachtoffers, vooral in Afrika en Azië. "Meer dan de helft zijn kinderen. Velen zijn niet gevaccineerd, omdat de vaccins erg duur zijn en ze steeds tegen lage temperatuur moeten vervoerd en bewaard worden."

De vaccinatie tegen gele koorts, die jaarlijks 30.000 slachtoffers maakt, verloopt al even problematisch omdat de actuele productiemethode niet genoeg dosissen oplevert. "Er is een reële dreiging dat grote uitbraken van gele koorts oncontroleerbaar zouden kunnen worden", zegt Neyts. Hij verwijst naar de epidemie die vorig jaar Angola en Congo trof en recent ook in Brazilië uitbrak. Met het nieuwe vaccin wil de KU Leuven in de toekomst gelijkaardige epidemies doen inkrimpen.

DNA

"Voor gele koorts zijn we erin geslaagd om het erfelijk materiaal van het actuele vaccin in te brengen in het DNA van een bacterie die veel makkelijker op te kweken is en ook niet zo temperatuurgevoelig meer is." Met het nieuwe vaccin zijn al testen uitgevoerd op proefdieren. De resultaten bleken even succesvol als met het huidige. De voorbereidingen lopen om het nieuwe vaccin te testen op patiënten.

"Een tijd terug hebben we ook het vaccin tegen hondsdolheid in hetzelfde DNA kunnen integreren", zegt Neyts. "Hier beginnen we binnenkort met proeven op dieren. Bedoeling is op termijn met een dubbelvaccin uit te pakken."

Timing

Het nieuwe vaccin komt pas op de markt als uit de testen bij patiënten gebleken is dat het veilig is. Neyts verwacht dat dit nog minstens een 4 tot 5 jaar duurt. Wellicht zal het nieuwe vaccin tegen gele koorts eerst klaar zijn en pas daarna het dubbelvaccin. De Leuvense hoogleraar droomt er overigens van om ook vaccins tegen ebola en lassa te integreren. Zo zou op termijn slechts één vaccin nodig zijn om te beschermen tegen de vier aandoeningen.