Kritiek op late communicatie van FANC na lek in Doel 1: "Meer dan een week tussen incident en info over
impact op veiligheid"

"Nog weken of maanden" voor oorzaak naar lek in Doel 1 bekend is

EPA
De topman van nucleair controleorgaan FANC kreeg vandaag de wind van voren in de subcommissie nucleaire veiligheid van de Kamer, die bijeenkwam naar aanleiding van het lek in Doel 1 eind april. De waakhond heeft daarover te laat gecommuniceerd, klonk het. De precieze oorzaak van het lek in het nucleaire gedeelte van Doel 1 zal overigens nog "weken of zelfs maanden in beslag nemen".

Volgens de chronologie van topman Frank Hardeman stelde uitbater Electrabel op maandag 23 april om 6 uur 's morgens een lek vast in Doel 1. De uitbater heeft de centrale stilgelegd en het FANC ingelicht, maar meer informatie over de precieze inschaling op de veiligheidsschaal Ines (International Nuclear Event Scale), een soort schaal van Richter voor kernincidenten, kon Electrabel toen niet geven, omdat die het lek niet meteen kon vinden. De reactor moest eerst afkoelen, waarna het uiteindelijk donderdagnamiddag 26 april is gevonden. 

Het incident kwam in het weekend daarop in de media, maar Electrabel kon pas op maandag 30 april precies inschatten hoe ernstig het was. De uitbater schaalde het gevaar in op Ines 0, het laagste niveau. De werknemers, burgers of het milieu zijn dus nooit in gevaar geweest, maar het was wel de eerste keer dat er een lek in het nucleaire gedeelte van een reactorvat in ons land werd vastgesteld. Het FANC bevestigde het niveau 0, en communiceerde op 2 mei. 

Sneller

Er zat dus meer dan een week tussen het incident en de communicatie van het FANC over de eventuele impact op de veiligheid. Veel te lang, klonk het vandaag bij verschillende fracties. 

Onder meer Kristof Calvo (Groen), Karin Temmerman (sp.a), Egbert Lachaert (Open Vld), Leen Dierick (CD&V) en Bert Wollants (N-VA) vroegen het FANC om de koe vlugger bij de horens te vatten, en ook te communiceren over het gevaarniveau als alle informatie gekend is maar het publiek al vroeger in te lichten. Ook al was er absoluut geen gevaar, bij incidenten in het nucleaire gedeelte moet het publiek altijd snel ingelicht worden, is de redenering.

"Moedwillig"

Volgens Ecolo-fractieleider Jean-Marc Nollet was de late communicatie zelfs moedwillig, en is het FANC maar met info gekomen op het moment dat het verhaal in de media kwam. "Wat als de pers geen vragen was beginnen stellen? Het spijt me maar dit gaat echt niet. U moet veel proactiever communiceren."

Hardeman antwoordde dat het FANC bij de uitbaters aandringt op snelle informatie, en dat het agentschap niet alles zelf in de hand heeft. "Maar we staan er wel voor open om proactiever te communiceren. We overleggen met de partners om ook al voorlopige inschalingen van het gevaarniveau te kunnen doen, maar dat is nog niet rond."

Het FANC wil ook de ruis op de communicatielijn tussen België en Nederland voortaan voorkomen. Het agentschap wil "de komende weken" kijken of de communicatie met de buren beter kan.

Er was geen enkel gevaar. Het was wel een uitzonderlijke en abnormale situatie.

FANC

Oorzaak

De precieze oorzaak van het lek in het nucleaire gedeelte van Doel 1 zal nog "weken of zelfs maanden in beslag nemen", verklaarde Frank Hardeman nog. Omdat de defecte lasnaad op een moeilijke plaats zit, moet de reactor eerst helemaal ontladen worden, waarna de defecte leiding naar het labo moet.

Het euvel bevond zich aan een lasnaad in een van de twee noodcircuits aan het primaire circuit rond de reactor. Simpel uitgelegd: veiligheidssystemen die extra koelwater in de reactor moeten injecteren in noodsituaties. Het gelekte water - volgens het FANC zowat 6.000 liter in totaal - werd opgevangen en raakte dus nooit in de buitenwereld. Ook voor de werknemers van de kerncentrale was er geen enkel gevaar. Hardeman stelt wel dat het om een "uitzonderlijke" en "abnormale situatie" ging.

Ook Doel 2 werkt met dat type leidingen, maar om te onderzoeken of ook daar problemen te verwachten zijn, is het wachten op de oorzaak van de problemen in Doel 1. En dat kan nog "weken of zelfs maanden" op zich laten wachten, omdat de reactor eerst volledig ontmanteld moet worden. Eens de splijtstof weg is, kan men het kapotte stuk recupereren en naar het labo sturen. Hardeman neemt zich wel voor "breder te kijken dan enkel de lasnaad". Het FANC heeft al een inspectie van de gelijkaardige circuits in Doel 1 en 2 gevraagd.

Ander incident

Het FANC kreeg ook vragen over een ander incident in de kerncentrale Tihange 2. Een medewerker had daar op 25 april een miniem defect vastgesteld aan twee veiligheidspompen, controleerde of dat ook bij andere pompen het geval was en koppelde ze daarom los. Hij sloot ze opnieuw aan, maar controleerde ze daarna niet, wat nochtans formeel moet.

De pompen functioneerden echter correct en er was geen invloed op de veiligheid, maar het FANC schaalde dat incident in op Ines-niveau 1, "vanwege gebrek aan nauwkeurigheid bij een personeelslid". Daar tilt het FANC zwaarder aan dan een mechanisch defect, legt An Wertelaers van het agentschap uit. "De werknemer werkt in een kerncentrale, niet in een koekjesfabriek."

De medewerker in kwestie is nu een maand verwijderd van zijn job, moet opnieuw opleiding volgen en zal gecoacht worden wanneer hij opnieuw aan de slag gaat.

Ook in dit incident vonden de parlementsleden dat het FANC laat had gecommuniceerd: het deed zich voor op 25 april, maar stond pas gisteren op de website.




8 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Danny De Ruelle

    het belangrijkste is dat de werknemer in Tihange een maand geschorst werd en terug opleiding en coaching moet ondergaan,??? een regering die miljoenen mensen besteelt en beliegt mag rustig verder doen begrijpe wie kan!!!!

  • vanaeken jokke

    Die van Borsele vergeten Tom Faes die is nog wat jaren ouder en heeft dezelfde mankementen.Maar daar word in Nederland geen woord over gerept daar zwijgen ze alles dood over hun probleem kerncentrale.

  • Tom Faes

    F16 die langer kunnen vliegen moeten eruit van nva ( commissie) en tot op de draad versleten scheurencentrales moeten langer open blijven ( weer commissie maar nu van Electrabel) nva wordt slapend rijk .

  • Frederik Janssens

    En nu is het al 6000 liter. Wat is daar in godsnaam aan de hand?

  • Els Dekester

    Het probleem van Nucleaire energie stelt zich niet als alles goed gaat in de maatschappij. Maar wel bij een oorlog of een natuurlijke ramp. En je kan niet vermijden dat er ooit nog een grote of kleine ramp komt. En afgaande op de geschiedenis is het zeker dat er ooit nog wel een oorlog komt in Europa. Wie gaat er dan voor zorgen dat een groot stuk van dit continent niet vergiftigd zal worden door kerncentrales in een oorlog of rampsituatie?