HET DEBAT: moet de 'pedagogische tik' verboden worden?

Ook jouw mening telt. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk

Beeld ter illustratie.
Shutterstock Beeld ter illustratie.
De ‘pedagogische tik’ staat weer ter discussie na een tweet van presentator Thomas Vanderveken. Die zag in een parkje hoe een vader zijn kind “ruw tegen de grond mepte”. Toen hij de man aansprak, kreeg hij als repliek: “Dat mag in België’.” Waarop Vanderveken tot zijn verrassing vaststelde dat ‘de pedagogische tik’ inderdaad niet verboden is. Wat denk jij? Moet er een verbod op komen? Vanavond bundelen we de boeiendste reacties in een nieuw stuk. Lees hieronder alvast wat onze experts ervan vinden.

Joachim Meese, advocaat en professor Strafrecht (UAntwerpen):

Een tik tegen de pamper, of tegen de wang wordt in een aantal landen gedoogd, vanuit de filosofie: een ouder moet liefhebben en stimuleren, maar diezelfde ouder heeft ook het recht, zelfs de plicht om grenzen aan te geven, weet Meese. Tegelijk is het een flou gebied: wanneer wordt een tikje een mep? En wanneer een rammeling? Hoe moet je die gradaties meten?”

Het criminaliseren van de ‘vinger tegen de wang’ heeft enkele risico’s, weet de professor. “Gaat dat verbod dode letter zijn? Of brengen we die wet in praktijk? Gaan we in een maatschappij leven waar een moeder die in de supermarkt haar kind ruw rechttrekt, zich mogelijks moet verantwoorden? En hoe gaat de toeschouwer inschatten of dit eenmalig was, dan wel herhaaldelijk? Bovenal: hoe moet het daarna verder met de relatie tussen ouder en kind?” Daar zit een knelpunt, blijkt uit studies rond de ‘pedagogische tik’. Namelijk: kinderen die gestraft worden, hebben niet graag dat hún ouders daarvoor gestraft worden. 

Als de kwestie al zo moeilijk ligt in de ergste gevallen, wat zouden kinderen dan willen praten over een pets? “Strafrecht schakel je in als alle andere middelen zijn uitgeput. Zo ver zijn we nog niet. Het zou mooi zijn als de overheid meer campagnes zou brengen. En scholen en Kind en Gezin kunnen blijven benadrukken dat de pedagogische tik ‘not done’ is. We moeten met ouders in gesprek gaan, en daar is het wetboek niet de beste plek voor. Dit gaat niet om een burenruzie die beslecht moet, en waar men mekaar nadien niet meer moet aankijken. Dit gaat over ouders die ten einde raad zijn, over scheidingen waarin men mekaar soms valselijk beschuldigt, over gezinnen die hulp nodig hebben. Rechters kunnen ook niet alles oplossen. Dit vraagt een mentaliteitswijziging, en laten we ook het positieve zien: we staan al veel verder dan een generatie geleden. Het feit dat één incident (gemeld door Vanderveken, red.) zo veel aandacht krijgt, bewijst dat de geesten wel degelijk aan het rijpen zijn.” (NV)

Marjorie Gunnoe, Amerikaanse psychologieprofessor (Calvin University, Michigan)

Volgens professor Gunnoe kan het geen kwaad als ouders hun kind (tussen 2 en 6 jaar) nu en dan een disciplinerende tik geven. Daarmee wil ze zeggen: een tik met de open hand op de armen, benen of billen van het kind. Uit haar onderzoek blijkt namelijk dat kinderen die af en toe een tik kregen voor hun zesde verjaardag, het als tieners beter deden op school en ze vaker naar de universiteit gingen dan kinderen die met zachtere hand waren grootgebracht.

Ik moedig ouders aan eerst niet fysieke methoden uit te proberen. Maar als dat niet werkt, zouden ze een pedagogische tik mogen gebruiken bij kinderen tussen 2 en 6 jaar oud

Marjorie Gunnoe

De redenen om kinderen niet fysiek te straffen zijn volgens haar onvoldoende onderbouwd. “Sommige wetenschappers zeggen dat de pedagogische tik slecht is voor kinderen, maar zij baseren hun bevindingen op analyses die niet zo gesofisticeerd zijn”, aldus de professor. “Ze vertrouwen te veel op simpele correlaties (verband tussen twee reeksen waarnemingen, nvdr.). Zo zouden kinderen die voor een bepaalde tijd vaker een pedagogische tik kregen agressief verdrag vertonen tijdens deze periode. Het is echter niet duidelijk of deze agressie werd veroorzaakt door de tik of dat de agressie al aanwezig was en de ouder het kind daarom een tik heeft gegeven. Bij een goede statistische analyse moet je ook kijken naar hoe slecht het kind zich voor de tik gedroeg.”

Om de impact van een tik te kunnen onderzoeken is het ook belangrijk rekening te houden met culturele normen. Wanneer een cultuur een pedagogische tik als mishandeling aanziet, dan zal het kind denken: ‘mijn ouders mishandelen me. Ze zien me niet graag’. De impact van de tik zal dan groter zijn, dan wanneer het kind denkt: ‘mijn ouders geven me een tik omdat ze me graag zien en omdat ze willen dat ik opgroei tot een goed persoon’.

“Om duidelijk te zijn: ik ben niet voor de pedagogische tik. Ik moedig ouders altijd aan om eerst niet fysieke methoden uit te proberen. Maar als dat niet werkt, zouden ze een pedagogische tik mogen gebruiken bij kinderen tussen 2 en 6 jaar oud.” Gunnoe verduidelijkt dat bij de eerste twee levensjaren van het kind nooit fysieke discipline gebruikt mag worden en tegen dat ze 7 jaar zijn, zou je ermee moeten stoppen. Op latere leeftijd nog een draai om de oren geven, werkt namelijk in toenemende mate negatief.

We aanvaarden geen geweld tussen partners, tussen volwassenen of naar ouderen toe. Waarom aanvaarden we het dan als het over kinderen gaat?

Caroline Vrijens

Caroline Vrijens, Kinderrechtencommissaris:

Vrijens zei in ‘De Afspraak’ dat “elke vorm van geweld tegenover kinderen verboden zou moeten worden”. “Vanaf het moment dat ouders systematisch geweld gebruiken om hun kinderen te corrigeren is dat niet in het belang van de kinderen, laat het vaak sporen na en moet het expliciet verboden worden in de wetgeving”, zei ze.

Ze pleit voor duidelijkheid in de wet. “We aanvaarden geen geweld tussen partners, tussen volwassenen of naar ouderen toe. Waarom aanvaarden we het dan als het over kinderen gaat? Ons standpunt is: Geweld is geweld. Als we een expliciet verbod in de wetgeving kunnen opnemen, zou het een waardevol signaal zijn.”

En nu is het aan jou. Wat is jouw mening? Moet de ‘pedagogische tik’ verboden worden? Laat het weten in de comments onder dit artikel. We bundelen de boeiendste reacties vanavond in een nieuw stuk.




203 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Jily Piessens

    Vroeger ook wel wat 'bijgestuurd' door een tik. 1 was onrechtvaardig. Alle andere begreep ik en weet níet níet hoeveel ik er heb gehad. Wel heb ik daardoor veel respect voor anderen. Bij mijn zoon waarschuw ik ook enkele keren en hij schrikt meestal al enorm als ik mijn stem echt ophef, dus de tik is zelden nodig geweest. Bij sommige kindjes zou het mss iets vaker nodig zijn. Ik zou het niet verbieden, want dan ben je als ouder je 'allerlaatste redmiddel' kwijt. Just my thougts.

  • alfred heikamp

    Na een goede waarschuwing vind ik dat een corrigerende tik moet kunnen. Een kind weet dat het dan eens afgelopen moet zijn. Ik heb in mijn jeugd zo nu en dan een tik gekregen. Ik heb het altijd als goed ervaren, want zo had ik respect en gezag voor mijn vader. Iets wat compleet zoek is tegenwoordig. Door al die bescherming van kinderen weet het kind niet wat vallen is en heeft het geen respect meer. Het kind is onschendbaar geworden en dat weet het kind.

  • sabrina christyn

    Een kind dat hysterisch is terug brengen met een tik? Nog nooit gehoord hoor! Mijn zoontje huilt als hij pijn heeft ook tot hij zijn adem inhoud, dan blaas ik kort in zijn gezicht waardoor hij wat schrikt en weer ademhaalt. Even efficiënt alleen kindvriendelijker. Een kind dat pijn heeft en daarom zijn adem inhoud nog meer pijn gaan doen ik snap niet hoe je erbij komt! ik heb in verscheidene kinderdagverblijven gestaan en nooit heb ik gedacht die verdient een tik! Er zijn veel betere manieren!

  • Bart Kuse

    Pedagogische tikken uitdelen is typisch gedrag voor ouders die te lui zijn om een fatsoenlijke straf te bedenken. Vind het een slecht voorbeeld naar het kind toe. Mama is boos op jantje dus krijgt hij een klap, later is jantje boos op de buurjongen dus geeft hij hem ook een klap, normaal toch, want mama en papa doen het toch ook zo? Neen, dan is jantje ineens stout of agressief of heeft hij een gedragsstoornis, terwijl de ouders het hem zelf hebben aangeleerd.

  • Davy Thyssen

    Mijn kindjes krijgen eerst waarschuwingen als er iets niet mag. Dan nog een paar waarschuwingen als ze hun gedrag niet aanpassen , ze een tik kunnen krijgen. Soms komt het zo ver en neen dat is niet fijn om te doen. Ik kreeg vroeger ook al wel eens een tik. Maar dan wist ik wel ineens dat ik te ver ben gegaan. T resultaat is wel dat men kindjes flink mee na de winkel kunnen gaan en niet beginnen te schreeuwen omdat ze geen snoep mee mogen nemen. Een tik mag , maar wel uitzonderlijk !