Groen wil grondwet herzien en nog maar één klimaatminister

Groen-fractieleider Kristof Calvo.
Photo News Groen-fractieleider Kristof Calvo.
Na N-VA en Open Vld wil ook Groen de grondwet onder handen nemen. "In tegenstelling tot N-VA willen we het land niet saboteren, wel doen werken. We pleiten voor één klimaatminister, een federale kieskring en we willen de stekker uit de Senaat trekken", zegt Kristof Calvo. Maar de kans dat een herziening er komt, is erg klein.

14 procent van de Vlamingen wil een onafhankelijk Vlaanderen, 17,3 procent een confederale staat (onafhankelijke regio's die beslissen welke bevoegdheden ze gemeenschappelijk houden) en 13,2 procent een unitaire Belgische staat (zonder regionale regeringen).

Een meerderheid (55,4 procent) van de Vlamingen gelooft in het federale staatsmodel dat we vandaag kennen. 16,1 procent daarvan wil dat zo houden, maar 13,7procent  wil dat Vlaanderen in dat model meer bevoegdheden krijgt en 25,6 procent vindt net dat enkele regionale bevoegdheden terug een federale materie moeten worden. Dat blijkt uit een iVox-onderzoek dat Groen bestelde en tussen eind december vorig jaar en begin januari dit jaar werd afgenomen bij 1.500 Vlamingen.

Meer samenwerking

Groen grijpt de enquête aan om haar pleidooi voor meer samenwerking in de verf te zetten -"want dat is wat de Vlaming wil". "Wij geloven in een samenwerkingsfederalisme. Een sterk Vlaanderen in een sterk België", zegt Kristof Calvo. Om beter samen te werken, wil Groen bepaalde artikelen van de grondwet herzien.

"Wij hebben daar geen schrik voor. Maar laat mij duidelijk zijn: niét om het confederalisme waar N-VA van droomt een stap vooruit te helpen." Wat de groenen zo wel hopen te realiseren, is het afschaffen van de Senaat - wat N-VA ook wil - het installeren van één federale kieskring en het federaliseren van het energiebeleid zodat er één klimaatminister is in plaats van vier. Ideeën waar volgens diezelfde bevraging een meerderheid van de Vlamingen voor te vinden is.

Elke partij eigen agenda

Groen is niet de enige partij die de grondwet onder handen wil nemen. N-VA wil zoals gezegd haar confederale droom realiseren en Open Vld hoopt een aantal basiswaarden van onze samenleving op te nemen, zoals de scheiding van Kerk en Staat. Maar een akkoord sluiten, is allesbehalve evident. "De regering, de Kamer én de Senaat moeten het eens raken over welke artikelen ze wijzigen", legt professor Politieke Wetenschappen Dave Sinardet (VUB) uit. 

"Speciaal is dat de regering nu geen meerderheid meer heeft, waardoor naar een compromis tussen regering en oppositie moet worden gezocht. Pas in de volgende legislatuur kunnen die artikelen dan gewijzigd worden door een tweederdemeerderheid. Maar een deal wordt dus moeilijk. Elke partij heeft haar eigen agenda. Open Vld wil geen nieuwe staatshervorming en de CD&V ziet weinig in de voorstellen van de liberalen. 

En hoewel de 'Zweden' via de geheime Atoma-schriftjes een deal hadden, slaat de MR van Charles Michel een grondwetsherziening het liefst over. Als de premier hierover moet onderhandelen, moet hij kleur bekennen. Welke wensen steunt hij: die van de PS, Groen of toch N-VA? De grondwet gaat over meer dan een staatshervorming, maar in de perceptie staat daar toch een gelijkheidsteken tussen. Electoraal kan dat een dodelijk beeld zijn voor de MR, die al in de hoek zit waar de klappen vallen."

In plaats van expliciet op te sommen wat er in de grondwet moet veranderen, kan ook artikel 195 worden aangeduid tot wijziging. "Dat artikel regelt de grondwet zelf. Eigenlijk is het een soort sleutel waarmee je alles kan aanduiden. Politiek-strategisch is dit even erg voor de MR. Zoals het er nu naar uitziet, zit een aanpassing van onze grondwet er niet in. En dat is geleden sinds 1985, na de eerste centrum-rechtse regering Martens-Gol.”