Greenpeace sleept Vlaamse regering voor de rechter wegens lakse aanpak van luchtvervuiling

Zware petrochemie zorgt voor luchtvervuiling in de haven van Antwerpen. Recent gepubliceerde modelkaarten van de Vlaamse Milieumaatschappij tonen dat de Europese norm voor stikstofdioxide niet alleen in Antwerpen, maar in tal van Vlaamse steden en gemeenten overschreden wordt. De Europese wetgeving schrijft voor dat voor elke regio waar de EU-norm wordt overschreden een luchtsaneringsplan verplicht is.
ANP Zware petrochemie zorgt voor luchtvervuiling in de haven van Antwerpen. Recent gepubliceerde modelkaarten van de Vlaamse Milieumaatschappij tonen dat de Europese norm voor stikstofdioxide niet alleen in Antwerpen, maar in tal van Vlaamse steden en gemeenten overschreden wordt. De Europese wetgeving schrijft voor dat voor elke regio waar de EU-norm wordt overschreden een luchtsaneringsplan verplicht is.
Milieuorganisatie Greenpeace, de Antwerpse actiegroep stRaten-Generaal en burgers dienen vandaag een dubbele dagvaarding in bij de rechtbank van eerste aanleg in Brussel tegen de Vlaamse regering omdat die te weinig onderneemt tegen luchtvervuiling. Ze klagen het gebrekkige luchtsaneringsplan voor Antwerpen aan, en eisen een nieuw Vlaams urgentieplan tegen luchtvervuiling. 

Vandaag wordt eveneens een dagvaarding tegen de Waalse regering ingediend.
De Antwerpse burgerbewegingen stRaten-Generaal en Ademloos klagen de kwaliteit van het luchtsaneringsplan voor hun regio aan, gesteund door schrijver Jeroen Olyslaegers. De Vlaamse overheid moest van Europa zo'n plan publiceren omdat in Antwerpen volgens de officieel gerapporteerde cijfers de Europese normen voor ongezonde stikstofdioxide worden overschreden. 

"Dit plan getuigt van een nauwelijks verhulde minachting voor de Europese wetgeving en de gezondheid van Antwerpenaren", zegt Thomas Goorden van stRaten-Generaal. "Pas in 2030 verwacht men min of meer de norm te halen, twintig jaar nadat het in orde moest zijn. Dit is totaal onaanvaardbaar."
Recent gepubliceerde modelkaarten van de Vlaamse Milieumaatschappij tonen bovendien dat de Europese norm voor stikstofdioxide ook in tal van Vlaamse steden en gemeenten overschreden wordt. De Europese wetgeving schrijft voor dat voor elke regio waar de EU-norm wordt overschreden een luchtsaneringsplan verplicht is. 

Smog boven Brussel.
© Bart Leye Smog boven Brussel.

Urgentieplan

"Met onze dagvaarding eisen wij dat de Vlaamse overheid binnen de twee maanden zo'n urgentieplan inzake luchtvervuiling publiceert voor héél Vlaanderen, met concrete maatregelen die de luchtvervuiling op korte termijn verbeteren en deadlines waarbinnen die zullen worden uitgevoerd", zegt Joeri Thijs van Greenpeace. De milieuorganisatie had vorig jaar al aangekondigd naar de rechter te zullen stappen. "Met campagnes en lobbywerk alleen botsen we op een muur. Men vindt dat er al veel gebeurd is, of dat de luchtkwaliteit al beter is dan enkele jaren geleden. Daarom stappen we nu naar de rechter", aldus Thijs.
In de dagvaarding worden maatregelen geëist om op korte termijn vooral de vervuiling door dieselverkeer aan banden te leggen. Ook wordt een verbod gevraagd op infrastructurele keuzes die de concentraties van stikstofdioxide verder zullen doen stijgen. 

"Onze politici blijven aanmodderen. Kinderen hebben recht op gezonde lucht, en we hopen dit nu via de rechter voor hen te kunnen afdwingen", aldus Thijs. "Tegenwoordig horen we vaak dat de regering toch aan het werken is aan een nieuw luchtactieplan. We zien geen enkele urgentie, terwijl er een heel duidelijke wetgeving bestaat die de regering niet respecteert."

Schauvliege: "Niet eens dat er te weinig gebeurt"

Vlaams minister Joke Schauvliege is het er niet mee eens dat er te weinig gebeurt. "Greenpeace signaleert een terecht probleem, maar ik ben niet overtuigd dat ze de goede methode hanteren", vond ze.

Volgens Schauvliege maakt de Vlaamse regering werk van de ontdieseling van het wagenpark. Ze verwees ook naar het kader voor de lage-emissiezones (LEZ) die de regering heeft uitgewerkt en die reeds in Antwerpen gerealiseerd is. "Ik sluit niet uit dat heel wat steden en gemeenten zullen volgen en dat ze nog strengere normen zullen opleggen", aldus de milieuminister.

Ze erkende dat op een aantal plaatsen de Europese milieunormen niet gehaald worden. Dat komt onder meer door het gebruik van dieselwagens. "Maar we kunnen niet van vandaag op morgen zeggen: laat uw wagen staan." Voorts verwees ze naar de grensoverschrijdende vervuiling, de industrie en de huishoudens. Een verbod op de verkoop van dieselwagens, zoals een aantal buurlanden hebben beslist, ligt volgens haar niet op de tafel van de Vlaamse regering, die eerder inzet op stimuleren.

Minister Schauvliege zei nog de rechtszaak af te wachten. In een aantal landen hebben de milieuverenigingen gelijkaardige rechtszaken gewonnen, in andere landen verloren. Bovendien vond ze het eigenaardig dat enkel de Vlaamse regering werd gedagvaard. Een aantal bevoegdheden, onder meer inzake bedrijfswagens of productnormering, zijn federale materie. "Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen op zijn niveau: de gemeenten, de federale regering, Europa", aldus nog Schauvliege.

Precedent

De milieuorganisatie hoopt dat de rechter op een zeer objectieve manier de wetgeving en de modelkaarten bekijkt, en rekening houdt met het feit dat ons land van Europa al uitstel had gekregen om aan de normen voor stikstofdioxide te voldoen. "We stellen vast dat in andere landen burgers en ngo's naar de rechter zijn gestapt tegen de lokale of nationale overheid, en dat zij vaak ten minste voor een deel gelijk krijgen en de overheid tot dringendere actie aanzetten", aldus Thijs, die hoopt dat die zaken een precedent zijn voor ons land.

Greenpeace daagt ook de Waalse regering voor de rechter. Van beide regeringen worden ook representatieve metingen van de luchtvervuiling geëist, iets wat vandaag nog onvoldoende het geval is. De Brusselse overheid werd eerder al door Brusselaars en de ngo Client Earth voor de rechter gedaagd.

Luchtvervuiling van auto's in de file.
Shutterstock Luchtvervuiling van auto's in de file.

Groen hekelt lauwe reactie Schauvliege op dagvaarding

Vlaams parlementslid voor Groen, Elisabeth Meuleman, is teleurgesteld in de lauwe reactie van Vlaams minister van Leefmilieu Joke Schauvliege. "Als burgers een minister voor de rechter dagen, zou dat een wake-upcall moeten zijn. Voor Schauvliege begint het dagelijkse realiteit te worden, en nog gaat er geen belletje rinkelen", reageert ze.

Voor Meuleman is het dringend tijd dat de minister luistert naar wat er op straat leeft en "eindelijk doet waarvoor ze verkozen is: een verantwoordelijk beleid voeren waar de mensen achter kunnen staan. In plaats daarvan blijft ze koppig beleidsbeslissingen nemen die ons leefmilieu niet of nauwelijks vooruithelpen en dwingt ze betrokken burgers om dan maar via de rechtbank hun gelijk te halen. Dat is intriest."

Voor Groen probeert minister Schauvliege andermaal haar verantwoordelijkheid te ontlopen door te stellen dat luchtverontreiniging 'geen louter Vlaamse zaak' is. "Het Terhilssdossier is een 'Limburgs dossier', dit dossier is 'geen louter Vlaams dossier'. Heeft Schauvliege door hoe ver haar verantwoordelijkheden reiken? Met deze parapluhouding geeft ze in elk geval aan van niet", vindt Meuleman.

Groen ziet verschillende haalbare oplossingen voor een aanzienlijke verbetering van de Belgische luchtkwaliteit: een geleidelijke invoering van een lage emissiezone in heel Vlaanderen en een even geleidelijke uitfasering van dieselwagens met een duurzaam alternatief voor iedereen die zijn diesel wegdoet, een mobiliteitsbudget, een slimme kilometerheffing en de aanplanting van meer groen langs verkeersassen en woongebieden.

"Schone lucht is een recht van iedereen. Schauvliege mag dan beweren dat ze al veel doet, alle wetenschappelijk onderzoek bewijst het tegendeel. Metingen van haar eigen administratie, van Airbezen en van Greenpeace tonen aan dat we nergens in Vlaanderen de normen van de Wereldgezondheidsorganisatie halen. Als minister van Leefmilieu zou Schauvliege hier van moeten wakker liggen in plaats van dit te relativeren", besluit Groen. 




57 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Anita Wellens

    Wat is het verschil tussen huisbrandolie en diesel ? = even vervuilend. maar een belasting heffen op huisbrandolie is moeilijker.

  • Wim De Vos

    Dat die asten van Greenpeace en stratendinges hun autos direkt inleveren.

  • danny van camp

    als het voor die hollander van ademloos hier niet goed is , wel dat die dan hier maar vertrekt en zij die de heksenjacht op diesel maken mogen mee vertrekken

  • nancy dejonge

    Wat een bende bedriegers die Greenpeace, Ademloos, Ringland, Groen enzomeeer.. Dat ze EERST beginnen met het verbod van schepen in de Antwerpse haven, Verbod van diesel treinen binnen en rond de stad, verbod van wegenwerkmachines op diesel binnen en rond de stad... en bij de aanleg van de nieuwe ring met overkapping..enkel electrische vrachtwagens en grondverzet machines toelaten! Dat ze daar mee beginnen vooraleer de arme belastingbetaler en hardwerkende man af te persen en op te lichten!

  • Eugene Peeters

    Zij zijn zelf mee verantwoordelijk voor de slechte lucht rond Antwerpen, door 20 jaar lang elke oplossing te helpen saboteren.