Gratis bussen in Hasselt al lang controversieel

Steve Stevaert, de oervader van het gratis openbaar vervoer.
BELGA Steve Stevaert, de oervader van het gratis openbaar vervoer.
De gratis bussen in Hasselt waren een idee van toenmalig burgemeester Steve Stevaert (sp.a), die het systeem invoerde in de zomer van 1997. De maatregel kreeg veel lof en navolging, maar stond de laatste jaren onder druk omwille van de toenemende kostprijs. Het was vorig jaar in oktober een van de strijdpunten tijdens de gemeenteraadsverkiezingen.

Steve Stevaert, niet verlegen om een stunt, lanceerde op 1 juli 1997 de gratis bussen op het grondgebied Hasselt. Iedereen, zowel inwoners als bezoekers, kon gratis gebruik maken van de pendelbussen in het stadscentrum, terwijl de inwoners ook gratis van en naar de deelgemeenten konden reizen met de zogenaamde H-bussen. Het project kostte De Lijn destijds 967.000 euro per jaar, en ook het stadsbestuur deed een duit in het zakje.

Stevaert kreeg veel lof, en zowel vanuit binnen- als buitenland kwamen overheden het project bestuderen om ook bij hen nieuwe mobiliteitsvormen te introduceren. Anderzijds kreeg het initiatief ook kritiek. Niet alleen omwille van de oplopende kostprijs, die 10 jaar na de lancering voor De Lijn al bijna 3,5 miljoen euro bedroeg. Het stadsbestuur zelf diende 1,75 miljoen euro bij te leggen voor deze dienstverlening en had in de begroting van 2013 1,9 miljoen voorzien. Vooral de term 'gratis', waarbij Vlaamse en lokale belastingbetalers toch voor de kosten moesten opdraaien, stuitte politieke tegenstanders, maar ook andere burgers, tegen de borst.

Afgeslankte vorm
In een context van besparingen bij overheidsinstanties, was het gratis busvervoer in Hasselt een belangrijk thema in de meest recente gemeenteraadsverkiezingen. Vooral de Open Vld van toenmalig schepen van Economie Laurence Libert, gooide de knuppel in het hoenderhok, door van de afschaffing van de gratis bussen een programmapunt te maken. N-VA ging hierin mee, terwijl CD&V, die vandaag nog steeds mee in de meerderheid zit, een kleine bijdrage per rit wou introduceren. Burgemeester Hilde Claes (sp.a) was in volle verkiezingsstrijd nog tegen de afschaffing, omdat dit zou leiden tot meer autoverkeer, en dus ook meer milieuvervuiling en ongevallen.

Het contract over de gratis bussen tussen de stad Hasselt en De Lijn loopt af op 1 mei. Vandaar dat het schepencollege nu de knoop moest doorhakken om al dan niet met het project door te gaan. Het wordt dus een afgeslankte vorm, waarbij een beperkte bijdrage van 0,60 euro wordt gevraagd aan eigen inwoners en bepaalde doelgroepen, zoals jongeren onder 19 jaar, nog steeds gratis de Hasseltse bussen zullen mogen gebruiken.