Staking cipiers: doorbreekt vergadering 8 de impasse?

BELGA
26 dagen staken de cipiers in de Brusselse en Waalse gevangenissen al. Zeven vergaderingen lang hebben de overheidsvakbonden, de regionale gevangenisdirecteurs en het kabinet van minister van Justitie Koen Geens (CD&V) onderhandeld om een oplossing te zoeken voor deze impasse. Gisteravond gingen de betrokken partijen na meer dan vijf uur overleg zonder akoord uit elkaar. Brengt de achtste vergadering, die vanmiddag om 16 uur van start ging, de doorbraak?

De Franstalige gevangenisbewakers staken al bijna vier weken omdat ze de rationaliseringsplannen van de minister - Geens wil een andere manier van werken introduceren om de personeelsterugval en de 10 procent besparingen in het gevangeniswezen te compenseren - niet pikken. De Franstalige bonden willen dan ook dat Geens terugkeert naar het personeelsplan 2014 (7.241 cipiers, nvdr.).

In de voorbije weken beloofde Geens onder meer al 480 extra aanwervingen, een bevriezing van de besparing op de personeelskosten voor dit jaar en investeringen in de infrastructuur. Donderdagavond liet de minister verstaan dat hij echter geen toegevingen meer kan doen. "We moeten elkaar halverwege vinden. Ik ben daar nu al."

De Vlaamse afdelingen van ACOD en ACV kunnen zich wel vinden in de voorstellen van Geens, omdat er in de Vlaamse gevangenissen al langer op een andere manier gewerkt wordt door het personeelstekort. Hoe lang zij de "non" van de Franstalige vakbonden blijven pikken, blijft een vraagteken.

Actie voor herziening gevangenisbeleid
In de marge van de stakingsactie hielden zowat tweehonderd mensen, onder wie ook heel wat magistraten, vanmiddag een actie voor het Brusselse justitiepaleis. Ze vragen een herziening van het huidige gevangenisbeleid. De actievoerders klagen onder meer aan dat de wet van 2005 die de rechtspositie van de gedetineerde vastlegt, nog altijd niet wordt toegepast.

Volgens de manifestanten is een terugdringing van de gevangenispopulatie een belangrijke maatregel die kan bijdragen tot betere leefomstandigheden in de penitentiaire inrichtingen. Zo vragen ze om geïnterneerden en drugsverslaafden niet langer in de gevangenis op te sluiten. Een gevangenisstraf moet dus in de eerste plaats worden toegepast bij gevaarlijke personen en plegers van zware misdrijven. Voorts pleiten de actievoerders voor een degelijke ondersteuning en omkadering voor de gevangenen.

Voorarrest
"Men criminaliseert de sociale omstandigheden die een probleem vormen", zo stelt Diletta Tatti, advocaat bij Progress Lawyers Network. Ze klaagt ook het overmatig gebruik van het voorarrest aan. "Meer dan een derde van de gedetineerden zit daar in voorarrest, in afwachting van een proces."

"Het is niet door 4 miljoen vrij te maken om het imago van België op te poetsen, dat de premier het probleem gaat oplossen", zo stelt dan weer Alexis Deswaef van de Franstalige mensenrechtenorganisatie Ligue des droits de l'Homme. "Hij zou zich beter inspannen voor het vinden van een oplossing, het imago zal dan wel volgen." De organisatie had vorige week nog een klacht tegen premier Charles Michel en minister van Justitie Koen Geens ingediend, voor onmenselijke en vernederende behandelingen door uitblijven van handelen en wegens het niet-verlenen van hulp aan mensen in nood.

Alexis Deswaef van de Franstalige mensenrechtenorganisatie Ligue des droits de l'Homme.
Photo News Alexis Deswaef van de Franstalige mensenrechtenorganisatie Ligue des droits de l'Homme.

Reactie Geens
Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) stelt in een reactie begrip te hebben voor de eisen van de actievoerders. Maar hij benadrukt dat er al volop werk wordt gemaakt van maatregelen om het gevangenisbeleid te verbeteren. Zo wijst hij erop dat de gevangenispopulatie al met duizend gedetineerden is afgenomen. Die oefening wordt bovendien nog altijd voortgezet, onder meer door plaatsen voor geïnterneerden te creëren in psychiatrisch circuit en door het terugdringen van voorlopige hechtenis, zo klinkt het.

Ook beklemtoont de minister dat rechters sinds 1 mei de mogelijkheid hebben om probatie als een autonome straf uit te spreken. Dat betekent dat drugverslaafden strafuitstel kunnen bekomen, bijvoorbeeld gekoppeld aan de voorwaarde om om af te kicken.

Photo News

Gevangenisdirecteurs samen met Geens
Verder zaten de Franstalige en Vlaamse federaties van gevangenisdirecteurs vanmiddag samen met Geens om hun meningsverschillen bij te leggen. De Vlaamse federatie had eergisteren in een open brief Geens opgeroepen om niet toe te geven aan de stakende cipiers. Hierop had de Franstalige federatie net haar steun uitgesproken voor de stakers.

De minister liet na afloop van het onderhoud, dat plaatsvond voor de ontmoeting met de vakbonden van de gevangenisbewakers, optekenen dat hij de timing van de open brief allerminst gepast vond. Bovendien vond de minister de tegenstelde communictie van de Franstalige en Vlaamse federatie opvallend omdat ze beiden eind april nog een brief hadden geschreven aan de minister waarin enkele gezamenlijke eisen geformuleerd stonden. Zo zijn de gevangenisdirecteurs in beide landsdelen, en Brussel, het erover eens dat er dringend een minimale dienstverlening moet komen in de penitentiaire instellingen.

Bij de Vlaamse vakbonden was de open brief, en die eis voor een minimale dienstverlening, ook in het verkeerde keelgat geschoten. Zij vroegen daarom gisteravond aan Geens dat de minister een onderhoud zou hebben met de gevangenisdirecteurs.

De minister is van oordeel dat de verschillende communicatie te wijten is aan "de druk van de laatste weken". Chris De Vidts, gevangenisdirecteur van Ruiselede, sprak na afloop van een "goede ontmoeting".

Advocaten

Ook de advocatuur laat zich horen. De regering moet dringend maatregelen nemen die de rechterlijke macht de mogelijkheid geeft zijn werk op een fatsoenlijke manier uit te voeren, klinkt het in een motie. "Het is vijf na twaalf", zo zegt Dominique Matthys, voorzitter van de Orde van Vlaamse Balies. De tekst van de motie werd gisteren opgesteld tijdens een bijeenkomst in Brussel, waar ook de voorzitter van Avocats.be - de Orde van Franstalige en Duitstalige Balies - en de stafhouders van alle balies van het land aanwezig waren.

In hun motie wijzen ze erop "dat de rechterlijke macht een van de drie constitutionele pijlers is van onze natie en dat die dus moet beschikken over de noodzakelijke financiële, menselijke en geïnformatiseerde middelen om haar rol van brenger van pacificatie en rechtvaardigheid te kunnen vervullen". Matthys benadrukt dat die zin niet noodzakelijk als een vraag om extra geld gezien moet worden. "Het belangrijkste is dat de regering haar verantwoordelijkheid neemt en de juiste prioriteiten stelt", zo klinkt het.

"Er is sprake van een jarenlange verwaarlozing van de derde macht, waardoor iedereen in de rechterlijke orde nu klaagt over de manier waarop ze zich van hun taak moeten kwijten", aldus Matthys. "Die klachten confronteren ons met de vraag of de huidige middelen wel in overeenstemming zijn met de noden van het rechtsapparaat. Dat gaat dan bijvoorbeeld over de toestand van de gebouwen, de mankracht en informatica. Op dat laatste vlak hinken we enorm achterop."

Ook de mensonwaardige omstandigheden waarmee de gevangenen momenteel geconfronteerd worden, zijn volgens de advocaten onaanvaardbaar. Ze roepen de regering op "om voor de gevangenissen de nodige maatregelen te treffen die de toestand opnieuw normaliseren". Matthys benadrukt tot slot dat het niet de bedoeling is om met deze motie minister van Justitie Koen Geens te treffen. "De constructieve manier waarmee we met de minister in dialoog kunnen gaan, dat hebben we jarenlang niet gekend."