Overbevolking gevangenissen bijna nergens groter dan in België

BELGA
Op 1 september 2013 zaten er in de Belgische gevangenissen 134,2 mensen opgesloten per 100 beschikbare plaatsen. Daarmee is de overbevolking in de cellen in België een van de grootste van Europa. Enkel in Italië, Hongarije en Cyprus is het probleem nog acuter. Dat staat vandaag te lezen in een nieuw rapport van de Raad van Europa. Het gevangeniswezen spreekt het rapport tegen.

In 49 Europese landen is sprake van overbevolking in de gevangenissen. In Italië is het probleem het meest acuut: daar zitten voor elke 100 plaatsen 148 mensen in de cel. Ook in Hongarije (145) is de toestand ernstig, net als in Cyprus (138) en België, dat met 134 gevangenen voor 100 plaatsen op de vierde plaats komt. In alle andere landen met hetzelfde probleem is de verhouding lager dan 125 gevangenen per 100 plaatsen.

Uit het rapport dat de statistieken van de Europese gevangenissen oplijst, blijkt ook dat er opvallend veel buitenlanders in de Belgische cellen opgesloten zitten: 42,9 procent. Het gemiddelde in Europa is 23,5 procent. In de buurlanden Nederland, Frankrijk en Luxemburg maken buitenlanders respectievelijk 22,0, 18,4 en 72,2 procent van de gevangenisbevolking uit.

België scoort ook hoog wat betreft het aantal gevangenen dat straffen van 20 jaar of langer uitzit. Deze gedetineerden zijn goed voor 7,0 procent van de gevangenen, terwijl het Europese gemiddelde 2,3 procent is. Enkel Griekenland (18,6 procent) en Albanië (9,4 procent) hebben nog meer gevangenen in hun cellen zitten die zulke lange straffen uitzitten.

Directoraat-generaal: "Rekenfout of andere manier van tellen"

Het directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen (EPI) betwist dat de overbevolking in de Belgische gevangenissen bij de grootste van Europa is. Woordvoerder Laurent Sempot van het directoraat-generaal stelt dat de overbevolking op nationaal niveau verbeterd is, maar erkent dat de situatie in sommige gevangenissen zoals die van Vorst precair is. Op 1 september 2013 zaten 11.440 mensen in een Belgische cel op een capaciteit van 9.388 plaatsen. Dat levert een overbevolkingsgraad van 21 procent op, lager dan de 34 procent die de Raad van Europa geeft. Sempot merkt op dat de overbevolking in de Belgische gevangenissen nooit die graad behaald heeft. De hoogste graad dateert uit mei 2013, met een overbevolking van 29 procent.

Het verschil in cijfers kan volgens de woordvoerder aan een berekeningsfout te wijten zijn, of aan een andere manier van tellen. Hij wijst erop dat de mensen onder elektronisch toezicht mogelijk zijn meegerekend in het rapport van de Raad van Europa. Die mensen zitten echter niet in een gevangenis.

De overbevolking in de gevangenissen is afgenomen tegen 1 september 2014, naar een graad van ongeveer 10 procent, zo blijkt nog uit de cijfers van het EPI. Toen waren er 11.219 gedetineerden op een capaciteit van 10.166. Op 10 februari 2015 was dat 12 procent, met 11.496 gedetineerden voor 10.185 plaatsen. Bij de cijfers zijn de geïnterneerden van het forensisch psychiatrisch centrum in Gent niet meegerekend.

Die daling komt vooral door extra capaciteit, met de bouw van nieuwe gevangenissen, en een afname van de gevangenisbevolking, aldus nog Sempot.