België op vingers getikt over toestand gevangenissen tijdens stakingen: "Nog nooit gezien"

Cipiers uit Wallonië en Brussel legden vorig jaar meer dan drie weken het werk neer. Ze eisten extra geld, extra collega's en betere werkcondities.
belga Cipiers uit Wallonië en Brussel legden vorig jaar meer dan drie weken het werk neer. Ze eisten extra geld, extra collega's en betere werkcondities.
Het antifoltercomité van de Raad van Europa tikt ons land publiekelijk op de vingers en wil dat er snel werk wordt gemaakt van een minimale dienstverlening bij stakingen in de Belgische gevangenissen. Dat bericht VRT Nieuws. "Het comité heeft de jongste 27 jaar nooit zo iets gezien", staat in een rapport te lezen.

Het is volgens VRT Nieuws erg uitzonderlijk dat het comité van de Raad van Europa een lidstaat publiekelijk tot de orde roept. In het verleden is dat nog maar zeven keer eerder gebeurd: tegenover Rusland, Turkije, Griekenland en Bulgarije.

Ons land is dus het eerste West-Europese land dat tot de orde geroepen wordt. De jongste jaren bezocht het antifoltercomité ons land tien keer, klinkt het. "Tijdens de verschillende bezoeken in de 47 lidstaten de jongste 27 jaar heeft het comité nooit zoiets gezien op zo'n schaal en met zulke risico's die erdoor veroorzaakt worden", klinkt het.

Het antifoltercomité vindt vooral de maandenlange stakingen een jaar geleden "heel verontrustend voor de positie van gedetineerden". "Gevangenen kregen geen medische zorgen of wandelingen op de binnenplaats", nochtans een vorm van minimale dienstverlening. De Belgische overheid moet nu de handen in elkaar slaan en dringend werk te maken van de onregelmatigheden.

Geens zoekt oplossing

In overleg met de vakbonden van het gevangenispersoneel en de directies is minister van Justitie Koen Geens op zoek naar een oplossing. Dat laat de minister weten in een reactie op het rapport van het antifoltercomité.

In vier eerdere bezoekverslagen, sinds 2005 al, maakte het CPT al melding van de minimumdienstverlening. Geens geeft mee dat hij "al sinds het begin van deze legislatuur bekijkt hoe we aan deze eis van het CPT kunnen voldoen". "We zullen de aanbevelingen van het CPT aangrijpen om verder te werken aan de verwezenlijking van wat ook reeds opgenomen was in het regeerakkoord."

Voor Geens moet deze vraag "eindelijk gerealiseerd" worden: "Het strekt niet tot eer dat binnen de grenzen van Europa enkel België dit nog niet gerealiseerd heeft." Zo'n gegarandeerde dienstverlening moet leiden tot een humaan beleid in de gevangenissen tijdens stakingen.

Geens bereidt een wetsontwerp voor, maar vooral van vakbonden komt er veel kritiek. De justitieminister ziet ook een positieve nooit in het rapport, omdat erkend wordt dat de onderhandelingen "een uitstekende gelegenheid bieden om een gegarandeerde dienstverlening, met respect voor zowel de rechten van het personeel als voor de gedetineerden, in te voeren".

"Het strekt niet tot eer dat binnen de grenzen van Europa enkel België dit nog niet gerealiseerd heeft"

Minister van Justitie Koen Geens
In mei 2016 stormden cipiers het bureau van minister Koen Geens binnen en sloegen er alles kort en klein.
belga In mei 2016 stormden cipiers het bureau van minister Koen Geens binnen en sloegen er alles kort en klein.

Vakbonden wachten op initiatief van Geens

De vakbonden zeggen nog op een nieuw initiatief te wachten, na de informele vergadering van een tweetal maanden terug met het kabinet van minister Geens. "Het is niet aan ons om een voorstel te doen of hier het initiatief te nemen", zegt Eddy De Smedt van VSOA. "Onze verantwoordelijkheid is in de eerste plaats het personeel. De bal ligt nu in het kamp van de regering."

Op die eerste vergadering werden nog geen beslissingen genomen. Een unilateraal opleggen van een minimumdienstverlening kan alvast niet op de goedkeuring van de bonden rekenen, zegt De Smedt, die een vergelijk wel mogelijk acht.

De onmenselijke toestand die het CPT aankaart "is wat hij is", aldus De Smedt. "De toestand is altijd penibel geweest in België, of er nu stakingen zijn of niet. Als er niet gestaakt wordt, zijn er al problemen om de basisrechten te garanderen. Wat geeft dat bij een gegarandeerde dienstverlening?"

De vakbondsman zegt verder nog te betreuren dat "altijd gekeken wordt naar de rechten van de gedetineerden, en niet die van het personeel".