Farma files. Ook in 2020 tot half miljard te kort voor pillen: nieuwe regering krijgt problemen met geneesmiddelenfactuur

ANP XTRA
Het ziet ernaar uit dat de volgende Minister van Volksgezondheid problemen zal hebben om de factuur van onze pillen te betalen. Dit jaar was er al een tekort van 500 miljoen euro en experts vrezen dat het ook in 2020 weer krabben wordt. Het Rekenhof spreekt van een ‘structureel tekort’.

De voorbije jaren had de regering alle moeite om het budget voor geneesmiddelen rond te krijgen. In het rapport van het Rekenhof is sprake van een ‘structureel tekort’ op dat vlak. Dat heeft alles te maken met de golf aan nieuwe, vaak zeer dure medicijnen die op de markt komen. Vooral de verbeterde kankergeneesmiddelen dreigen een gat in de begroting te slaan. Aan die therapieën hangen prijskaartjes tussen 350.000 en 400.000 euro per patiënt. Zowel de Socialistische als de Christelijke Mutualiteit (CM) maken zich zorgen voor 2020. Ook professor Walter Van Dyck van de Vlerick Business School voorspelt een nieuw tekort. Hij becijferde drie jaar geleden al dat het budget van onze gezondheidszorg zou ontsporen door de prijs van kankergeneesmiddelen. En hij somde de ontsporingen zelfs netjes op. In 2017 zag hij een tekort van zo’n 100 miljoen euro opdoemen, in 2018 één van 300 miljoen en dit jaar één van 500 miljoen euro. Zijn voorspellingen bleken accuraat. In 2016 voorspelde hij dus eigenlijk al dat de groeinormen van het kabinet De Block onrealistisch waren. En voor volgend jaar worden we volgens zijn berekeningen opnieuw met een tekort geconfronteerd.

Dat bevestigt ook de socialistische mutualiteit. Op onze vraag waagden ze zich aan een prognose. “Het is niet eenvoudig om een exacte voorspelling te maken, maar we gaan wel opnieuw uit van een overschrijding van het budget”, zegt Evelyne Hens, hoofd van de studiedienst. “We denken dat het tekort in dezelfde orde van de vorige jaren zal zitten. Twee factoren spelen daarin een grote rol. De terugbetaling van hepatitis C zal ons zo’n 100 à 200 miljoen euro kosten en de nieuwe therapieën tegen kanker zo’n 200 à 300 miljoen euro.”

Als we in België met hetzelfde budget blijven werken, dan stevenen we ook in 2020 dus op een tekort van 300 tot 500 miljoen euro af. Dat baart ook de Christelijke Mutaliteit maakt zorgen. “We kunnen elke euro maar één keer uitgeven”, zegt voorzitter Luc Van Gorp. “Hoe meer geld er naar de geneesmiddelen moet gaan, hoe minder er overblijft voor de andere sectoren in de gezondheidszorg. En daar zijn óók noden. We moeten ons durven afvragen wat de effectieve meerwaarde is van al die nieuwe geneesmiddelen en hoeveel we bereid zijn om daarvoor te betalen. Doen we dat niet, dan riskeren we dat het budget de komende jaren volledig ontspoort.”

Budget onder druk door medische vooruitgang

Minister Maggie De Block (Open VLD) erkent de druk op het budget. “Het huidige model stuit tegen zijn limieten. We zullen ons moeten aanpassen aan een nieuwe context”, waarschuwt de minister. Ze benadrukt wel dat de aanslepende tekorten een gevolg zijn van een toevloed aan innovatieve medicijnen. “Het budget staat onder druk door die medische vooruitgang. Maar dat is eerder een ‘luxeprobleem’. We kunnen mensen vandaag veel gerichter helpen dan vroeger. Daar draait het toch om? Ik heb liever een situatie waarin we zoveel mogelijk patiënten kunnen helpen met nieuwe geneesmiddelen, dan dat we die geneesmiddelen níet hebben, maar er budgettair geen vuiltje aan de lucht is.”

De hamvraag is echter: sluit het één het ander uit? Experts zijn het erover eens dat het niet zozeer de vooruitgang is die ons parten speelt, maar eerder het prijskaartje dat farmabedrijven aan die vooruitgang vastknopen. De komende jaren komen er bijvoorbeeld tal van nieuwe kankergeneesmiddelen op onze markt waar firma’s prijzen tussen 300.000 en 500.000 euro per behandeling voor willen vragen. In veel gevallen heeft dat cijfer amper iets te maken heeft met de kost voor ontwikkeling of onderzoek.

De farmasector is het absoluut niet eens met de stelling dat zij de gezondheidszorg op kosten jaagt. Wel integendeel. “Wij leveren zeer forse inspanningen om het budget in evenwicht te houden”, zegt Stefaan Fiers, van belangenvereniging Pharma.be. “De afgelopen vier jaar heeft de farmasector in België voor meer dan 6 miljard euro bijgedragen aan het budget via besparingen, taksen en terugstortingen.” Bij het berekenen van die som gaat de sector echter wel creatief te werk. Zo rekent het alle prijsdalingen - die bij wet verplicht zijn - aan als besparingen en rekent ze die door in alle eerstkomende jaren. Op die manier wordt een besparing van 1,2 miljard euro bereikt. En ook de taksen die de overheid heft op ieder doosje pillen rekent Pharma.be als een ‘indirecte besparing’ van zo’n 1,2 miljard euro. “Dat geld komt niet onmiddellijk bij het gezondheidsbudget, maar het gaat wel naar de Belgische schatkist.” 

Er moet daarbij wel opgemerkt worden dat de industrie ook van fiscale voordelen geniet. Die heeft ze evenwel niet afgetrokken van de zes miljard. Pharma.be blijft er wel bij dat het budget voor geneesmiddelen niet het probleemgeval van de gezondheidszorg is. “Door alle taksen en terugstortingen is de nettokost van geneesmiddelen voor de sociale zekerheid veel minder gestegen dan de andere budgetposten.”

LEES IN DEEL 3 VAN ONZE FARMA FILES HOE KANKER EEN ZIEKTE DREIGT TE WORDEN DIE ENKEL RIJKEN NOG KUNNEN LATEN BEHANDELEN




45 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Carlo Verstappen

    Nu mvr De Block directeur geworden is zal het wel veranderen. Geld regeert en daar is weinig tegen te doen.

  • Patrick Van Lersberghe

    Men vergeet wel te vermelden dat onze buurlanden met dezelfde problemen opgescheept zitten. Ook Nederland kampt met een tekort aan geneesmiddelen omdat schijnbaar de (INTERNATIONALE) farma-industrie het aanbod aan bepaalde geneesmiddelen heeft beperkt waardoor er tekorten ontstaan en de prijzen de hemel inschieten. De betrokken journalist die dit artikel schreef kan best even de buitenlandse media raadplegen.

  • lucien Noreilde

    De Dokteres heeft het heel druk , ondertussen medicatie te kort , tijd verbeuzelen in politieke spelletjes ongelooflijke dat een Dokter zich daar toe leent ? haar top prioriteit is gezondheid zorg , medicatie ter beschikking , betaalbaar heel belangrijk !

  • Lot Claeys

    Farmafiles? Maggie Connection, ja!

  • patrick tamsyn

    Als je weet dat Mark Coucke begon met goedkope zeep uit grote bidons bij de apotheker te verkopen in kleine flesjes voor een buitensporige prijs en na een half beroepsleven miljardair werd. Dat zegt toch genoeg over de pharma-industrie? Of niet ?