Experts maken brandhout van voorstel op N-VA-congres: "Nieuwe kerncentrales? Volksverlakkerij"

Als het van Michael Shellenberger afhangt, de centrale spreker op het N-VA-congres, bouwt België in één klap drie nieuwe kerncentrales.
BELGA Als het van Michael Shellenberger afhangt, de centrale spreker op het N-VA-congres, bouwt België in één klap drie nieuwe kerncentrales.
De Amerikaan Michael Shellenberger, pionier van het 'ecomodernisme', heeft op het N-VA-congres over energie en ecologie drie nieuwe kerncentrales in ons land bepleit. Vlaamse experts kraken het voorstel resoluut af.

Als het van N-VA afhangt, moeten de twee jongste kerncentrales in België tien jaar langer openblijven en is de bouw van een nieuwe centrale "bespreekbaar, als dat economisch rendabel is". Dat heeft de partij bekendgemaakt op haar studiedag rond energie en ecologie. Centrale spreker was de Amerikaan Michael Shellenberger, een pronucleaire milieuactivist die zich verzet tegen hernieuwbare energie en dus drie nieuwe kerncentrales voor ons land bepleit. Vlaamse deskundigen maken brandhout van dat voorstel. "Dit kun je ecosurrealisme noemen", zegt Alex Polfliet van consultancybedrijf Zero Emission Solutions. "De bouw van zo'n centrale duurt minstens tien jaar. 

Vraag maar aan de Finnen, die al elf jaar bezig zijn en de kosten zagen oplopen tot 10 miljard euro, drie keer meer dan verwacht. Of aan de Britten, die de projectontwikkelaars van een nieuwe centrale beloofd hebben dat ze 35 jaar lang ruim 100 euro per megawattuur aan subsidies zullen krijgen. Te betalen door de burger."

In China

Expert klimaatbeleid Tomas Wyns (VUB) noemt het idee "een vorm van volksverlakkerij". Los van de wenselijkheid is het praktisch gezien onmogelijk, zeker tegen 2025, zegt hij. "Het zal nu al erg moeilijk zijn om de sluiting van de kerncentrales op te vangen met alternatieven. Laat staan dat we nieuwe nucleaire centrales moeten bouwen."

Zowel Wyns als milieu-econoom Aviel Verbruggen (UAntwerpen) benadrukt dat de private markt niet meer geïnteresseerd is in kernenergie. "De CEO van Engie heeft het mij gezegd: kernenergie is een aflopend verhaal", zegt Verbruggen. België zou dus een overheidsvehikel moeten oprichten waarmee het met publiek geld de risico's financiert. "Zoiets kan in China, maar niet bij ons", meent Wyns.

Pieter Vingerhoets, specialist energie en klimaatstrategie bij Energyville (KU Leuven, VITO, Imec en UHasselt), bevestigt dat 'nieuwe' kernenergie niet meer competitief is in de huidige markt. "Trouwens, onze stroomproductie zorgt voor minder dan een vijfde van onze totale uitstoot en ze valt onder het Europees systeem voor uitstootrechten. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat als je hier een kerncentrale sluit en vervangt door efficiënte gascentrales, er bij voldoende productie elders een minder efficiënte, vervuilende installatie kan sluiten of minder produceren."

Belgisch compromis

Het voordeel van een kerncentrale is wel dat ze minder CO2 uitstoot dan een gascentrale. Zo zegt Europees Parlementslid Anneleen Van Bossuyt (N-VA), die het slotwoord hield op de studiedag, dat ons land 6 miljoen ton CO2 kan vermijden door twee kerncentrales langer open te houden. "Om een idee te geven: dat is het equivalent van alle auto's in Vlaanderen van de baan halen." De kernuitstap uitstellen, kan in principe wel, menen verscheidene experts. Op dat vlak zijn ze het dus eens met N-VA. Maar het uitstel mag geen excuus zijn om de overstap op hernieuwbare energie af te remmen. Polfliet: "Een typisch Belgisch compromis zou kunnen zijn om Doel 1 en 2 direct te sluiten en om Doel 4 en Tihange 3 tien jaar langer te laten draaien. Dan zouden we tijd winnen om alternatieven te voorzien, maar zouden we niet al die gascentrales moeten bouwen. Want als we daarmee beginnen, zijn we weer voor tientallen jaren vertrokken met fossiele brandstoffen.”

Peumans: “Hier val ik van achterover”

Niet iedereen bij N-VA zit op de trein van het ‘ecorealisme’. Vlaams Parlementsvoorzitter Jan Peumans liet in ‘De Zevende Dag’ uitschijnen dat hij eerder een koele minnaar is van het concept. “Als de meerderheid van onze partij vindt dat we die kaart moeten trekken, dan moet ze dat doen.” Maar zelf is Peumans dus niet helemaal overtuigd van het idee dat België de klimaatproblematiek het best kan tackelen door een nieuwe kerncentrale te bouwen - een piste die N-VA uitdrukkelijk openhoudt in het klimaatdebat. Gastspreker Michael Shellenberg pleitte zaterdag zelfs voor drié nieuwe centrales. “Daar viel ik van achterover”, reageert Peumans, die overigens niet aanwezig was op de studiedag. “Ik zat thuis. Ik wist niet dat we een congres over ecologie organiseerden.”