Experten die hervorming Strafwetboek voorbereiden, bieden ontslag aan: "Er zullen te veel gevangenisstraffen worden uitgesproken"

Advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie Damien Vandermeersch.  De experten vinden dat de regering hun voorontwerp al te ingrijpend heeft gewijzigd, maar volgens minister Geens zijn de wijzigingen "beperkt".
Photo News Advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie Damien Vandermeersch. De experten vinden dat de regering hun voorontwerp al te ingrijpend heeft gewijzigd, maar volgens minister Geens zijn de wijzigingen "beperkt".
De twee experten die in 2015 door minister van Justitie Koen Geens (CD&V) waren aangesteld om de hervorming van het Strafwetboek voor te bereiden, hebben hun ontslag aangeboden. Het ontslag dateert al van 23 augustus, maar hoogleraar Joëlle Rozie (UA) en advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie Damien Vandermeersch maakten het nu pas bekend. Ze hekelen de ingrijpende politieke wijzigingen die aan hun ontwerptekst zijn aangebracht. Die zullen er volgens hen in resulteren dat er te veel gevangenisstraffen worden uitgesproken.

Omdat het Belgisch Strafwetboek nog van 1867 dateert, willen Geens en de federale regering de wetgeving "accurater, eenvoudiger en coherenter" maken. Eind 2015 werd daarom de Strafrechtcommissie opgericht, die zich moest buigen over de modernisering van Boek I van het Strafwetboek, met de algemene principes van het strafrecht. Boek II, waarin misdrijven en hun bestraffing staan opgesomd, werd door een andere commissie voorbereid.

Toen vlak voor het recente zomerreces na Boek I ook Boek II door de regering werd goedgekeurd, konden de twee leden van de Strafrechtcommissie zwart op wit lezen hoe hun voorbereidende werk politiek werd vertaald. Wat de leesbaarheid en de vereenvoudiging van Boek II betreft, hebben Rozie en Vandermeersch lof. Ze spreken van "een grote sprong voorwaarts".

Fundamenteler is dat ze in de tekst elementen terugvinden die "volledig in strijd zijn met de krachtlijnen en de uitgangspunten die werden verondersteld het fundament van een nieuw Strafwetboek uit te maken". Een en ander zal er volgens de experten toe leiden "dat een exponentiële toevlucht naar de gevangenis dreigt".

Concrete elementen die tegen de borst stuiten, zijn dat de gevangenisstraf mogelijk zou worden voor alle misdrijven zonder uitzondering, en dat de regering recidivisten pas na twee derde van hun straf de mogelijkheid voor een voorwaardelijke invrijheidsstelling wil bieden.

Gevangenisstraffen en recidive

Twee concrete elementen die de twee tegen de borst stuiten, zijn dat de gevangenisstraf mogelijk zou worden voor alle misdrijven zonder enige uitzondering, en dat de regering recidivisten pas na twee derde van hun straf de mogelijkheid voor een voorwaardelijke invrijheidsstelling wil bieden. 

Nochtans oordeelde het Grondwettelijk Hof al dat alle gedetineerden dezelfde gunstmaatregel moeten kunnen krijgen. De regel is dat gevangenen na een derde van hun straf voorwaardelijk kunnen vrijkomen.

Rozie en Vandermeersch begrijpen dat er in de politiek compromissen moeten worden gesloten, maar zeggen dat de finale teksten "haaks staan op de wetenschappelijke literatuur en de adviezen van talrijke experten". Ze kunnen dan ook alleen maar vaststellen dat ze er niet in geslaagd zijn de regering te overtuigen van onderbouwde uitgangspunten, vooral wat betreft de gevangenisstraffen en de recidive. De hele hervorming van het Strafwetboek druist bovendien ook in tegen hun overtuigingen "als mens".

Er is nood aan een modern wetboek dat accuraat, coherent en eenvoudig is. De wijzigingen die de regering aanbracht in de tekst zijn beperkt

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V)

"Verschil tussen wetenschappelijk project en regeringsvoorstel"

Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) betreurt dat ze experten ontslag genomen hebben uit de Strafrechtcommissie. "Er is nood aan een modern wetboek dat accuraat, coherent en eenvoudig is. De wijzigingen die de regering aanbracht in de tekst van de experten zijn beperkt", zegt hij. Geens betoogt dat er "een verschil blijft tussen een wetenschappelijk project en een regeringsvoorstel".




39 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Bob Boomer

    - Centen, het gebrek aan centen om genoeg extra gevangenissen noodzaakt de politiek om het vernieuwde strafwetboek te ondergraven. Aanpassingen in de teksten is een ander woord voor compromis.

  • jan pharma

    Gevangenisstraffen moeten langer kunnen en afnemen van dubbele nationaliteiten en uitwijzing moeten een prioriteit worden.

  • Jan Vannuffelen

    Wie verdedigd toch die criminelen . Ik heb nog nooit in de gevangenis gezeten , net zoals de meeste Belgen . Linkse watjes die nog steeds geloven in de goedheid van zulke individuen .

  • Wim Hellemans

    welke zin heeft t om een straf uit te spreken als men zijn termijn toch nooit dient uit te zitten?

  • Johan Billiet

    Gewoon andere experten aanstellen en geen die denken eens de wet zelf te moeten maken ipv van de minister / regering....Nu ze hun ontslag hebben aangeboden, kunnen ze zich lekker terug leunen in hun keizerlijke zetel binnen hun professionele enclave, en met een belletje rinkelen naar de koffiemadam. Dit is wellicht nog het best en veiligst voor onze samenleving...