Een terugblik op onze 187-jarige Belgische monarchie

Annick Wellens
België bestaat welgeteld 187 jaar. In al die jaren telde ons land zeven koningen afkomstig van één huis. We hadden iets meer koninginnen en slechts één kroonprinses. Wat weet jij eigenlijk van onze voormalige vorsten?

Koning Leopold 1 (1831-1865)

iStock

De eerste koning van België was 41 jaar oud toen hij de troon van ons nieuwe landje besteeg. Leopold de eerste was een hertog en veldmaarschalk die de naam van Saksen-Coburg Gotha droeg. 

Onze Belgische geschiedenis had er trouwens helemaal anders kunnen uitzien als hij op het aanbod van de Grieken was ingegaan in 1830, één jaar voordat hij de Belgische troon besteeg. Maar dat aanbod sloeg Leopold 1 af wegens de instabiliteit van Griekenland. Het land moest afrekenen met het Ottomaanse Rijk en een mogelijke burgeroorlog zat eraan te komen.

Na de Belgische revolutie in 1830 ging het Belgische Nationaal Congres op zoek naar een geschikt persoon om voor het eerst de Belgische troon te bestijgen. Wegens zijn goede banden met Engeland –zijn eerste vrouw was tenslotte afkomstig van Engeland - leek Leopold 1 de geschikte persoon. Hij trouwde tweemaal, had verschillende minnaressen en vocht tussendoor nog wat met Nederland over de Belgische onafhankelijkheid. Zijn tweede zoon zou hem na 34 jaar opvolgen.

Trouwens. Je zou het hem misschien niet meteen geven, maar onze eerste koning was een zeer gegeerd man. Vele vrouwen vielen in zwijm voor zijn stoere uitstraling. 

Koning Leopold 2 (1865-1909)

iStock

Leopold de tweede –alsook de tweede koning der Belgen – is waarschijnlijk ook de meest beruchte. Hij was de tweede, maar de oudste overlevende, zoon van Leopold de eerste en volgde zijn vader op 30-jarige leeftijd op. We kennen hem vooral als stichter en bezitter van de Onafhankelijke Congostaat waar hij als slavendrijver de plak zwaaide. Hij dwong de plaatselijke bevolking sap van de rubberplant te verzamelen om dankzij de hoge rubberprijzen zijn persoonlijk fortuin te vergroten.

Eenmaal zijn dood naderde, nam Leopold 2 er vrede mee om zijn Congostaat over te dragen aan de Belgische Staat. De slotsom van de koning zijn schrikbewind bleek gruwelijk te zijn: duizenden doden, martelingen, verkrachtingen, uithongering, ziekte en tenslotte de bekende verminkingen. Om de slaven schrik aan te jagen, hakten plantageleiders handen af wanneer er niet aan de eisen werd voldaan. Het toppunt? De koning bezocht zijn Congostaat nooit. Zijn opvolger zou de eerste Belgische koning zijn die het land bezocht.

Leopold 2 regeerde 44 jaar wat van hem de langst regerende vorst van België maakt. Tijdens zijn bewind voerde hij de dienstplicht in en ijverde hij voor het afschaffen van de doodstraf.

Omdat koning Leopold 2 enkel dochters had, volgde zijn neefje hem na zijn op. De tweede koning der Belgen onterfde zijn dochters trouwens en voor zijn vrouw was onze koning ook niet al te aardig. Gelukkig kon de vrouw zo nu en dan naar een buitenverblijf in Spa vluchten.

Koning Albert 1 (1909-1934)

Belga

Dat het koningschap tamelijk onverwacht kwam voor Albert 1 is een understatement. De dag dat zijn nonkel, de koning stierf, was hij erg onverwachts de volgende in het rijtje om hem op te volgen. Zijn vader, de jongere broer van Leopold 1, was intussen gestorven en ook Alberts oudere broer was dood. Verder had koning Albert de eerste de malchance dat hij zou regeren tijdens WO1. En dat deed hij met veel moed en daadkracht. Tijdens de vierjarige oorlog bleef hij immers in de buurt van de loopgraven, vlakbij zijn soldaten. Zo werd hij tenslotte zelfs opperbevelhebber van de Belgische strijdkrachten.

De man regeerde 24 jaar als Belgische monarch en was erg geliefd bij zijn volk. Dat werd eens zo duidelijk toen het dode lichaam van Albert 1 tijdens een van zijn klimreizen in Marche-Les-Dames werd teruggevonden. Heel het land rouwde. Ook de wereldpers sprong op de Belgische koning zijn dood en begon met speculeren over mogelijke doodsoorzaken: een jaloerse ex of wraak van de Franse geheime dienst misschien? Zelfs nu duikt er af en toe nog eens een roddel op.

Weetje: koning Albert was een echte wetenschapsfreak. Hij engageerde zich in de jaren ’30 voor de stichting en financiering van enkele belangrijke fondsen. Dankzij hem werd bijvoorbeeld het Nationaal Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (NFWO) gesticht.

Koning Leopold 3 (1934-1951) 

Photonews

De derde Leopold van ons land was 33 jaar oud toen hij de troon besteeg. Vroeger dan verwacht, wegens het plotse overlijden van zijn vader. Bovendien zou hij zelf ook niet lang regeren (17 jaar). Hij was de eerste koning die aftrad voordat hij stierf. Bovendien moest hij net zoals zijn vader afrekenen met een oorlog (WO2). Eentje waarvan hij zelf de gevolgen ondervond. Zo werd Leopold 3 na de capitulatie van België onder huisarrest geplaatst in het kasteel van Laken. Verder werden hem alle grondwettelijke bevoegdheden afgenomen. Dus nam de regering de touwtjes in handen wat Leopold niet zinde en een blamage was voor de buitenwereld. De arme man moest enorm aan populariteit inboeten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zo trouwde hij voor een tweede maal tijdens de oorlog, wat het volk al snel deed beseffen dat de koning niet zoveel hinder van de bezetting ondervond. Natuurlijk vonden ze het gebrek aan meeleven maar niets.

Na talloze akkefietjes tussen de koning en zijn regering en het gebrek aan vertrouwen bij het volk, zou overlegd worden over de rol van de koning. Dat werd een werk van lange adem. Het politiek conflict bleek al snel een uitzichtloze situatie te zijn. Daarom besloot koning Leopold 3 in 1951 de macht over te dragen aan Boudewijn, zijn oudste zoon. 

Koning Boudewijn (1951-1993)

Koning Boudewijn (rechts) en koningin Fabiola.
ANP Koning Boudewijn (rechts) en koningin Fabiola.

Omwille van de Koningskwestie en zijn onpopulair geworden vader, werd Boudewijn op erg jonge leeftijd plots koning. Hij was nog maar net 20 jaar oud en zou het kleine Belgenland al gaan regeren. En dat oogstte kritiek. Toch nam de jongeman zijn nieuwe titel ernstig en regeerde hij op een kordate en plichtsbewuste manier. Tijdens zijn regeerperiode huwde hij met koningin Fabiola die trouw naast zijn zijde stond. 

Wat de meesten zich allicht nog herinneren, is de hetze rondom de abortuswet. Boudewijn was immers een katholiek man en het bekrachtigen van het wetsvoorstel stemde niet overeen met zijn morele principes. Bovendien zorgde de tevergeefse pogingen van hem en Fabiola om zwanger te geraken ervoor dat het onderwerp extra gevoelig lag. Koningin Fabiola raakte vijfmaal zwanger, maar dat resulteerde steevast in een miskraam. Na haar laatste zwangerschap bleek de vrouw buitenbaarmoederlijk te zijn. Het koppel staakte hun pogingen en Boudewijn weigerde het wetsvoorstel te tekenen.

Daarop besloot voormalig premier Wilfried Martens dat de koning zich in de “feitelijke onmogelijkheid om te regeren” bevond. Daardoor was de voltallige toestemming van de regering voldoende om de wet in 1990 door te voeren. Ook de afhandeling van Belgisch-Congo verliep niet van een leien dakje voor koning Boudewijn. Na massaal verzet en rellen in Leopoldstad werd de Congostaat in 1960 omgevormd tot een onafhankelijk Congo.

De vorst overleed op zijn 62ste levensjaar aan de gevolgen van een hartstilstand in het koninklijk buitenverblijf in het Spaanse Motril. De dood van de koning zorgde voor een grote volkstoeloop naar het paleis om de laatste eer te bewijzen: vele tienduizenden mensen stonden uren in de rij. Aangezien hij geen kinderen had, zou zijn broer hem opvolgen. Dinsdag 31 juli is het precies 25 jaar geleden dat koning Boudewijn stierf. 

Koning Albert 2 (1993-2013) 

Photonews/ AW

Koning Albert 2 is de vader van onze huidige koning. Net zoals Leopold 3, een van zijn voorgangers, besloot hij om vroeger af te treden. Niet omdat hij plots onpopulair was geworden, maar om van zijn oude dag te genieten, zonder verplichtingen. Hij zat 19 jaar op de troon en was al 59 jaar oud toen hij diezelfde troon besteeg. In 2013 vroeg hij aan toenmalig premier Elio Di Rupo om af te treden. Dat zou geregeld worden, al werden de plannen stilgehouden voor de N-VA, uit schrik voor de eventuele destabilisatie van het land.

Albert 2 heeft drie officiële kinderen: (koning) Filip, prins Laurent en prinses Astrid. Vooral de jongste, prins Laurent, komt tamelijk veel in opspraak en lijkt enige moeite te hebben met zijn prinsenrol. Delphine Boël, dochter van barones Sybille de Selys Longchamps spant daarbij al enkele jaren een rechtszaak aan tegen het koningshuis voor de wettelijke erkenning van koning Albert als haar vader. 




102 reacties

Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie
Door het plaatsten van een reactie, ga je akkoord met de gedragsregels


  • Lutgard Crombez

    President of koningshuis zouden gewoon niks mogen kosten aan de belastingsbetaler, ze krijgen zo al genoeg: reizen, buffets, vervoer... Ze zouden hun geld moeten verdienen zoals ieder ander mens.

  • Saïda Weemaes

    Moordenaars , corrupte , dieven zijn deze mannen geweest en nog steeds ! Geen koning meer in België

  • Gilbert Vermeersch

    Gelezen op dit forum: wil iemand een BDW als president? Terwijl de vraag moet zijn: wil iemand een president zoals Michel die de federale leidt. Ben geen anti Royalist maar toch een bedenking: Als ze iemand de titel van koning geven staat hij ineens boven allen en alles? Het koningshuis loopt me niet voor de voeten maar bewondering hoeft zeker niet als ik hun geschiedenis ken.

  • Daniel Wouters

    Belgen wees blij met wat men heeft,moest men mij vragen om een voorbeeld te geven van een deftig / fatsoenlijk koppel ik zou Filip en Mathilde benoemen,als vertegenwoordigers van België kan men niet beter wensen,die mensen nemen hun job erg serieus,en ik ben zeker geen liefhebber van adelstand.

  • Erik Desloover

    Koning of president beide overbodig , nog liever president is democratisch verkozen ipv door opvolging