Driekwart Belgen wil excuses aan Congo, ondanks trots op koloniaal verleden

AFP
Driekwart van de Belgen wil dat we onze excuses aanbieden vanwege de kolonisatie van Congo. Toch vindt de helft van de ondervraagden ook dat we meer goed dan kwaad hebben gedaan in het Afrikaanse land. Dat meldt Het Nieuwsblad op basis van een onderzoek van de Universiteit Antwerpen.

In de studie werden Belgen aan de tand gevoeld over hun kennis van onze koloniale geschiedenis en werd naar hun mening gevraagd over datzelfde verleden. Aan dat eerste moet blijkbaar nog flink worden gewerkt: de deelnemers aan het onderzoek scoorden gemiddeld 7,5 op 20 punten in de kennistest. Een dikke onvoldoende, volgens politieke wetenschapper en onderzoeker Zeger Verleye. Nog geen derde van de bevraagden scoorde 10 punten of hoger.

De onderzoeker wijt de gebrekkige kennis aan een tekort aan lesstof over het onderwerp in het onderwijs. “Ook de nieuwe voorstellen die dit thema verplichten in de eindtermen, reiken niet ver genoeg” aldus Verleye.

Volgens Verleye verklaart het gebrek aan kennis de tegenstrijdige uitkomsten van de studie. Enerzijds is 50 procent van de Belgen trots op het koloniale verleden, maar tegelijkertijd wil 75 procent dat we excuses aanbieden aan Congo. 

“Het lijkt alsof mensen het verband tussen Congo-Vrijstaat van koning Leopold II (1885-1908) en Belgisch-Congo (1908-1960) niet inzien. Het gruwel­bewind van Leopold II in Congo wordt als iets negatiefs beschouwd, maar Belgisch-Congo daarentegen roept positieve gevoelens op, want ‘we hebben daar toch goede dingen gedaan?’”, aldus Verleye in Het Nieuwsblad. 

Archiefbeeld. Een Belgische ambtenaar laat zich dragen in Belgisch-Congo, circa 1950.
ullstein bild via Getty Images Archiefbeeld. Een Belgische ambtenaar laat zich dragen in Belgisch-Congo, circa 1950.

Geen wijziging van straatnamen, maar beelden mogen naar museum

Rowan Brouwers, student politieke wetenschappen, richtte zich op een ander aspect van het onderzoek: wat moeten we als samenleving aanvangen met de dekolonisatie? “77 procent van de bevraagden wil extra inspanningen rond structurele maatregelen om het straatbeeld te dekoloniseren. Dat gaat bijvoorbeeld over toelichting bij de standbeelden”, aldus Brouwers. Volgens de student ziet 60 procent van de ondervraagden die koloniale beelden overigens liever in een museum dan in de openbare ruimte. 

Voor het veranderen van straatnamen is echter minder draagvlak. Het toevoegen van historisch perspectief bij die straatnaamborden vinden Belgen een prima idee. “Het is alsof mensen het gevoel hebben dat er anders iets van hen wordt afgenomen”, legt Verleye uit.

Photo News

Burger wil actie, politicus vooral consensus

In het onderzoek werden ook de uitlatingen van Belgische parlementsleden over ons koloniale verleden bestudeerd. Het gaat daarbij om parlementaire teksten van 2007 tot 2020, hoewel volgens de onderzoekers de meest recente uitlatingen uit het dekolonisatiedebat niet meer konden worden meegenomen omdat de bevraging in maart werd afgerond. Ook de effecten van de Black Lives Matter-protesten zijn daardoor niet terug te vinden in de onderzoeksresultaten.

Die laten overigens een flinke kloof tussen de burger en de politiek zien. “De bevolking wil dat er excuses komen, maar onze volksvertegenwoordigers lijken geen voelsprieten te hebben voor wat er leeft bij de burgers. Ze (politici, nvdr) proberen vooral tot een consensus te komen in plaats van actie te ondernemen”, vervolgt Verleye. “We hopen dat dit onderzoek duidelijk maakt dat er juist een draagvlak voor actie is.”

Lees ook:

Spijt betuigen of excuses aanbieden: wat is het verschil? (+)

Congolese Belgen verwachten meer: “Wie écht spijt heeft, zegt sorry” (+)

Wie de spijt van koning Filip te min vindt, moet beseffen dat je ook met excuses en zelfs met geld nooit je schuld uit het verleden vereffent (+)

“België heeft niks meer te zoeken in Congo. De Chinezen hebben zowat alles opgekocht” (+)




92 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Johan De Jonghe

    3 kwart van al de Belgen? Ik zal dan tot die 1 kwart behoren die geen excuses zal aanbieden, gezien me niets gevraagd is. Zie ook niet in waarom excuseren voor iets die al zo veel jaren geleden is, waar ikzelf ook niets te maken mee heb. Heel het BLM heisa wordt volledig uit de context getrokken en ten slotte geld naar mijn mening, all lives matter, gelijk welke huidskleur, gelijk welke geaardheid. We leven veel te lang in een wereld gevoed door haat en gebrek aan menselijke intellect.

  • Ronald Vermeiren

    hoe kan ik excuses aanbieden aan iets waar ik niets mee te maken heb, en daarbij wat hebben ze er van terecht gebracht nadat ze alles in eigen handen hadden?

  • Raymond DEDEREN

    Dan werd dat onderzoek zeker bij groen afgenomen want ik hoor iets heel anders bij de gewone man en op straat.

  • Anne Callebaut

    Vraag aan de NAR van Laken eens waar zijn familie al dat geld gestoken heeft. Er ligt nog veeel goud en diamanten ergens in buitenlandse Banken waarvan wij niks weten. Zij zijn die die zich moeten exuseren niet wij brave burgers.

  • Peters Elie

    Waarschijnlijk is men gaan tellen bij Groen! Ik voel me niet aangesproken zoals de meesten die reageerden. Voor verontschuldigingen moet men zijn bij diegenen die er voordeel uit gesponnen hebben, m.a.w. de franstalige bourgeoisie.