Deze coalities zijn mogelijk: vooral federale puzzel wordt aartsmoeilijk

Photo News/HLN
Vanmorgen is zowel de zetelverdeling in het Vlaams parlement als de Kamer duidelijk en kan ook het rekenen beginnen. Op Vlaams vlak lijkt dat een relatief eenvoudige klus te zullen worden, mathematisch gezien toch. Maar federaal ligt de puzzel veel en veel moeilijker. 

De Zweedse coalitie van N-VA, CD&V en Open Vld in het Vlaamse parlement had een bijzonder grote meerderheid de voorbije vijf jaar. Open Vld was zelfs rekenkundig niet nodig voor een meerderheid. De drie partijen uit de regering kunnen na deze verkiezingen dan ook gewoon verder. Samen hebben ze nog 70 zetels op 124, genoeg dus voor een meerderheid die bij 63 van de 124 zetels behaald is.

De coalitie zou dan wel bestaan uit enkel verliezers: N-VA is acht zetels kwijt (van 43 naar 35), CD&V acht (van 27 naar 19), en Open Vld drie (van 19 naar 16). Toch lijkt dit op het eerste zicht de meest werkbare coalitie. N-VA-voorzitter Bart De Wever zei tijdens de campagne snel een Vlaamse regering te willen vormen en voert de komende dagen al gesprekken. Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten temporiseerde vanmorgen meteen en zegt ook de federale regeringsvorming te willen afwachten.

De Wever wil overigens contact opnemen met alle partijen, in volgorde van grootte. Hij zal dus ook met Vlaams Belang spreken. Maar ondanks de oproepen her en der om het cordon sanitaire in vraag te stellen, lijken CD&V en Open Vld daar niet gewonnen voor te zijn. Met hun tweeën komen N-VA en Vlaams Belang in elk geval niet aan een meerderheid. Samen hebben ze 58 van de 124 zetels.

Een coalitie zonder N-VA is door de hoge scores van N-VA en Vlaams Belang dan weer zo goed als onmogelijk. Vier partijen komen samen net aan de helft van de zetels, niet genoeg dus: CD&V (19), Open Vld (16), Groen (14) en sp.a (13). Enkel met de vier zetels van de PVDA is er een anti-N-VA-meerderheid mogelijk, maar die kans lijkt uitgesloten. 

En de ‘Antwerpse' Bourgondische coalitie van N-VA, Open Vld en sp.a, waar CD&V dus ook hier ingewisseld zou worden met de socialisten? Die heeft wel een meerderheid, zij het nipt met slechts een zetelsop overschot. Bovendien zou de coalitie er op die manier enkel maar ‘linkser’ op worden, wat niet meteen de voorkeur lijkt van N-VA en Open Vld.

Bouw hieronder zelf uw Vlaamse coalitie:

Federale puzzel hyperingewikkeld

In de federale Kamer liggen de verhoudingen heel wat moeilijker, Bart De Wever hoopte voor koning Filip alvast dat hij “de dafalgan forte al uit de kast heeft gehaald”. 76 is hier het magische getal voor een meerderheid.

De Zweedse coalitie had in de Kamer al maar een kleine meerderheid en is die nu helemaal kwijt. N-VA verliest acht zetels en valt terug op 25, MR verliest er zes en strandt op 14. Ook CD&V verliest zes zetels en houdt er nog 12 over, terwijl Open Vld er twee verliest en op 12 eindigt. De vier partijen zijn samen dus maar liefst 22 zetels kwijt op een totaal van 150 Kamerzitjes. Zelfs met cdH erbij (5 zetels, min vier) komt de Zweedse coalitie er in de verste verte niet. 

Vlaams Belang haalt in de Kamer 18 zetels (plus vijftien) en wordt zo slechts twee zetels kleiner dan de PS (20, min drie). Ecolo-Groen wordt niet de grootste fractie: Ecolo wint er wel zeven en komt uit op 13, Groen groeit met twee en haalt er 8. Het extreemlinkse PVDA mag 12 verkozenen naar de Kamer sturen, sp.a 9 (min vier). DéFI behoudt zijn twee zetels en de Parti Populaire verdwijnt uit de Kamer. Grootste ‘familie' blijven dus de socialisten met 29 zetels, gevolgd door de liberalen met 26 zetels.

Ook een klassieke tripartite van Nederlandstalige en Franstalige socialisten, liberalen en christendemocraten heeft geen meerderheid. De zes partijen komen samen aan 72 zetels, vier tekort voor een meerderheid. 

Een linkse coalitie heeft evenmin een meerderheid. PS, sp.a, Ecolo, Groen, CD&V en cdH komen samen aan 67 zetels.

Een meerderheid is er wel met de elf zetels van de PTB-PVDA bij: die haalt 80 zetels, maar heeft geen Vlaamse meerderheid. De kans dat de Vlaamse partijen, zeker CD&V, met de PVDA willen samenwerken, is in de praktijk ook erg klein.

Geel-blauw-groen dan? Lukt ook niet: een coalitie van N-VA met de liberalen en de groene fractie heeft slechts 72 zetels, tegenover 78 voor de oppositie in dat geval. 

Welke mogelijkheden zijn er dan wel op federaal vlak? Een eerste optie is bijvoorbeeld paars-groen, zoals we tussen 1999 en 2004 gekend hebben. Die komt aan een bijzonder nipte meerderheid van 76 zetels. Maar die coalitie heeft slechts 29 van de 89 Vlaamse zitjes in de Kamer, en lijkt dus nu al praktisch onmogelijk. 

Op federaal vlak is mathematisch wel een coalitie mogelijk waar zowel de N-VA als de PS in zitten. Dat kan bijvoorbeeld via de onuitgegeven coalitie van N-VA, PS, Open Vld en MR, en CD&V. Die bonte coalitie zou samen een comfortabele meerderheid van 83 zetels met ‘slechts' vijf partijen hebben. Maar of ze werkbaar is, is uiteraard een andere kwestie.

Bouw hier zelf uw federale coalitie:

En Waals?

Ook over de taalgrens is het puzzelen geblazen. De huidige regering tussen MR en cdH is in elk geval haar meerderheid kwijt: ze halen slechts 30 zetels op een totaal van 75.

Di Rupo en MR?

Er zijn wel enkele klassieke scenario’s denkbaar voor Wallonië, al vervellen die quasi allemaal tot de vraag: kunnen PS-voorzitter Elio Di Rupo en MR-voorzitter Charles Michel door één deur? Zowel voor een klassieke tripartite, als voor een paarse regering is zo’n samenwerking vereist. Al kunnen rood en blauw ook besluiten om zonder derde partij in een regering te stappen: samen halen de PS en MR 43 van de 75 zetels.

Of met Ecolo en/of cdH?

Blijkt het water tussen socialisten en liberalen toch te diep, dan kijken zowel Di Rupo als Michel in de eerste plaats in de richting van cdH en Ecolo. Zowel in het geval van PS + Ecolo + cdH (45) als MR + Ecolo + cdH (42) kan een stabiele meerderheid gevormd worden.

En PTB?

Mathematisch is ook een linkse regering tussen PS, Ecolo en PTB mogelijk, al is dat scenario erg onwaarschijnlijk. PTB fungeerde afgelopen legislatuur als een zweeppartij voor de PS en stal heel wat van die kiezers.




45 reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Johny deman

    Herverkiezingen met stemrecht voor residentiele niet-belgen en vanaf 16 jaar. Probleem opgelost.

  • frans Venloo

    Hoe meer partijen van deze regeringstaart mogen grabbelen hoe meer miserie is er op komst .

  • Jan Herrentals

    De geschiedenis eens lezen.Teveel parteien (postjes) en versnipperingen doet me denken aan de Weimarer tijd in Duitsland en de catastrofale gevolgen van onregeerbaarheid.

  • annie dupont

    vb heeft een links economisch programma en wordt door nva steeds als rechts afgebeeld . toch raar want nva en vb staan economisch LIJNRECHT tegenover elkaar . tenzij vb haar eigen kiezers bedrogen heeft

  • Mario De Jaegher

    Vlaams is redelijk gemakkelijk. NVA,VB en PVDA halen net de helft. Eventueel een 4de partij erbij.