De Lijn kende “bijzonder moeilijk jaar”: forse toename klachten en geschrapte ritten

Mine Dalemans
2019 was een "bijzonder moeilijk jaar" voor De Lijn. Het aantal klachten steeg met meer dan 38 procent in een jaar waarin het aantal niet-gereden ritten piekte op 2,36 procent. Naast een chauffeurstekort speelden ook de vele stakingsdagen een rol, bleek bij de toelichting van de jaarresultaten.

“2019 was een bijzonder moeilijk jaar, ook al omdat we door meer dan 30 stakingsdagen zijn geteisterd geweest van één bepaalde vakbond. En uiteraard ook omdat onze kwalitatieve prestaties daarmee ook niet altijd op het niveau waren die we wilden”, zei voorzitter van de raad van bestuur Marc Descheemaecker bij de online toelichting van de cijfers.

Zo steeg het aantal klachten met 38,4 procent van 52.714 in 2018 naar 72.543 vorig jaar - na reeds een forse toename met zowat een kwart in 2018. Zo was er een piek van de klachten in september en oktober. “Dat zijn niet toevallig de twee maanden waarin we de grootste problemen hadden in verband met het aantal niet gereden ritten”, zei topman Roger Kesteloot. De problemen in het najaar waren te wijten aan het tekort aan chauffeurs, gecombineerd met een opstoot in kort ziekteverzuim, waardoor ritten geschrapt werden, aldus de directeur generaal. Ook in het voorjaar waren er veel klachten, omwille van stakingsdagen.

Alles samen telde De Lijn 2,36 procent niet-gereden ritten, “een piek in wat we tot voordien gekend hadden”. Hierbij is 0,8 procent te wijten aan stakingsdagen. Die hadden te maken met de “allerbelangrijkste reorganisatie van De Lijn sinds het ontstaan in 1991", aldus Kesteloot. De Lijn ging over van de verschillende provinciale entiteiten naar een meer centrale organisatie.

Personeel

Andere grote factor is het chauffeurstekort, waarbij De Lijn verwijst naar de vergrijzing van het personeelsbestand, de toename van het kort ziekteverzuim, capaciteitstoenames, krapte op de arbeidsmarkt, maar ook de onzekerheid over de toekomst van De Lijn. Het verloop ligt wel laag, vergeleken met de transportsector. Dat er een leegloop is, klopt volgens de topman dan ook niet.

Uiteindelijk zette De Lijn in op meer aanwervingen, waardoor er 624 chauffeurs bijkwamen in 2019. Dit jaar mikt De Lijn op meer dan 700 aanwervingen van bestuurders. Tot half maart zat De Lijn hiervoor “goed op schema”, maar de komende maanden gaat het vervoersbedrijf een “serieuze inhaaloperatie op poten zetten” om de achterstand van de coronaperiode in te halen. “We vertrouwen erop dat we effectief tegen het einde van het jaar aan die 720 zullen geraken”, aldus Kesteloot.

Voorts zijn er dit jaar geen cijfers over de reizigerstevredenheid. Het departement Mobiliteit en Openbare Werken heeft deze enquête overgenomen van De Lijn en de aanbesteding ervan heeft de nodige tijd in beslag genomen.

De netto-vervoervoersontvangsten (inkomsten uit vervoersbewijzen) stegen licht, van 194,8 miljoen euro naar 195,3 miljoen euro. Het aantal abonnementen steeg van 745.632 naar 753.256. Het aantal jongerenabonnmenten steeg licht, maar bij de gewone abonnementen was er achteruitgang, vooral bij het aantal ouderenabonnementen. Hier was er een verschuiving naar de abonnementen met verhoogde tegemoetkoming. Meer mensen kwamen in aanmerking voor zo’n goedkoop sociaal abonnement. De kaartjesverkoop bleef behoorlijk stabiel, aldus Kesteloot, met daarbij ook verschuiving van de kaarten naar de mobiele kaarten.

Geen precieze cijfers

Hoeveel reizigers precies de tram of bus namen, kan De Lijn wel nog steeds niet zeggen. In 2018 besloot het openbaarvervoerbedrijf dat cijfer niet meer te communiceren, tot dan gebruikte het forfaitaire cijfers. Het aantal ritten via tickets is wel makkelijk te bepalen, maar voor de ritten met een abonnement ligt dat moeilijker. In 2018 deed de Mobib-kaart zijn intrede en de abonnees moeten die telkens scannen. De Lijn zet daarop in, maar niet iedereen doet dat, aldus Kesteloot. Momenteel voert De Lijn een “kalibratieproef” uit om te bepalen met hoeveel De Lijn het aantal geregistreerde reizigers moet ophogen om aan het totaal te komen. Eerder klonk het dat De Lijn in 2020 met dergelijke cijfers zou komen.

De Lijn plaatse vorig jaar onder meer een recordbestelling van 200 hybride bussen (92 miljoen euro), het was de eerste grote bestelling zonder dieselbussen. De levering wordt dit jaar verwacht. Ook is de selectie opgestart voor de levering van 970 elektrische bussen, die vanaf 2023 in het straatbeeld moeten verschijnen. Vorig jaar werden 138 nieuwe hybride bussen en trambussen geleverd. Eind 2020 worden voorts de eerste nieuwe kusttrams verwacht.

Lees ook: Mobiliteitsexpert Alexander D’Hooghe: “Gooi de markt open, zo hebben mensen meer keuzes om zich te verplaatsen” (+)