Aartsbisschop Léonard wil stoppen

André-Jozef Léonard wil zo snel mogelijk op pensioen. Zijn ontslagbrief voor de paus ligt al klaar, verklaart de aartsbisschop van Mechelen-Brussel aan VTM Nieuws. Léonard wordt in mei volgend jaar 75. Dan moet hij zijn ontslag aanbieden als aartsbisschop. Meestal vraagt het Vaticaan dan om nog in functie te blijven, tot een opvolger is gevonden. Dat duurde bijna twee jaar bij kardinaal Godfried Danneels, zijn voorganger. Léonard zelf ziet dat niet zitten. Dat schrijft hij in een brief, die hij in mei volgend jaar naar paus Franciscus zal sturen.

Léonard volgde op 18 januari 2010 de populaire Danneels op als aartsbisschop. Zijn afstandelijke, aartsconservatieve houding maakte hem niet bepaald populair bij de gelovigen, integendeel. Heel katholiek België keerde Léonard haast de rug toe. Hij schoffeerde homoseksuelen aan de lopende band, maar verklaarde keer op keer verkeerd geciteerd te zijn.

De controverse begon in 2007 toen hij als toenmalig bisschop van Namen in een interview met het tijdschrift Télémoustique homo's "abornaal" noemde. "Homoseksuelen zijn geremd in hun normale psychologische ontwikkeling. Dat is abnormaal", klonk het. Toen hij woedende reacties kreeg, ontkende Léonard - toen nog André-Mutien Léonard, plots. "Ik denk dat ik het woord ' abnormaal' niet heb gebruikt", probeerde hij. Tevergeefs, want de opname van het interview is onverbiddelijk: de bisschop nam dat woord wel degelijk in de mond.

In datzelfde interview trok hij ook de doeltreffendheid van condooms als voorbehoedsmiddel in twijfel. Hij vergeleek ze met "Russische roulette". Volgens Léonard zijn condooms "enkel nuttig voor roekelozen die meerdere partners nodig hebben", klonk het in 2010, toen hij pas was aangesteld als aartsbisschop.

In zijn nieuwe functie veranderde hij niet van toon. Als kersvers Belgisch kerkleider vergeleek hij homoseksualiteit met anorexia - een ziekte dus. "Ik ga een vergelijking maken: anorexia is een ontwikkeling die niet te rijmen valt met eetlust, maar ik zou nooit zeggen dat anorexiapatiënten abnormaal zijn", aldus Léonard op RTL-TVI.

Omdat de storm rond zijn persoon maar niet ging liggen en het klachten bleef regenen, werd met theoloog Jürgen Mettepenningen een woordvoerder aangesteld. Hij kreeg de opdracht Léonards uitspraken te kaderen. Enkele maanden later gooide die moegestreden de handdoek in de ring. Dat kon ook moeilijk anders want Léonard bleef olie op het vuur gooien. De aartsbisschop werd wereldwijd door de grootste kranten citeerd met zijn verklaring dat hij aids "een vorm van immanente gerechtigheid" vindt. Die uitspraak leidde andermaal tot een nieuwe storm van protest, maar Léonard nam geen woord terug. Een kerkganger gooide enkele dagen later een taart in Léonards gezicht tijdens een Allerheiligenmis in Brussel. Een jaar later kreeg hij bij een bezoek aan de universiteit van Louvain-La-Neuve zelfs vier taarten in het aangezicht.

Ook hertrouwde leerkachten waren niet veilig voor Léonard. Volgens hem moesten zij maar eerst een gewetensonderzoek doen, voordat ze een functie in het katholieke onderwijs gingen opnemen. Gescheiden mannen en vrouwen gaan dan ook maar beter niet ter communie, verklaarde Léonard drie jaar geleden. Hij  raadde toen homo's aan om celibatair door het leven te gaan.

Tenslotte kregen ook de crematoria een veeg uit de pan.  Léonard vindt ze "heiligdommen van de doodsindustrie." De aartsbisschop vindt begraven "veel godsvruchtiger".

Dinsdagavond laat Léonard, die nooit tot kardinaal werd benoemd, diep in zijn ziel kijken in 'Het Jaar Van', de portretreeks van Telefacts in december. De uitzending start om 21.40 uur.