Aalst Carnaval komt eraan, Belgische experts waarschuwen: "Toon Joodse clichés niet in de media”

“Die beelden zijn niet onschuldig en leiden tot meer anti-Joodse gevoelens”

Archieffoto van Aalst Carnaval.
photo_news Archieffoto van Aalst Carnaval.
Gebruik beelden van carnavalswagens met Joodse karikaturen liever niet. Dat is de opmerkelijke oproep aan de media van drie proffen gespecialiseerd in antisemitisme in een opiniestuk in De Morgen. Volgend weekend viert Aalst carnaval: alvast een carnavalsgroep zal de gecontesteerde Joodse carnavalsfiguren opnieuw op haar praalwagen zetten. De VVJ (Vlaamse Vereniging voor Journalisten) noemt de oproep “een brug te ver”.

De onderzoekers wijzen op de mogelijke gevaren van zulke karikaturen. “Als onderzoekers over antisemitisme aan onze Vlaamse universiteiten moeten wij erop wijzen dat de in Aalst getoonde karikaturen (...) in het verleden hun gevaarlijk karakter hebben bewezen", schrijven de professoren Vivian Liska (UAntwerpen), Didier Pollefeyt (KU Leuven) en Klaas Smelik (UGent) in een opiniestuk.

Het trio spreekt met gezag: Liska is hoofd van het Instituut Joodse Studies, Pollefeyt is professor theologie en hoofd van het Centrum voor Vredesethiek, en Smelik is ereprofessor Hebreeuws Jodendom.

Als onderzoekers moeten wij erop wijzen dat de in Aalst getoonde karikaturen in het verleden hun gevaarlijk karakter hebben bewezen

Vivian Liska (UAntwerpen), Didier Pollefeyt (KU Leuven) en Klaas Smelik (UGent)

De drie proffen roepen de nationale en internationale pers op om de beelden niet meer te gebruiken of toch op zijn minst te voorzien van de juiste historische duiding. "Die antisemitische beelden zijn wereldwijd verspreid via pers en sociale media", zegt Smelik. "Zo geraken ze steeds meer verankerd in de voorstellingswereld van mensen, al dan niet zonder commentaar.”

Een oproep tot censuur? Pollefeyt ontkent: "Zoiets verbieden heeft weinig zin. Maar het is niet evident om deze beelden te gebruiken. Ze resoneren naar eeuwenoude karikaturen en ja, die zijn antisemitisch, in welke context je die ook plaatst." Die beelden zijn dus niet onschuldig en leiden tot meer anti-Joodse gevoelens, zegt Pollefeyt.

Didier Pollefeyt (KU Leuven) is professor theologie en hoofd van het Centrum voor Vredesethiek
kul Didier Pollefeyt (KU Leuven) is professor theologie en hoofd van het Centrum voor Vredesethiek

Historische context

“Hopelijk vergissen ze zich niet van doelwit met deze oproep”, reageert VVJ-secretaris Pol Deltour. “De klassieke nieuwsmedia dragen hier toch weinig verantwoordelijkheid. Als er zaken foutlopen, is dat toch vooral op sociale media. Hopelijk maken ze toch dat onderscheid.”

“Maar ik ben het er absoluut mee eens dat er voldoende historische context moet gegeven worden als die beelden worden getoond”, zegt Deltour. “Zo kan er concreet gewezen worden op de beladenheid van bepaalde figuren en karikaturen. Tegelijk zover gaan dat de beelden niet meer mogen worden vertoond, dat is toch een brug te ver. Als de stoet door de straten trekt, zit je met een polemiek waar je niet omheen kan.”

Deltour wijst er ook op dat hier toch vooral de redactionele verantwoordelijkheid speelt. “Op de redacties is er voldoende gezond verstand om hiermee op een passende manier om te gaan. Daar begint alles mee.” Het respect voor bepaalde gevoeligheden hoeft zich voor de VVJ-secretaris trouwens niet te beperken tot de Joodse gemeenschap, maar geldt evenzeer voor zaken die gerelateerd zijn aan racisme en seksisme. 

Rutger Lievens



11 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Kristine Delacourt

    Kunnen de heren professoren eens uit hun ivoren toren komen?

  • Eduardo Van hoyweghen

    Humor moet een verrassingseffect hebben,dat had het vorig jaar.Punt gemaakt,nu een ander thema zou ik zeggen en daar hoef je geen prof voor te zijn.

  • vanfleteren diederik

    Sommigen zijn teveel prof om nog enige context te kunnen begrijpen. Zij die hier antisemitisme in lezen zijn niet van deze wereld. Echt niet.

  • Flor Peeters

    Hallo experten, mogen we de traditie in ere houden. Carnaval is een feest en daar mag met alles gelachen worden.

  • Paul Siemons

    Dit is puur antisemitisme' en diegenen die dat niet begrijpen staan de verkeerde kant van de wet. Waar is unia nu, meestal staan zij meteen klaar voor scherpe kritiek maar nu hoor je niets van. Die carnavalsgroep moet geweerd worden voor deelname nu en in de toekomst zij zij antisemieten, de toestand in Palestina heeft hier niets te maken.