55.000 betogers aanwezig in Brussel: "Actie nu al geslaagd"

Mark Baert
Duizenden betogers zijn rond 11.00 uur vertrokken voor hun protestmars tegen het pensioenbeleid van de regering. De betoging verloopt rustig. Dat meldt de politie. Er is sprake van hinder bij het openbaar vervoer. Ook scholen blijven dicht, en in crèches, zieken- en bejaardentehuizen zal de betoging zich eveneens laten voelen, net als aan de overheidsloketten. Een overzicht.

De politie telt 55.000 deelnemers aan de pensioenbetoging, de vakbonden spreken van 70.000 betogers. Voor ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw is de actie nu al geslaagd. "De mensen voelen goed aan dat de regering contractbreuk pleegt", zegt hij. "Tot 67 jaar werken kan niet", legt De Leeuw uit. "De regering moet het beleid bijsturen en moet betere pensioenen invoeren, met een minimum van 1.500 euro per maand."

Volgens Mario Coppens van de liberale vakbond zijn de syndicale voorstellen niet onrealistisch. "Maar deze regering haalt middelen weg in plaats van er bijkomende te zoeken, bijvoorbeeld via faire belastingen." Vooral vrouwen worden volgens de bonden getroffen door de pensioenhervormingen. Uit steun voor hen dragen de vakbondsleiders een roze lint.

Met de verkiezingen in zicht rekent de ACLVB-topman erop dat de regering zich soepeler gaat opstellen. Maar erg groot is die hoop niet. Onder meer in de discussie over welke beroepen als zwaar worden ingedeeld en dus in aanmerking komen voor een vervroegd pensioen, staan vakbonden en regering nog diametraal tegenover elkaar, merkt Coppens op. Binnenkort start daarover nieuw overleg.

BELGA

Er is ook een stevige delegatie uit het onderwijs afgezakt. "De mensen zijn enorm bezorgd over de toekomst en de kwaliteit van het onderwijs", zegt Koen Van Kerkhoven van onderwijsbond COC. "Onderzoek zegt dat de lonen in het onderwijs vergelijkbaar zijn met die in de privé, maar enkel als rekening gehouden wordt met de vaste benoemingen, de vakantiedagen en het pensioenbedrag. Als aan een van die elementen geraakt wordt, valt die vergelijkbaarheid weg."

De bonden blazen om 10 uur verzamelen aan de Albert II-laan aan het Noordstation. De manifestatie vertrok om 11 uur. Vandaar gingen de betogers naar het Zuidstation. De Brusselse politie waarschuwde dat belangrijke verkeersassen mogelijk al voor het vertrek van de betoging werden afgesloten. Wie echt in Brussel moet zijn, kiest beter voor het openbaar vervoer, al is de dienstverlening van De Lijn verstoord over het hele net. De ochtendspits op de weg bleek uiteindelijk wel mee te vallen.

BELGA

De politie liet verder weten dat alle geparkeerde voertuigen op de gehele middenberm van de Zuidlaan en Poincarélaan nabij het zuidstation getakeld zullen worden. Ook op het parcours geldt een parkeerverbod. De optocht gaat van het Noordstation over de Kruidtuinlaan, Berlaimontlaan, Keizerslaan, Cellebroerslaan, Lemonnierlaan en de Zuidlaan naar het Zuidstation. Het einde is voorzien rond 14.00 uur.

Mark Baert

Kort voor 13 uur heeft de kop van de betoging het eindpunt aan het Zuidstation bereikt. Als afsluiter gooiden de vakbondsleiders lottoballen in een fontein aan de Pensioentoren. Mikpunt waren militanten met maskers van ministers, die in het water waren opgesteld. De lottoballen, allen met nummer 65, dienden als symbool voor het beleid van de regering-Michel. Er waaiden ook (valse) eurobiljetten in het rond. "Onze pensioenen zijn geen loterij", luidde de slogan van de actie. 

Speeches van de vakbondsleiders waren er voor aanvang niet, maar onderweg organiseerden de vakbonden wel enkele symbolische acties. Zo vlogen er aan de Financietoren papieren F-35-vliegtuigen door de lucht. De boodschap? "Langer werken? Minder pensioen? De regering ziet ze vliegen!"

Mark Baert

Openbaar vervoer

Bij De Lijn wordt de betoging gevolgd door een stakingsactie van donderdag tot zondag. Maar vandaag is er al hinder in heel Vlaanderen, zowel op de stadsnetten als op de streeklijnen. Zoals verwacht is de dienstverlening van De Lijn in heel Vlaanderen ook na de ploegenwissel van deze namiddag nog verstoord.

Na de ploegwissel rijdt in de stad Antwerpen een kwart van de trams en de bussen. De Lijn raadt de fans van Marco Borsato aan een alternatief te zoeken om naar het concert in het Sportpaleis te gaan.

In Leuven, Oost-Brabant en de Noordrand is bijna twee derde van de chauffeurs aan het werk. In het Pajottenland is de hinder wat groter, daar rijdt ruim de helft.

In Oost-Vlaanderen is er hinder voor de stadsbus in Gent en de tramlijnen. Na 20 uur is er geen bediening meer op de stadslijnen in Gent. Het nachtnet rijdt wel uit, maar kan ook verstoord zijn. In de streek rond Gent rijdt de helft van de bussen. Verder van Gent liggen die percentages hoger. Ook de stadsnetten van Aalst en Sint-Niklaas ondervinden hinder. In Aalst worden 3 op de 10 ritten uitgevoerd. In Sint-Niklaas is dat de helft.

In Limburg is in de namiddag de helft van de chauffeurs op de baan. De hinder is voelbaar op de streeklijnen in de hele provincie. Op de stadsnetten van Sint-Truiden, Genk en Tongeren rijden nauwelijks bussen. Op het stadsnet in Hasselt is de situatie iets beter, maar ook daar rijden minder bussen dan op een gewone woensdag.

In West-Vlaanderen is de hinder het grootst aan de kust. Daar rijdt zo'n 60 procent van de bussen en kusttrams.

Voor het eerst wordt er wel gewerkt met het systeem van 'prioritaire assen': wie wil werken, wordt ingezet op de belangrijkste lijnen en wordt niet langer verspreid over het hele net. Dat moet op de drukste lijnen alvast een normale dienstverlening garanderen.

NMBS

De NMBS legt vandaag extra treinen in om betogers naar Brussel te brengen. Acht extra treinen vertrokken vanuit Luik, La Louvière, Moeskroen, Antwerpen en Oostende. Het treinverkeer verloopt normaal en ondervindt geen hinder als gevolg van de geplande betoging, zegt NMBS-woordvoerder Dimitri Temmerman.

Los van de staking was het vanmorgen even niet mogelijk om treintickets via de NMBS-website te kopen. Dat was een gevolg van technische problemen, die rond 8 uur verholpen waren. 

MIVB

Bij de Brusselse openbaarvervoermaatschappij MIVB is er al hinder. Omstreeks 6 uur werden slechts twee metrolijnen bediend, zeven tramlijnen en zeven buslijnen. Dat meldt de MIVB via Twitter.

Auto

De acties bij de openbaarvervoermaatschappijen veroorzaken geen extra drukte op de weg, meldt het Vlaams Verkeerscentrum. Op de E40 richting Brussel komende van Gent is het zelfs erg rustig. "De oproep van de politie om Brussel te mijden met de wagen, heeft effect gehad", klinkt het bij het Verkeerscentrum.

Op de A12 van Brussel naar Antwerpen in Londerzeel was er wel hinder door een ongeval met twee personenwagens en een motorrijder. 

Haven van Antwerpen

Zowat vijftig schepen hebben vandaag de Antwerpse haven niet kunnen binnen- of buitenvaren als gevolg van de pensioenbetoging. "We betreuren het ten zeerste dat onze klanten hinder hebben ondervonden", klinkt het bij het Havenbedrijf. Er wordt nu getracht zo snel mogelijk de achterstand weg te werken.

Sinds dinsdagavond omstreeks 19 uur was het voor zeeschepen niet meer mogelijk om gebruik te maken van de sluizen tussen de Schelde en de dokken. De binnenvaart kon op sommige plaatsen wel nog door en ook de terminals op de Schelde zelf en het Deurganckdok - een getijdendok - waren vandaag wel toegankelijk.

"Uiteindelijk zijn zo'n vijftig schepen getroffen geweest", zegt Nathalie Van Impe van het Havenbedrijf Antwerpen. "Zo'n 200 personeelsleden van de 1.600 hebben vandaag gestaakt."

Intussen zou bij de shiftenwissel, vandaag om 19 uur, het werk worden hervat. In de loop van de dag werd een plan uitgewerkt om de opgelopen achterstand zo snel als mogelijk in te halen. Het Havenbedrijf, dat de actie met de hinder voor de klanten betreurt, gaat ervan uit dat de vertragingen tegen morgenmiddag kunnen worden opgelost. 

Mark Baert

Scholen

De onderwijsvakbonden verwachten 5.000 tot 10.000 leerkrachten op de betoging. Dat betekent dat er in sommige scholen hinder is. Maar zowel Katholiek Onderwijs Vlaanderen als GO! , het onderwijs van de Vlaamse gemeenschap, zegt dat slechts in zeer uitzonderlijke gevallen scholen volledig dicht blijven.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits liet verstaan dat er stakingsrecht is, maar benadrukte ook dat er duidelijke communicatie moet kunnen zijn van de scholen naar de ouders.

"Op basis van voorlopige informatie lijkt het erop dat de meeste scholen open zijn", zegt woordvoerster Marijke Van Bogaert van Katholiek Onderwijs Vlaanderen. "Dat betekent dat de lessen gewoon plaatsvinden of dat er voorzien is in opvang. Slechts in heel uitzonderlijke gevallen is de school dicht."

Bij het gemeenschapsonderwijs klinkt dezelfde boodschap. "We hebben indicaties dat de hinder beperkt blijft", zegt woordvoerster Nathalie Jennes. "Ik heb maar weet van één school die dicht is: basisschool De Regent in Gingelom." 

Bpost

Er is ook hinder bij bpost. De krantenbedeling is volgens het bedrijf wel normaal verlopen, maar doordat een deel van het personeel niet is komen opdagen, zijn er minder brieven en pakjes tot bij de distributiecentra geraakt, zegt woordvoerster Barbara Van Speybroeck.

"Zowel in de sorteercentra als bij het transport waren er stakers, maar blokkades zijn er niet geweest. Onze operaties zijn dus gewoon doorgegaan", zegt Van Speybroeck. "Doordat er minder mensen waren, zijn er ook minder brieven en pakjes tot bij de distributiecentra geraakt." In Vlaanderen is ongeveer 96 procent van de rondes gedaan, in Brussel gaat het om 88 procent en in Wallonië ongeveer 76 procent.

Gemeente

Her en der zullen zeker ook gemeentelijke ambtenaren mee betogen. Lokale besturen verwachten echter niet dat daardoor loketten gesloten zullen moeten worden.

In Antwerpen zijn wel verschillende bibliotheken gesloten en ook het Rubenshuis, Museum Mayer van den Bergh en het Letterenhuis houden de deuren dicht, evenals het beeldenpark van het Middelheimmuseum.

BELGA

Vuilnisophaling

De Brusselse vuilnisophaling van Net Brussel is sterk verstoord door de nationale pensioenbetoging. Enkel de blauwe en gele zakken worden opgehaald, afhankelijk van de vuilniswagens die uitrijden. De getroffen gemeenten zijn Schaarbeek, Sint-Joost-ten-Noode, Oudergem, Watermaal-Bosvoorde, Etterbeek, Brussel in de Belliardwijk en een klein deel van Elsene. Daar worden de witte zakken (restafval) vandaag niet opgehaald. 

Net Brussel vraagt de inwoners om deze zakken terug naar binnen te halen en opnieuw buiten te zetten bij de volgende ophaalronde op zaterdag 19 mei. 

In Antwerpen verloopt de huisvuilophaling al sinds gisterenavond sterk vertraagd in verschillende delen van de stad en in de binnenstad werd er uitzonderlijk niet-selectief opgehaald om te vermijden dat het afval te lang zou blijven liggen. Ook alle containerparken blijven vandaag gesloten.

Ook in het Leuvense zijn er problemen met de huisvuilophaling. De intercommunale EcoWerf haalt vandaag geen papier, karton en PMD op in Bekkevoort en Landen. In Bekkevoort wordt de ophaling uitgesteld tot morgen, maar in Landen wordt deze afgelast. 

KMO's

De bonden hebben een interprofessionele stakingsaanzegging ingediend. Niet om te gaan staken, maar wel zodat wie naar de betoging gaat en niet gaat werken, toch gedekt is. 

De gevolgen van de vakbondacties tegen de pensioenhervormingen zijn bij de kmo's in Vlaanderen beperkt gebleven. Drieënzeventig procent van de kmo's die Unizo heeft bevraagd, ondervindt geen hinder. Negentien procent ondervindt een beetje hinder, in 6 procent van de kmo's is er hinder met impact op het bedrijf en in één procent van de bedrijven is er grote hinder met aanzienlijke schade. Dat meldt de ondernemingsorganisatie woensdagmiddag in een persbericht.

Justitie

In de gerechtsgebouwen in Gent zorgt het vakbondsprotest rond de pensioenen vandaag voor uitstel in een aantal processen. De meeste gedetineerden konden niet overgebracht worden naar de rechtbank voor de behandeling van de rechtszaken, zo bleek op de Gentse correctionele rechtbank en het hof van beroep.

Zeescheepvaart

Door de pensioenactie van de vakbonden is er in de Antwerpse haven onvoldoende personeel om zeeschepen door de sluizen te loodsen. Daardoor varen zowat twintig schepen voorlopig de Schelde niet op. De actie houdt wellicht tot 19.00 uur aan. Containerbehandeling voor de sluizen is wel mogelijk, zo bevestigt het Havenbedrijf Antwerpen een bericht van de gespecialiseerde nieuwswebsite Flows.

Sinds 19.00 uur gisteravond is er geen doorkomen meer aan voor zeeschepen die de Antwerpse haven achter de sluizen in of uit willen varen. "De impact is enorm, naast directe economische schade is er ook weer imagoschade, dit voor een nationale actie die geen directe link heeft met de haven", zegt Stephan Vanfraechem, directeur van werkgeverskoepel Alfaport-Voka. "Er zal nu heel wat herpland moeten worden. We hopen dat men er alles aan doet om vertragingen zo snel mogelijk op te lossen." De Antwerpse haven ontvangt per dag zo'n honderd zeeschepen.

BELGA

"Onze loopbanen zijn te kort"

"Naast een globale pensioenhervorming is het evident dat de loopbaanduur en de werkzaamheidsgraad omhoog moeten. De logica hierachter is betrekkelijk eenvoudig: we studeren en leven langer. Dat maakt het onhoudbaar om de arbeidsmarkt op de leeftijd van 60 jaar te verlaten", zo vindt het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). "Langer studeren, langer leven, vroeger stoppen met werken, en toch hogere pensioenen eisen, is onhaalbaar."

"De pensioenuitgaven (46 miljard euro) vertegenwoordigen een vijfde van de totale primaire uitgaven (201 miljard euro) en zullen bij ongewijzigd beleid alleen maar stijgen. Onze effectieve loopbaanduur bedraagt amper 32,6 jaar, ruim onder het OESO-gemiddelde. Er dreigt bijgevolg een discrepantie tussen de uitgaven en de inkomsten: onze loopbanen zijn immers te kort en het aantal actieven per gepensioneerde zal teruglopen van 2,6 vandaag tot 1,7 in 2060", aldus VBO. 

"Hervormingen nodig"

Minister van Werk en Economie Kris Peeters "begrijpt dat veel mensen zich zorgen maken over hun pensioen", maar de hervormingen zijn nodig "om het ook in de toekomst verder duurzaam te houden". Dat zei de CD&V'er vanochtend op Radio 1. Peeters herhaalde dat de regering blijft inzetten op overleg met de sociale partners.

De vakbonden vrezen dat de hervormingsplannen van de regering zullen uitdraaien op een soort "lotto", waarbij werknemers uiteindelijk langer moeten werken met minder pensioen. Ook de hogere pensioenleeftijd, de onderhandelingen over zware beroepen en over het pensioen met punten liggen moeilijk. "We eisen een coherente visie en duidelijkheid van de regering", zei ACV-topvrouw Marie-Hélène Ska in De Ochtend.

Volgens de werkgevers zijn de hervormingen nodig om de pensioenen ook voor de toekomstige generaties betaalbaar te houden. "De vakbonden vertellen de mensen wat ze willen horen, niet wat ze moeten weten", reageerde gedelegeerd bestuurder van VBO Pieter Timmermans.

Als we dit objectief bekijken zonder boutades en oneliners, kunnen we dit debat in de komende weken verderzetten en tot oplossingen komen.

CD&V-vicepremier Kris Peeters

Bacquelaine kwaad

Minister Peeters is het daarmee eens: "Ik begrijp dat de mensen zich zorgen maken, maar de hervormingen zijn nodig om het pensioen ook in de toekomst verder duurzaam te houden." De CD&V-vicepremier benadrukte dat het overleg met de sociale partners in het Comité A en de Nationale Arbeidsraad "alle kansen krijgt" en dat er een "nieuw sociaal contract moet komen tussen de overheid, de werkgevers en de werknemers". Peeters roept nu op tot kalmte: "Als we dit objectief bekijken zonder boutades en oneliners, kunnen we dit debat in de komende weken verderzetten en tot oplossingen komen".

Minister van Pensioenen Daniel Bacquelaine (MR) reageert kwaad op de vakbondsbetoging. Hij vindt die "puur politiek", zei hij op de RTBF-radio. "Je kan niet ontkennen dat dit een ideologische en politieke betoging is. De vakbonden leunen misschien dicht aan bij de PS en bij PVDA. Ze verdedigen dus standpunten die niet aanleunen bij de realiteit hoe wij ze zien." De hervormingen zijn volgens hem absoluut "sociaal". Peeters benadrukte dat men "voorzichtig" moet zijn als men het overleg alle kansen moet geven.

BELGA