"Vervang lege treinen door bussen"

BELGA
Niet-rendabele treinen schrappen en vervangen door bussen. Zo wil minister van Mobiliteit Jacqueline Galant besparen op het budget van de NMBS. Dat schrijft de krant De Morgen vandaag.

"Als lijnen niet rendabel zijn, dan moeten we die vervangen door busdiensten", zegt Galant in een interview in de krant. Het gaat om treinen die te weinig reizigers vervoeren om hun eigen kosten te dekken.

"Ik ga niet in het wilde weg schrappen. Maar als een treindienst te duur is, dan kunnen we die onmogelijk blijven voorzien. In dat geval moeten we op zoek naar iets anders." Ze maakt zich sterk dat de regionale vervoersmaatschappijen, zoals De Lijn en de MIVB, afgeschafte treindiensten kunnen opvangen. In het regeerakkoord staat dat zij meer moeten samenwerken met de NMBS.

Het plan stuit op hevig verzet bij De Lijn. "Wij moeten de financiële situatie van andere maatschappijen niet verbeteren. Als lijnen niet rendabel zijn voor de NMBS, waarom zou De Lijn er dan aan beginnen?"

Minister van Mobiliteit Jaqueline Galant.
belga Minister van Mobiliteit Jaqueline Galant.

Onaanvaardbaar
"Minister Galant voert een afbraakbeleid", zo reageerde woordvoerder Jan Vanseveren op het voorstel van minister van Mobiliteit Jacqueline Galant. "Toen de besparingen een maand geleden waren aangekondigd, werd verteld dat die niet ten koste van de reizigers zullen gaan", aldus Vanseveren. Hij wijst erop dat in december 2012 al treinen met een lage bezetting werden afgeschaft, wat ook zal gebeuren met het nieuwe NMBS-vervoersplan in december dit jaar.

"Wat nu nog overblijft, zijn treinen met 30 à 40 reizigers, wat voor ons geen lage bezetting is", zegt Vanseveren. "We vrezen dat de attractiviteit van het openbaar vervoer erop achteruit gaat."

Hij wijst ook op het contrast met de subsidiëring voor bedrijfswagens, met 3,5 miljard euro per jaar een Europees record. De belangenorganisatie vreest dan ook dat de getroffen reizigers de vervangende bussen links zullen laten liggen en de wagen zullen nemen. Dat dreigt dan weer de files te doen aangroeien, luidt de kritiek nog.

TreinTramBus merkt op dat reizigers afhaken als treinen door bussen vervangen worden, wat ook in 1984 bleek. Toen zijn tal van kleine stations gesloten en de treinen die daar passeerden, vervangen door bussen. Een jaar later zijn die bussen dan weer afgeschaft wegens een gebrek aan belastingstelling, aldus nog Vanseveren.

Ook de Waalse Navetteurs.be is ongerust over het vervangen van de niet-rendabele treinen, ook omdat Infrabel voorgesteld heeft om enkele landelijke lijnen in Wallonië te schrappen.

Kamerlid Stefaan Van Hecke (Groen).
belga Kamerlid Stefaan Van Hecke (Groen).

Politiek verzet
Regeringspartijen N-VA, CD&V en Open Vld schuiven zo een deel van de besparingsoefening door naar de Vlaamse regering, waar ze zelf ook in zetelen en die zelf ook een "onaanvaardbaar zware besparingslogica hanteert", hekelen Vlaams fractieleider Björn Rzoska en Kamerlid Stefaan Van Hecke van Groen.

"De federale regering weet goed genoeg dat de Vlaamse regering niet zomaar in de bres zal springen om de treinlijnen die niet winstgevend zijn, te vervangen door busverbindingen. Diezelfde regeringspartijen hebben De Lijn immers net een loodzware besparing opgedrongen van jaarlijks 30 miljoen euro", aldus Rzoska.

De regeringspartijen "lachen met de honderdduizenden gebruikers van het openbaar vervoer", aldus Van Hecke. "Ze sturen een signaal uit dat er alternatieven mogelijk zijn terwijl ze net zo goed weten dat die nooit zullen worden ingevoerd door de Vlaamse regering." Hij waarschuwt dat de files alleen maar zullen toenemen door de besparingen op het openbaar vervoer.

Hij plaatst ook vraagtekens bij de gehanteerde besparingslogica. "Als alleen treinen die rendabel zijn nog verder kunnen blijven rijden, zullen op termijn enkel nog treinverbindingen overblijven op de grote assen. De meer landelijke gebieden zullen hun plan moeten trekken."

Sp.a-Kamerlid David Geerts stelt dat Galant eigenlijk het regionaal vervoer wil afschaffen. "Als minister Galant onrendabele lijnen wil schrappen, zijn het vooral deze lijnen tussen landelijke regio's en de provinciehoofdsteden. Maar het zijn juist deze lijnen die gebruikt worden door vooral werknemers en studenten, door mensen die niet beschikken over een bedrijfswagen", klinkt het. "Als dit plan door gevoerd wordt, wil dit zeggen dat er enkel treinen zullen rijden tussen de centrumsteden en de hoofdsteden. Mensen die buiten de stedelijke agglomeratie wonen, zijn er dan aan voor de moeite."

Vlaams parlementslid Joris Vandenbroucke (sp.a) oordeelt dat de plannen van Galant, net als de besparingsplannen van Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts bij De Lijn, de reizigers naar de auto jaagt. Hij vindt het ook cynisch dat de Vlaming zich aan een stijging van de tarieven bij De Lijn mag verwachten. Die beslissing valt normaal de komende dagen. "Dat wordt dus meer betalen voor minder openbaar vervoer. Want van investeringen in een beter, sneller en comfortabeler aanbod is vooralsnog geen sprake", luidt zijn kritiek.