Ammoniumnitraat veroorzaakte in 1942 ook in Tessenderlo explosie met 189 doden

Explosie Tessenderlo 1942
RV Explosie Tessenderlo 1942
De verwoestende explosie in de Libanese hoofdstad Beiroet werd veroorzaakt door 2.700 ton ammoniumnitraat. Het spul werd jaren geleden in beslag genomen en in de haven opgeslagen. Het gaat om een kunstmeststof, bereid uit salpeterzuur en ammoniak. Ook in ons land was er met die stof in 1942 in Tessenderlo een explosie met 189 doden.
Je cookie instellingen zorgen ervoor dat deze inhoud niet getoond wordt.
Pas je cookie instellingen hier aan.

Ammoniumnitraat is volgens Wikipedia “een zeer goed in water oplosbaar zout van salpeterzuur en ammoniak”. De stof wordt ook in combinatie met benzine of kerosine als explosief gebruikt en het heeft in de mijnbouw dynamiet grotendeels verdrongen. 

Als zuivere stof heeft ammoniumnitraat een zeer lage gevoeligheid, waardoor het zeer moeilijk tot ontploffing te brengen is. Toch waren er al zware explosies, waarbij telkens ook een heel pak doden vielen.

Onder meer in Tessenderlo was er op 29 april 1942 een grote explosie in het bedrijf PCL, het latere Tessenderlo Chemie. De explosie was voelbaar tot in Antwerpen, liet een gigantische krater, een verwoest dorp en bijna 200 doden achter

“Dorpelingen zonder armen en benen hoorden in die tijd bij het straatbeeld”, vertelde Theofiel Govaerts daar in 2017 over aan HLN. Ook toen was er sprake van een bruine, kolkende rookwolk van honderden meters hoog. “Over de oorzaak van het ongeval bestond jarenlang twijfel. Sommigen dachten aan oorlogsdaden via collaborateurs, maar uiteindelijk wees alles naar een menselijke fout”, aldus Theofiel.

De gevolgen van de explosie in Tessenderlo in 1942.
RV De gevolgen van de explosie in Tessenderlo in 1942.
Alle dodelijke slachtoffers werden in een massagraf begraven.
Karolien Coenen Alle dodelijke slachtoffers werden in een massagraf begraven.

Ook in het buitenland gebeurden nadien verschillende zware explosies met ammoniumnitraat. Tijdens een grote brand in de haven van Texas City ontploften op 16 en 17 april in 1947 twee schepen met ammoniumnitraat. Daarbij kwamen toen 600 personen om.

Een luchtbeeld van de ontploffing in 1947 in Texas.
Texascity-library Een luchtbeeld van de ontploffing in 1947 in Texas.

Op 21 september 2001 vielen in Toulouse 31 doden bij een ontploffing in de chemische fabriek AZF. Meer dan 2500 mensen raakten zwaargewond en ongeveer 8000 lichtgewond. De zaak kreeg toen buiten Frankrijk relatief weinig aandacht, omdat de wereld nog in de ban was van de terroristische aanslagen op de Verenigde Staten, tien dagen tevoren. 

Aanvankelijk dacht dat het ook in Toulouse om een terroristische aanslag ging, maar uiteindelijk bleek dat 500 kilogram ammoniumnitraat door nalatigheid in contact was gekomen met een chloorhoudend product, wat leidde tot een extreme explosie.

Aanvankelijk dacht men in Toulouse dat het, tien dagen na de aanslagen op 11 september 2001 in New York, om een terroristische aanslag ging. Maar het bleek dat ammoniumnitraat aan de oorzaak lag.
afp Aanvankelijk dacht men in Toulouse dat het, tien dagen na de aanslagen op 11 september 2001 in New York, om een terroristische aanslag ging. Maar het bleek dat ammoniumnitraat aan de oorzaak lag.

Bij de explosie van een kunstmestfabriek in het Amerikaanse plaatsje West in Texas vielen op 17 april 2013 naast 12 doden ook minstens 200 gewonden. Er was net een brand aan de gang, toen een enorme explosie volgde. Volgens experts kwam het vuur in contact met ammoniumnitraat. Onderstaande foto’s tonen de ravage na de ramp.

AP
AFP
AFP
REUTERS



2 reacties

Alle reacties zijn welkom zolang ze voldoen aan de do's en don'ts die je hier kan terugvinden: gedragsregels. Elke dag ontvangen wij duizenden reacties, het kan enkele uren duren voor jouw reactie wordt geplaatst. Wordt jouw reactie afgekeurd dan werd er geoordeeld dat deze onze gedragsregels schendt.


  • Jan Van den Berg

    Ja houden soms ons hart ook vast in de kanaalzone / en aanpalend meetjesland - want één van de grootste Ammoniumnitraat bedrijven van Europa ligt aan kanaal Gent / Terneuzen in Sluiskil en op enkele km van Dow chemicals en dan nog kleiner idem bedrijf Sas van Gent

  • Jan Van de Velde

    Ammoniumnitraat wordt blijkbaar gebruikt als meststof in de wijnbouw. Vandaar dat het soms in grote hoeveelheden per binnenschip vervoerd wordt. Daarvoor is ook bij ons een vergunning nodig want ook contact met water kan in bepaalde omstandigheden een vernietigende ontploffing veroorzaken.