Advocaat-generaal EU-Hof geeft Theo Francken ongelijk in visumrellen

photo_news
De advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie geeft staatssecretaris Theo Francken (N-VA) ongelijk in een Belgische zaak over de toekenning van een humanitair visum aan een Syrisch gezin. Voorlopig gaat het slechts om een niet-bindend advies, de uitspraak ten gronde volgt pas "binnen enkele weken". Francken zelf blijft vertrouwen in de afloop van de zaak.

Over de humanitaire visa was de jongste maanden veel te doen. Een gezin met twee kinderen wil via zo'n visum in ons land asiel aanvragen. Een rechter had Francken verplicht een visum af te leveren op straffe van een dwangsom, maar Francken weigert dat. Een van zijn argumenten is dat de aanvraag in ons land moet gebeuren, niet in een Belgische ambassade of een consulaat. Het gezin in kwestie had de visa in de ambassade in Beiroet (Libanon) aangevraagd.

Het is in een andere, gelijkaardige zaak van een koppel met drie kinderen dat de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen naar het EU-Hof is gestapt. Het gaat dus niet om de fors gemediatiseerde zaak rond het gezin met twee kinderen.

In de voorliggende zaak verklaarde één van de gezinsleden onder meer dat hij werd ontvoerd door een gewapende groepering en werd geslagen en gefolterd voordat hij uiteindelijk tegen betaling van losgeld werd vrijgelaten. Het gezin benadrukt voorts vooral dat de veiligheidssituatie in Syrië in het algemeen en in Aleppo in het bijzonder is verslechterd en dat zij als orthodoxe christenen moeten vrezen voor vervolging vanwege hun religieuze overtuiging.

De vraag is hoe de Europese verordening die van toepassing is, geïnterpreteerd moet worden. Op de uitspraak hierover is het nog even wachten, maar nu is alvast het advies van advocaat-generaal Mengozzi van het EU-Hof gevallen.

"Reëel risico op onmenselijke behandeling"

Mengozzi volgt de redenering van Francken niet. Volgens hem moeten de lidstaten een humanitair visum afgeven "wanneer zwaarwegende gronden bestaan om aan te nemen dat bij weigering personen die om internationale bescherming verzoeken, zullen worden blootgesteld aan folteringen of onmenselijke of vernederende behandelingen".

Voor Mengozzi "staat het vast dat verzoekers in Syrië in elk geval een reëel risico liepen op een uiterst onmenselijke behandeling die duidelijk onder het verbod van artikel 4 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie valt". Volgens de advocaat-generaal kon ons land - "vooral gezien de beschikbare informatie over de situatie in Syrië" - niet tot de conclusie komen dat niet hoefde te worden voldaan aan de positieve verplichting die voortvloeit uit dat artikel 4 van het Handvest.

Het staat vast dat verzoekers in Syrië in elk geval een reëel risico liepen op een uiterst onmenselijke behandeling.

Advocaat-generaal Mengozzi

Advies gaat tegen Francken in

De advocaat-generaal raadt het Hof dus aan om op de vragen van de Belgische Raad voor Vreemdelingenbetwistingen te antwoorden dat een EU-lidstaat "waarbij een onderdaan van een derde land een aanvraag indient om op humanitaire gronden een visum met territoriaal beperkte geldigheid te verkrijgen, een dergelijk visum dient af te geven wanneer zwaarwegende gronden bestaan om aan te nemen dat bij weigering daartoe het directe gevolg is dat die onderdaan een behandeling dreigt te ondergaan die in strijd is met artikel 4 van het Handvest, en hem een wettelijke mogelijkheid wordt ontnomen om gebruik te maken van zijn recht om in die lidstaat internationale bescherming aan te vragen."

Nog volgens de advocaat-generaal kan de Europese visumcode niet worden geïnterpreteerd als zou die alleen maar inhouden dat de lidstaten de mogelijkheid hebben om dergelijke visa uit te reiken. Zijn standpunt is gebaseerd op "de bewoordingen en de systematiek van de bepalingen van de visumcode en op de omstandigheid dat de lidstaten, wanneer zij die bepalingen toepassen, zich bij de uitoefening van hun beoordelingsvrijheid moeten houden aan de in het Handvest beschermde rechten".

Algemeen belang van de zaak

Naar aanleiding van de zaak contacteerde Francken zijn Europese collega's, om hen ervan te overtuigen dat de uitspraak verregaande implicaties kan hebben voor het asiel- en migratiebeleid in de EU. Uiteindelijk zullen naast België nog veertien andere Europese landen én de Europese Commissie tussenkomen bij het Hof. Het gaat onder meer om Duitsland, Frankrijk en Nederland.

Vorige week maandag vond voor het Hof de hoorzitting in de zaak plaats. Uitzonderlijk namen vijftien rechters aan de zitting deel. "Dat is omwille van de precedentswaarde en het algemene belang van de zaak", bevestigde een woordvoerder toen.

Ik kan alleen maar vaststellen dat samen met België, 13 andere landen en de commissie zich achter ons standpunt scharen.

Theo Francken (N-VA)

Francken: "Vertrouwen in eindbeslissing 15 rechters"

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken reageert aan Het Laatste Nieuws op het advies van de advocaat-generaal van het EU-hof. "Ik neem acte van het negatief advies", zegt Francken. "Zijn advies is niet bindend. Dit is ook nog géén eindbeslissing. Het finale arrest valt ten laatste begin maart."

Francken heeft vertrouwen in de uiteindelijke eindbeslissing van het hof. "Het is niet hij, maar de Grote kamer van het Hof, met alle rechters samen die de eindbeslissing neemt. Ik kan alleen maar vaststellen dat samen met België, 13 andere landen en de commissie zich achter ons standpunt scharen. Zij zich bewust van de grote precedentswaarde en hebben zich duidelijk uitgesproken tegen dit soort rechtspraak."

"Ik heb er vertrouwen in dat de 15 rechters van het hof, in hun gezamenlijke beslissing, de draagwijdte en de impact van deze zaak correct zullen inschatten. Ondertussen blijven onze cassatieberoepen voor de Raad van State en onze herzieningsprocedure bij de Raad voor Vreemdelingenbetwistingenverder lopen. Onze nationale rechters noch Dienst Vreemdelingenzaken zijn gebonden aan het advies van deze advocaat -generaal."

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA).
BELGA Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA).