9/11: vandaag 15 jaar geleden stond de wereld in brand

Vandaag is het vijftien jaar geleden dat er zich twee vliegtuigen door de Twin Towers in Manhattan boorden. Een derde toestel vloog in het Pentagon en een vierde crashte in Pennsylvania. Bij de zwaarste terreuraanslagen ooit op Amerikaanse bodem vielen bijna drieduizend doden. Het beklijvende memorial aan Ground Zero herinnert de New Yorkers en de rest van de wereld vandaag aan de gruwel van 9/11.

U weet ongetwijfeld nog waar u was toen CNN ons de niet te vatten beelden van de rokende torens toonde. "Zet je tv aan, de wereld staat in brand", kregen wij aan de telefoon te horen. De beelden die iedereen toen te zien kreeg, vergeet niemand meer. We komen terug op de chronologie van deze menselijke tragedie, aangevuld met de vrijgegeven handgeschreven nota's van Ari Fleischer, persattaché van de toenmalige president George W. Bush. Daaruit blijkt dat de angst bestond dat ook Air Force One een doelwit van de terroristen was: "Angel is next".

8u46: Eerste WTC-toren getroffen

De noordelijke WTC-toren werd het eerst geraakt om 8u46 plaatselijke tijd (14u46 onze tijd). Vlucht 11 van American Airlines, nog maar net vertrokken in Boston, vloog in de wolkenkrabber in New York. De bestemming van het vliegtuig was de westkust van de VS, maar de terroristen hadden andere plannen. Op dat moment was het wel nog niet duidelijk dat het om een terreuraanval dan wel om een vreselijk ongeval ging. Maar al snel zou duidelijk worden dat de piloot zich opzettelijk op de 80ste verdieping van de WTC-toren had laten crashen. Zo'n honderd mensen in het gebouw kwamen meteen om. Honderden anderen zaten gevangen in de verdiepingen erboven en zouden later eveneens de dood vinden.

President George W. Bush krijgt het afschuwelijke nieuws te horen van stafchef Andy Card, terwijl hij een bezoekje bracht aan een school in Florida.

9u03: Tweede toren geraakt

Nog geen twintig minuten na de eerste klap boort een tweede vliegtuig - vlucht 175 van United Airlines - zich door de 60ste verdieping van de zuidelijke WTC-toren. De hypothese van een aanslag wordt zo tragisch bevestigd.

9u37: Derde vliegtuig op Pentagon

Ook vlucht 77 van American Airlines werd gekaapt door terroristen. Het vliegtuig raakt het Pentagon, het militaire hoofdkwartier van de VS ten zuiden van Washington DC, een uur na de eerste aanslag. 125 mensen in het Pentagon stierven, net als de 64 inzittenden van het vliegtuig.

Bush is dan aan boord van Air Force One. Fleischer noteert op het presidentiële vliegtuig de woorden van Bush aan vice-president Dick Cheney: "Het lijkt erop dat we hier te maken hebben met een kleine oorlog. Ik heb het gehoord van het Pentagon." Even later zou Bush aan de telefoon met de congresleiders inderdaad de woorden uitspreken: "We zijn in oorlog".

9u59: Eerste toren stort in

Een kwartier later gebeurt in New York het onwaarschijnlijke: door de hitte van het vuur stort de zuidelijke toren in, met dramatische gevolgen. Honderden mensen sterven onder het puin.

10u10: Vierde vliegtuig crasht

Vlucht 93 van United Airlines stijgt op vanuit Newark in New Jersey, met eveneens kapers aan boord. Door de vertraging van de vlucht hadden heel wat passagiers de desastreuze beelden van de brandende WTC-torens in New York al gezien. Daardoor waren ze enigszins voorbereid om de kapers te overmeesteren. Iets na 10 uur dringen ze de cockpit binnen met brandblusapparaten. Het vliegtuig stort door hun heldendaad neer in een veld in Pennsylvania. De passagiers worden nadien inderdaad helden genoemd omdat ze hun eigen leven gaven om nóg meer doden te vermijden.

10u20: Bush staat vuren indien nodig toe

Fleischer noteert dat president Bush de luchtmacht opdraagt om te "vuren als er reden voor is". Als een gekaapt vliegtuig gevaarlijk op weg zou zijn naar een mogelijk doelwit, dan mochten gevechtsvliegtuigen er dus op schieten.

10u28: Tweede toren stort in

De noordelijke WTC-toren, die het eerst geraakt werd op 11 september 2001, begeeft het ook. Het gebouw had 102 minuten lang gebrand.

10u37: Bush vraagt naar familie, inclusief hond

Om 10u32 meldt het Witte Huis aan Bush: "Angel is next". Het volgende doelwit zou met andere woorden Air Force One zijn. Dat bleek later niet te kloppen. Ook de melding van een bomauto aan het State Department bleek vals.

Om 10u37 vraagt Bush aan Card naar zijn hond Barney. "Hij zit Osama bin Laden op de hielen op dit moment", is het antwoord. Fleischer laat de president weten dat zijn vrouw en dochters naar een safe house werden gebracht. De schuilplaats van de meisjes zou daarna nog wijzigen naar een nog veiliger onderkomen. "Hoe reageerden ze daarop", wou de president weten. "Ze wilden liever in hun kamers blijven."

Rond 13 uur komt er nog het bericht binnen dat een "object aan hoge snelheid op weg naar de ranch van Bush" in Crawford, Texas was. Ook die dreiging bleek niet juist. Twintig minuten later, om 13u25, zegt Bush: "Ik wil ASAP naar huis. Ik wil niet dat wie dit ook is me uit Washington weghoudt." Pas om 16u39 spreekt Bush met zijn vrouw, Laura: "Ik kom naar huis. Ik zie je in het Witte Huis. Ik hou van jou. Ga maar naar huis." Hij voegt eraan toe: "Als ik in het Witte Huis ben en er komt een vliegtuig op ons af, dan kan ik alleen maar hopen dat ik die dag mijn Bijbel lees."

Van de 2.996 doden tijdens 9/11 bevond het grootste deel zich in de torens, waar 2.606 mensen het leven lieten. Amper zes mensen die in de Twin Towers waren toen die inzakten overleefden dat. Ook de 265 passagiers van de gekaapte vliegtuigen kwamen allemaal om. Tussen de dodelijke slachtoffers zaten verder heel wat hulpverleners. En de dodentol liep de dagen en zelfs jaren daarna nog op. Meer dan 5.400 mensen stierven aan kanker door giftige stoffen die vrijkwamen door de wreedste terreuraanval die de VS tot nu toe te verwerken kreeg.