100 jaar Groote Oorlog: de musea

In de heropgebouwde Lakenhallen van Ieper is het In Flanders Fields Museum gevestigd.
Bart Leye In de heropgebouwde Lakenhallen van Ieper is het In Flanders Fields Museum gevestigd.
Je zal er niet naast kunnen kijken: een jaar lang staat Vlaanderen in het teken van de herdenking van 100 jaar Groote Oorlog. Het programma, dat zich afspeelt op begraafplaatsen maar ook in musea, oogt indrukwekkend. We geven je een overzicht van de belangrijkste locaties, van monumenten tot expo's, in eigen land en de buurlanden.

In Flanders Fields Museum: interactief in Ieper
Dit interactieve museum in de Lakenhallen in Ieper is het bekendste oorlogsmuseum van België. Mannen, vrouwen, kinderen, soldaten, kunstenaars die de oorlog meemaakten vertellen hun verhalen aan de bezoekers. Stemmen en gezichten maken de oorlog tastbaar. Dit jaar lopen er ook de expo's 'Oorlog & trauma' (over krijgsgeneeskunde) en 'De Groote Oorlog 1914-'18' (een installatie van fotograaf Stephan Vanfleteren).
Grote Markt 34, Ieper. Open (winterseizoen) di t.e.m. zo: 10 tot 17 u. Tickets van 4 euro (7-18 jaar) tot 9 euro (volwassene).
Meer info: In Flanders Fields Museum

Deze foto toont de hallen net voor de oorlog.
Uit 'Onder ogen zien' (Borgerhoff & Lamberigts) Deze foto toont de hallen net voor de oorlog.
Deze foto toont de hallen net na de oorlog. De verwoesting is totaal.
Uit 'Onder ogen zien' (Borgerhoff & Lamberigts) Deze foto toont de hallen net na de oorlog. De verwoesting is totaal.

Talbot House: huis voor de Britten
'Ik voelde me als Alice die Wonderland binnenstapte', zei een soldaat ooit over Talbot House in Poperinge. Het huis was dan ook in korte tijd uitgegroeid tot het bekendste soldatenhuis van het Britse leger. Voor velen was het 'a home from home': een plek waar ze even rust en vertier konden vinden. Talbot House werd genoemd naar Gilbert Talbot, een gesneuvelde soldaat die al vlug het symbool werd van een generatie jongemannen die stierven in de Ieperboog, het stuk geallieerd grondgebied dat vooruitstak in het Duitse bezette gebied.
Gasthuisstraat 43, Poperinge. Di-zo: 10-17.30 u. Tickets vanaf 5 euro (tot 22 jaar)
Meer info: Talbot House

Bart Leye

Imperial War Museum: vanaf juli in Londen
Het Imperial War Museum in Londen is nog tot juli dit jaar gesloten, maar heropent dan met een galerij die helemaal gewijd is aan de Eerste Wereldoorlog.
Meer info: Imperial War Museum

Historial de la Grande Guerre: luisteren naar oorlogsmuziek
Als je in Frankrijk één museum moet bezoeken dat gewijd is aan WOI, laat het dan het Historial de la Grande Guerre in Péronne zijn. Dit museum beschikt over een schitterende permanente collectie en pakt geregeld uit met interessante thematentoonstellingen. Vanaf 27 maart is er een expo over muziek tijdens de oorlogsjaren.
Meer info: Historial de la Grande Guerre

Domein Raversijde: tussen de duinen
Op het domein Raversijde in Oostende vind je de Batterij Aachen uit 1915, het enige overblijfsel van de Duitse kustverdediging. Twee observatieposten, vier geschutsbeddingen en een schuilplaats bleven goed bewaard.
Nieuwpoortsesteenweg 636, Oostende, gesloten tot eind maart, 1/4 t.e.m. 11/11: dagelijks14 tot 17 uur, ticket: 9,75 euro (combi)
Meer info: West-Vlaanderen/Raversijde

Fort de Séclin: artilleriestukken
Dit fort vlak buiten het Franse Rijsel doet denken aan de Antwerpse fortengordel. Het biedt onderdak aan een museum waarvan de collectie vooral bestaat uit artilleriestukken. Het is alleen in het weekend te bezoeken van 12 april tot 11 november.
Chemin du Fort, 59113 Seclin, elk weekend tot 15 u. Ticket: 5 euro (volwassene)
Meer info: Fort de Séclin

Fort Mutzig: gerestaureerd fort
Feste Kaiser Wilhelm II, ook bekend als Fort Mutzig, maakt deel uit van een gordel van verdedigingsforten rond Straatsburg dat destijds in Duits gebied lag. Het was het grootste fort van Europa. Fort Mutzig is nu helemaal gerestaureerd.
Rue du Camp, 67190 Dinsheim-sur-Bruche, geleide tours in Duits, Frans en Engels, ticket: 9 euro (volwassene)
Meer info: Fort Mutzig

Carrière Wellington: onder de stad
In 1916 lag het Franse Arras vlak op de frontlinie en de Britten besloten om hun soldaten beter te beschermen door de ondergrondse steengroeven van de stad met elkaar te verbinden. Zo konden de soldaten zich veilig doorheen de stad bewegen. De Carrière Wellington is nu ingericht als museum over deze veldslag. Arras komt trouwens bijzonder geschonden uit de oorlog: de twee pleinen met Vlaamse huizen werden helemaal vernield maar snel heropgebouwd.
Rue Delétoille , 62000 Arras, dagelijks (10-12.30 u. en 13.30-18 u.), ticket: 6-8 euro
Meer info: Ville d'Arras

Musée Franco-Australien: vergeet de Australiërs niet
Dit museum in de Ecole Victoria, is gewijd aan de Australische troepen. Er is een grote zaal met uniformen, maquettes, persoonlijke voorwerpen en documenten. Je kan ook zoeken in de archieven of films bekijken.
Rue du Victoria 9, 80800 Villers-Bretonneux, Frankrijk. Nov-feb: 9.30-16,30 u., mrt-okt: 9.30-17.30 u., zondag gesloten, 5 euro (volw.)
Meer info: Musée Franco-Australien

Centre de la Paix, Verdun: oorlog en vrede
Dit museum, in het bisschoppelijk paleis van Verdun, specialiseert zich in tijdelijke expo's over oorlog en vrede. Vanaf midden mei tot december 1918 vindt er een grote tentoonstelling over de gevolgen van WO I plaats. Mis ook de aangrenzende kathedraal niet: in de crypte bevinden zich mooie basreliëfs als herinnering aan de Grote Oorlog. Opgelet: het Mémorial de Verdun is gesloten tot 15 november 2015 voor werkzaamheden.
Place Monseigneur Ginisty B.P., 18355105 Verdun Cedex
Meer info: Centre Mondial de la Paix

Musée Somme 1916: het leven tijdens de Slag
Dit museum in Albert is gewijd aan het leven van de frontsoldaten tijdens de Slag om de Somme. Het museum bevindt zich vlak naast de Basiliek Notre-Dame de Brebières, een van de symbolen van de oorlog door van het Mariabeeld op de kerktoren dat als een bronzen verzetsstrijder koppig overeind bleef staan.
Rue Godin, 80300 Albert, Frankrijk. €6 (volw.), feb-nov.: 9-18 u (niet van 12-14 u. in feb. en nov.)
Meer info: Musée Somme 1916

Caverne du Dragon: steengroeve met een verleden
Tijdens de oorlog veranderde deze middeleeuwse steengroeve een paar keer van handen. Ze diende als veldhospitaal en kazerne en op een bepaald moment zaten Duitse en Franse soldaten er bijna zij aan zij. Nu is er een museum dat de leefomstandigheden van toen recreëert.
Chemin des Dames, 02160 Oulches-la-Vallée-Foulon, Frankrijk. Di-zo: 10-18 u., €6 (volw.)
Meer info: Caverne du Dragon

Musée Mémorial Le Linge 1914-1918: dwars door de Elzas
Dit museum in Orbey focust op Le Linge, de frontlinie die door de Elzas en Vogezen liep en waar vooral in 1915 werd gevochten. Behalve een uitgebreide expo van voorwerpen en documenten zijn er ook delen van de loopgrachten en de verdediging intact.
Rue du Général de Gaulle 86, 68370 Orbey, Frankrijk. Open: 11/4-11/11: 9-12.30 u. en 14-18 u, ticket: 3,5 euro (volw., -16 gratis)
Meer info: Le Linge 1914-1918

Clairière de l'Armistice: waar de Duitsers zich overgaven
De Clairière de l'Armistice (of de Rethondes) is de plaats waar de laatste bladzijde van WO I werd geschreven, de open plek in het bos van Compiègne waar op 11 november 1918 de Duitse overgave werd getekend. In een museum staat onder meer een replica van de treinwagon van maarschalk Foch. De originele wagon werd tijdens de Tweede Wereldoorlog meegenomen door Hitler en verwoest tijdens een bombardement.
Route de Soissons, 60200 Compiegne, Frankrijk. Tot 30/4: dagelijks (behalve zo.) van 10-17 u., 30/4 tot 15/9: dagelijks 10-18 u., 5 euro.
Meer info: Musée de l'Armistice 14-18

Passchendaele Memorial Museum 1917: onderaards
De Slag om Passendale uit 1917 is hét symbool van oorlogsgeweld in zijn meest gruwelijke vorm. Het Memorial Museum houdt de herinnering levendig met foto- en filmbeelden, een uitgebreide collectie voorwerpen en met poppen gereconstrueerde taferelen. De absolute blikvanger is een onderaardse gang met communicatiepost en werk- en slaapplaatsen.
Pilstraat 5a. Zonnebeke, ticket: 7,5 euro (volwassene)
Meer info: Passchendaele

Sterken

Nog meer Britse thematentoonstellingen en andere evenementen vind je op 1914