"Fyra te vroeg uit fabriek"

EPA
De Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda heeft destijds Fyra-treinen geleverd aan de Nederlandse Spoorwegen (NS) die nog lang niet aan alles eisen voldeden. Maar de tijd drong en de druk was groot om met de treinen te gaan rijden.

Toen de Fyra uit de fabriek kwam, mankeerde er nog van alles aan de trein. Toch nam de Nederlandse NS-dochter NSFSC de snelle treinen toen over van de Italiaanse fabrikant AnsaldoBreda: de druk om met de treinen te gaan rijden was te groot.

Dat bleek vandaag bij het begin van de derde week verhoren door de Nederlandse parlementaire enquêtecommissie Fyra. De flitstrein zou gaan rijden op de hogesnelheidslijn HSL-Zuid, maar was veel te laat klaar en moest na een paar weken alweer van het spoor omdat er veel mis mee was. De commissie zoekt uit hoe het zover is kunnen komen.

Tinus Jonkers van kwaliteitscontroleur Lloyd's Register Rail Europe hield namens NSFSC in de fabriek van AnsaldoBreda in de gaten of het goed ging met de productie. Dat was niet echt het geval. De Italianen waren heel traag met het oplossen van problemen en bleven dezelfde fouten maakten. Toen de treinen de fabriek uitgingen zaten er meer fouten in dan normaal is. Het ging om 200 tot 250 afwijkingen.

Richard de Leeuw, projectmanager Fyra voor NSFSC en de Belgische spoorwegen NMBS, onderschreef het oordeel van Jonkers over de slordige manier van werken bij AnsaldoBreda. Hij zag ook al meteen dat de trein niet op tijd klaar zou zijn. "De inkt van het contract was nog niet droog of er was al vertraging." Hij had er wel vertrouwen in dat de Italianen de waslijst aan afwijkingen weg zouden kunnen werken, maar zag ook dat ze niet erg hard liepen. "We hebben heel veel moeite moeten doen om AnsaldoBreda te laten doen wat ze moeten doen. Zoals met veel dingen op dit project: het was hangen en wurgen."

Richard de Leeuw.
ANP Richard de Leeuw.

"Geen weg terug"

Onder druk van HSA, de exploitant van de hogesnelheidslijn, nam NSFSC de Fyra voortijdig over van AnsaldoBreda. "Er was geen weg terug", zei De Leeuw. "Voor iedereen was duidelijk dat er treinen moesten komen." Volgens De Leeuw vond HSA, ook een NS-dochter, de treinen acceptabel en waren de problemen niet zo groot dat er niet mee gereden kon worden.

AnsaldoBreda mocht dan niet al te hard doorwerken, Onno Roelofs gaf aan dat de fabrikant ook voor een onmogelijke opgave stond. De projectleider Fyra bij Lloyd's vond de planning niet realistisch. In de koopovereenkomst stond dat de trein in ruim drie jaar (39 maanden) klaar moest zijn. Maar voor een nieuwe trein, die nog helemaal ontworpen moet worden, is ruim vier tot vijf jaar nodig.

AnsaldoBreda wilde maandag niet reageren op de uitlatingen over het bedrijf.