Ondanks Russische invasie in Oekraïne: beide landen voorlopig nog welkom op Songfestival

De EBU heeft op dit moment geen plannen om Rusland uit te sluiten. “Het Eurovisie Songfestival is een niet-politiek cultureel evenement dat landen verenigt, en diversiteit viert door middel van muziek”, laat een woordvoerder van de European Broadcasting Union (EBU, de overkoepelende organisator van de wedstrijd) aan het ANP weten. “We zijn momenteel van plan om artiesten uit beide landen te verwelkomen.”

Dat de organisatie de focus legt op het niet-politieke aspect, was vorig jaar ook al duidelijk in Rotterdam. Toen ontstond er ophef rond ‘Set me free’, het nummer van de Israëlische inzending Eden Alene. Vanwege de - op dat moment - zeer volatiele situatie tussen Israël en Palestina, klonk de roep om het Israëlische team uit de wedstrijd te zetten steeds luider naarmate de wedstrijd vorderde. Dat gebeurde niet, en lastige vragen aan het adres van Eden tijdens de persmomenten werden vakkundig afgeblokt door de moderatoren. “Er zijn andere plaatsen waar je aan politiek kan doen, maar niet op het Songfestival”, legde Jean Philip De Tender - ‘Director Media’ voor de EBU - uit.

_{(lees hieronder verder)}

Geen politiek dus. Toch is het niet de eerste keer dat de spanningen tussen Rusland en Oekraïne doorsijpelen naar het Songfestival. Zo verblijven de Russische en Oekraïense delegaties bewust niet in dezelfde hotels, en ook op het podium haalt het conflict de voorbije jaren meermaals de bovenhand. Te beginnen in 2016, toen Jamala voor Oekraïne de overwinning binnenhaalde met ‘1944’. Een omstreden zege, want het lied gaat over de deportatie van zo’n 200.000 Krim-Tataren in 1944. Dat gebeurde onder het bewind van Jozef Stalin, toenmalig dictator van de Sovjet-Unie.

In 2017 trok Rusland dan weer z’n deelname in nadat gastland Oekraïne de komst van hun zangeres Julia Samoylova blokkeerde. Het gevolg van een optreden op de Krim. Dat schiereiland maakte sinds 1954 deel uit van Oekraïne, maar werd in 2014 door Rusland geannexeerd. Een illegale zet volgens de internationale gemeenschap, met veel consternatie - en de uitsluiting van Samoylova - tot gevolg. De EBU besloot hierdoor dat politieke propaganda tijdens het Songfestival vanaf nu verboden is.

In 2018 gedroegen beide landen zich tijdens de editie in Lissabon. Mélovin trad aan voor Oekraïne, Julia Samoylova deed hetzelfde voor Rusland. Oekraïne haalde de finale, Rusland niet. Uiteindelijk was het de Israëlische Netta die won, waarop het liedjescircus in 2019 naar Tel Aviv trok. Dat jaar loopt het mis aan Oekraïense zijde, want kandidate Maruv wilde niet langer meedoen. Zij was boos omdat de Oekraïense nationale omroep haar een ‘wurgcontract’ wilde laten ondertekenen. Zo mocht de popster zich niet langer bemoeien met politiek, en was het eveneens verboden om in Rusland op te treden. Door de beslissing van Maruv moest het land op zoek naar een andere deelnemer. De andere kandidaten uit de voorrondes waren solidair, en een andere deelnemer werd niet gevonden.

Even leek het erop dat het land ook dit jaar problemen heeft om een afgevaardigde te vinden. Alina Pash werd aanvankelijk verkozen, maar haar deelname kwam onder druk te staan omdat ze in 2015 op de Krim zou zijn geweest. Oekraïense Songfestivalartiesten mogen - sinds de inlijving - niet meer op de Krim komen. Pash zou hiervoor reisdocumenten hebben vervalst. Vanwege alle ophef besliste de zangeres om zich terug te trekken. “Ik wil deze virtuele oorlog en haat niet”, liet ze via Instagram weten. Ondertussen is beslist dat rapgroep Kalush Orchestra - tweede in de nationale voorronde - de landseer zal verdedigen op het 66ste songfestival.

Ondanks conflict met Rusland: Oekraïne heeft een nieuwe songfestivalkandidaat

Zo zal het podium van het Songfestival eruit zien

INTERVIEW. Songfestivalwinnares en activiste Ruslana vanuit Oekraïne: “Desnoods trek ik naar de frontlinie” (+)