De terugkeer van de 'domme gsm': “Ik besef nu pas hoezeer de smartphone mijn leven overnam”

Met een ‘domme gsm’, ook wel “Nokia-baksteen” genoemd in de volksmond, kan je veel minder dan een moderne smartphone. Het is een basistelefoon waarmee je voornamelijk kan bellen en sms’en. Foto’s nemen kan ook en bij sommige modellen lukt het om naar de radio of naar podcasts te luisteren. Maar op het internet kan je niet en er zijn ook geen apps. Totaal voorbijgestreefd, zou je denken, maar dat blijkt niet het geval. Volgens Google steeg het aantal zoekopdrachten naar domme gsm’s tussen 2018 en 2021 met 89 procent, meldt softwarebedrijf SEMrush. En ook de verkoop van ‘baksteen-gsm’s’ zit in de lift.

Het is lastig om aan concrete cijfers te geraken over de wereldwijde verkoop van mobiele telefoons, schrijft de BBC. Maar het technologische onderzoeksbureau Counterpoint waagde zich in 2019 toch aan een prognose voor de komende drie jaren. Volgens Counterpoint zijn er in 2019 wereldwijd 401 miljoen gewone gsm’s verkocht. Een jaar later zouden dat er 735 miljoen zijn, en vorig jaar iets meer dan 1 miljard. Het gaat dan over verkoopcijfers over de hele wereld. Tegenover de 1 miljard wereldwijd verkochte gewone gsm’s vorig jaar staat de verkoop van 1,4 miljard smartphones. Dat is een lichte stijging (+6 procent), die volgt op een daling van 12,5 procent in 2020.

Voor 2021 schatte Counterpoint in dat er 403 miljoen gewone gsm’s in de regio Midden-Oosten en Afrika zouden worden verkocht en 397 miljoen in India. Samen is dat bijna 80 procent van alle verkochte ‘dumbphones’, ook ‘feature phones’ genoemd in het Engels. Als land blijft India de grootste afzetmarkt voor gewone gsm’s, gevolgd door Bangladesh en Nigeria.

Nog opvallend: uit een studie van adviesbedrijf Deloitte uit 2021 bleek een op de tien gsm-gebruikers in Groot-Brittannië een ‘domme gsm’ te hebben.

In India is de markt voor domme gsm’s onder meer gegroeid door de revival van de iconische Nokia-toestellen, die symbool staan voor de gewone gsm. Het Finse bedrijf lanceerde de populaire Nokia 3210 al in 1999. Van de opvolger, de Nokia 3310 uit het jaar 2000, werden 126 miljoen stuks verkocht. In 2017 maakte de 3310 een comeback. De nieuwe versie kreeg een kleurenscherm, dat ook iets groter was dan dat van de voorganger.

Ernest Doku, expert op het gebied van mobiele telefoons bij prijsvergelijkingssite Uswitch.com, ziet nog andere factoren die meespelen in de revival van domme gsm’s, zoals “mode, nostalgie en het verschijnen ervan in TikTok-video’s”. “Velen van ons hadden een dumbphone als onze eerste mobiele telefoon, dus het is logisch dat we een gevoel van nostalgie voelen naar deze klassieke handsets”, zegt hij aan de BBC. Maar ook hij beschouwt de herlancering van de Nokia 3310 als cruciaal. “Nokia pushte de 3310 als een betaalbaar alternatief in een wereld vol high-spec mobieltjes.” De kracht van dumbphones tegenover smartphones ligt volgens Doku in de langere levensduur van de batterij en de duurzaamheid van de toestellen.

De batterij die langer meegaat, deed vijf jaar geleden ook psycholoog Przemek Olejniczak uit het Poolse Lodz overstag gaan: hij ruilde zijn smartphone in voor een Nokia 3310. Hij ontdekte al snel nog andere voordelen. Olejniczak heeft nu meer tijd voor zijn gezin en voor zichzelf. Hij geniet meer privacy en is naar eigen zeggen niet langer verslaafd aan likes en commentaren, aan Facebook en aan het delen van zijn leven met anderen. Het opzoeken van leuke restaurants op vakantie of de juiste bus doet hij nu op voorhand thuis. “Ik ben er intussen aan gewend.”

Ook jongeren volgen, zoals de 17-jarige Robin West uit Londen. Zij kan met haar domme telefoon niet langer op TikTok of Instagram. Het was een ingeving van het moment, twee jaar geleden, toen ze in een tweedehandswinkel aangetrokken werd door de erg lage prijs van een ‘baksteen’-telefoon. Haar toestel kostte nog geen tien euro. Ze heeft ook geen duur abonnement voor mobiele data meer nodig. “Ik merkte na mijn aankoop pas hoezeer de smartphone mijn leven had overgenomen”, zegt ze aan de BBC. “Ik had er vele social media-apps op staan, en ik kreeg niet echt veel werk gedaan omdat ik altijd op mijn telefoon zat.” Haar vrienden menen dat dit “iets tijdelijks” is, maar West zelf denkt niet dat ze ooit nog een smartphone zal kopen.