Klopt het dat fluisteren slecht is voor je stem?

De mogelijkheid om te praten hebben we in de eerste plaats te danken aan ons strottenhoofd, een belangrijk onderdeel van ons ademhalingsstelsel dat onze keel en luchtpijp met elkaar verbindt. Maar het strottenhoofd vormt niet enkel klanken en (al dan niet valse) noten, het schermt ook onze luchtpijp af van eten en drinken. Al heb je tijdens het verslikken vast wel eens gemerkt dat dit systeem niet altijd even waterdicht is.

Martijn verduidelijkt: “Het trillen van de stembanden produceert onze stem. Dat zijn twee plooien van glad spierweefsel die tegenover elkaar zitten in het strottenhoofd. Zijn we niet aan het praten, dan zijn die stemplooien gewoon open, zodat we kunnen ademen. Maar wanneer we spreken, gaan ze tegenover elkaar staan en trillen ze wanneer de lucht uit onze longen voorbijkomt. Die trillingen veroorzaken geluidsgolven die vervolgens door onze keel, neus en mond reizen, nog voor we een woord uitspreken.” De grootte en vorm van onze stembanden bepalen de klank van onze stem, samen met de ruimtes waardoor de geluidsgolven reizen.

Ben je jouw stem kwijt bent of heb je last van heesheid, dan is je strottenhoofd wellicht ontstoken. Een infectie, irritatie door maagzuur of het overmatig gebruiken en forceren van de stem kan aan de grondslag liggen. Gelukkig is dit soort stemproblemen meestal na enkele dagen van de baan. Problematischer op lange termijn is het stemverlies dat optreedt door een gezwel in het strottenhoofd, een neurologische aandoening of zelfs een psychologisch trauma. We hebben dus niet overal vat op, maar er zijn wel kleine dingen die we kunnen doen om zorg te dragen voor ons belangrijkste communicatiemiddel.

Martijn: “Zorg ervoor dat je goed gehydrateerd blijft door voldoende te drinken en let ook op met alcohol en koffie. Gebruik bovendien je stem op een goede wijze: ga niet te veel zingen of spreken wanneer je hees of ziek bent. Maar vermijd zeker de extreme regio’s van je stem. Dat is roepen – let hier zeker voor op tijdens je eerste post-coronafestivalbezoek – maar evengoed fluisteren.” Denk maar aan al die ASMR-video’s die YouTube overspoelen, waarbij gebruikers zintuiglijke tintelingen uitlokken door allerlei ontspannende geluiden na te bootsen en urenlang te fluisteren. Deze miljoenen filmpjes mogen dan wel prikkelend zijn voor de kijkers, de makers passen er maar beter mee op.

Martijn: “Als je fluistert, worden de stembanden uit elkaar gehouden en zo strak gespannen dat ze niet meer kunnen trillen en er turbulentie ontstaat in de luchtstroom die klanken veroorzaakt. Er is eigenlijk maar weinig wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar fluisteren, maar uit één van de studies bleek het bij 70 procent van de proefpersonen verantwoordelijk te zijn voor extra spanning op de stembanden.” Probeer vanaf nu dus eerder op een zacht niveau te praten met iemand die naast je staat in plaats van te fluisteren.

Hou er tot slot zoals altijd ook een gezonde levensstijl op na: niet roken, gevarieerd eten en voldoende rusten zijn nog steeds de beste garantie voor een goed gesmeerde stem. 

Lees ook: 

Zing jezelf vrolijker: psycholoog legt uit waarom muziek je humeur een echte boost kan geven  (+)

Krijgt de ene persoon sneller elektrische schokjes dan de andere?

Helpen zoenen, yoghurt en knoflook in de neus tegen hooikoorts of niet?: onze wetenschapsexpert bespreekt de zin en onzin van 10 populaire middeltjes  (+)