Jürgen Conings maandag al gezien aan huis Marc Van Ranst en plande ook aanslag op moskee in Eisden

De klopjacht op Jürgen Conings heeft na vier dagen nog niets opgeleverd. Uit het gerechtelijk onderzoek blijkt dat de man zijn actie “dagenlang” heeft voorbereid. Zo werd de voortvluchtige militair maandag al gezien aan het huis van viroloog Marc Van Ranst. Daarnaast zou hij ook een aanslag willen plegen op een moskee in Eisden. Er is een onderzoeksrechter gevorderd voor “moordpoging in een terroristische context en verboden wapenbezit in een terroristische context”.

• Hoelang kan Jürgen Conings zich nog schuilhouden? Zijn oud-chef: “Dit soort militairen kan weken overleven in het wild” (+)

“Uit het gerechtelijk onderzoek blijkt dat de man dit allemaal heeft voorbereid”, verklaart minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open Vld). “Hij is al dagenlang bezig met de voorbereiding van zijn actie, en het blijkt dat hij maandagavond effectief in de buurt is geweest van een doelwit, en daar meer dan twee uur is gebleven”, klinkt het. Verschillende betrouwbare bronnen bevestigen aan VTM Nieuws dat Jürgen Conings die avond werd gezien aan het huis van viroloog Marc Van Ranst. De voortvluchtige militair werd maandag als vermist opgegeven door zijn vriendin toen hij niet was teruggekeerd van het werk. Van Ranst verblijft sinds dinsdag samen met zijn gezin in een safehouse, omdat de zwaarbewapende militair in een afscheidsbrief bedreigingen uitte aan het adres van de viroloog.

Volgens Het Nieuwsblad zou Conings voor zijn verdwijning aan een vriend - een andere militair met extreemrechtse sympathieën - gezegd hebben dat hij een aanslag wou plegen in een moskee in Eisden. Uit goede bron blijkt dat het zou gaan om de Tevhid-moskee, aldus de krant. De moskee ligt op vijftig meter van het zoekgebied in het Nationaal Park Hoge Kempen en staat onder permanente politiebewaking. Op vraag van het Nationaal Crisiscentrum bleef de moskee sinds woensdagavond gesloten, maar ze mocht weer openen voor het vrijdaggebed.

“Er wordt niets aan het toeval overgelaten, en alle intenties worden onderzocht. De nodige onderzoeken en opvolgingen worden uitgevoerd, zodat we deze situatie voor iedereen veilig ten einde kunnen brengen”, aldus minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V). Op de vraag of er nog meer mensen bescherming krijgen, kan de minister in het belang van het onderzoek niet antwoorden.

Steun op sociale media

Via sociale media werd ook opgeroepen om zaterdag, zondag en maandag een steunmars te organiseren richting De Salamander, waar de ordediensten hun kamp hebben opgezet. De geplande optochten kunnen niet op sympathie rekenen van burgemeester Raf Terwingen.

Dinsdagavond werd Conings’ wagen, met daarin vier M72 LAW-raketwerpers, teruggevonden aan het Dilserbos in Dilsen-Stokkem. Onderzoek aan die wagen heeft een “verdacht mechanisme aan het licht gebracht”, laat het parket weten. “Er wordt nog gewacht op het technische verslag van de dienst DOVO over de mogelijke uitwerking ervan”, klinkt het in een persbericht. “De wagen was geboobytrapt, met aan boord ook oorlogsmunitie, met de bedoeling om slachtoffers te maken", zegt Van Quickenborne daarover. “Het gaat hier wel degelijk om een heel gevaarlijke man.”

Conings is tot op heden nog niet gevonden. “Maar we blijven doorgaan totdat we hem hebben”, zegt de  Limburgse gouverneur Jos Lantmeeters. Hijzelf en het federaal parket gaan er vanuit dat Conings nog steeds in leven is en blijven focussen op het Nationaal Park Hoge Kempen. Lantmeeters voegde eraan toe dat er in het hele Nationaal Park Hoge Kempen wordt gezocht naar Conings en dus niet meer alleen in de zone met een omtrek van 20 kilometer waarin de zoektocht zich woensdag en donderdag concentreerde. Wel zal hetzelfde gebied als gisteren nog eens uitgekamd worden. “Om 100 procent zeker te zijn", volgens VTM-journalist Greet Henderix.

“Na deze fase (doorzoeking van de belangrijkste gebieden van het Nationale Park, red.) wordt het onderzoek nu minder zichtbaar verdergezet, op verschillende locaties en met verschillende methoden”, liet het federaal parket vrijdagnamiddag weten in een persbericht. “In het belang van het onderzoek wordt hierover op dit moment geen verdere commentaar gegeven. De toegang tot het park blijft verboden”, klinkt het.

Omstreeks 00.10 uur vannacht verliet een colonne van een twintigtal militaire voertuigen de commandopost aan De Salamander in Maasmechelen. Een half uur daarvoor vertrok ook al een viertal pantservoertuigen. Veel actie was er vannacht niet te bespeuren in en rond de commandopost. Sinds 22 uur reden druppelsgewijs wel regelmatig politievoertuigen de perimeter langs de Steenweg naar As binnen, maar dat zijn agenten uit het hele land die naar Maasmechelen afzakken om hun collega’s af te lossen.

Premier Alexander De Croo heeft de voorzitter van het Coördinatiecomité voor Inlichtingen en Veiligheid (CCIV) vrijdag gevraagd een actieplan uit te werken over de structurele opvolging van de manier waarop gewapende diensten omgaan met de dreiging van geradicaliseerde personeelsleden. Het is de bedoeling dat het actieplan begin volgende maand wordt besproken op het Strategisch Comité voor Inlichtingen en Veiligheid en nadien wordt voorgelegd aan de Nationale Veiligheidsraad.

Oppositiepartijen Groen en Vooruit en meerderheidspartij N-VA willen dan weer dat de commissie Radicalisering van het Vlaams Parlement bijeenkomt over de voortvluchtige militair. Voorzitter Chris Janssens (Vlaams Belang) gaat niet in op dat verzoek. Het dossier roept fundamentele vragen op, vindt Imade Annouri (Groen). “Men wist al dat hij een mogelijke dreiging was, hij had al sancties gekregen en toch is dit nog kunnen gebeuren. De toenemende dreiging van extreemrechtse radicalisering baart heel wat experten zorgen, de klopjacht die we nu zien, is daar een gevolg van”, aldus Annouri.

Minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) sluit in ieder geval uit dat ze ontslag neemt over het dossier van Jürgen Conings. “Dat was gisteren zelfs niet aan de orde in het parlement”, verklaarde Dedonder vrijdagochtend op de RTBF-radio. Tegelijkertijd beschuldigde ze voormalig minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) ervan totaal gedesinvesteerd te hebben in Defensie, en dan in het bijzonder op vlak van personeel, werking en infrastructuur.

De aanwezige politietroepen aan de toegangspoort de Salamander lokken vrijdagochtend opnieuw kijklustigen. Een fietser die liever anoniem wilde blijven, hield halt. “Of ik denk dat Conings hier nog is?”, reageert hij. “Dat lijkt me sterk. Hoe dan ook blijft het een bizar en imposante situatie. Vierhonderd mankrachten zoeken met man en macht naar één voortvluchtige militair, die ze zelf hebben ‘gekweekt’. Blijkbaar heeft hij ook een goede opleiding gehad, als hij zelfs na vier dagen spoorloos kan blijven.”

Zoveel militairen keren getraumatiseerd terug van een missie. Ik denk dat het bij Conings niet anders is, dat hij kortsluiting heeft gekregen.

Anonieme voorbijganger

Voor het vrijdaggebed in de Tevhid Moskee in Eisden-Tuinwijk zijn vrijdagmiddag veel minder bezoekers opgedaagd dan gewoonlijk. “De angst in de moslimgemeenschap is groot”, legt bestuurslid Hasan Düzgün uit, “zeker omdat de politie ons gewezen heeft op het extreemrechtse gedachtegoed van de man. Er zijn zelfs mensen die hun kinderen niet naar school durven brengen. De schrik zit er natuurlijk bij alle Maasmechelaars in, met die enorme ontplooiing met tanks en speciale eenheden. Het is hier geen leven meer. We hopen dat hij snel gevat wordt.”

De autoriteiten bakenden donderdag een veiligheidszone met een omtrek van 20 kilometer af in het Nationaal Park Hoge Kempen, in de provincie Limburg, waar Conings zich volgens aanwijzingen bevond. Politieagenten en militairen kamden het gebied gisteren uit, maar die zoekactie leverde geen resultaat op. “De sweeping van het afgebakend gebied is afgelopen”, liet Wenke Roggen van het federaal parket donderdagavond weten. “Het heeft niet geleid tot het aantreffen van de betrokkene. We blijven wel verder zoeken, maar in het belang van het onderzoek kan ik daar niet meer details over kwijt.”

Tijdens de sweep vonden militairen wel een achtergelaten camouflagetent. Binnen lag een omgevallen kruk en een glazen pot. Speurders onderzoeken nu of er een link is met Jürgen Conings. De kans bestaat ook dat het om een achtergelaten jagerstent gaat. Daarnaast hebben militairen ook een overdekt kamp gevonden in bushcraftstijl. Ook hier wordt onderzocht of er een verband is met Conings. Even werd gedacht dat er schoten waren gelost, maar dat bleek om vuurwerk te gaan.

“We willen vooral veilig en grondig te werk gaan bij het doorzoeken van het gebied dat op sommige plaatsen moeilijk toegankelijk is door bossen, struiken en waterpartijen,” zei  directeur-coördinator (DirCo) Robin Minten van de federale politie Limburg eerder. De vragen of Conings nog aanwezig is in het Nationaal Park Hoge Kempen werden vermeden. Ook op de vraag of er nog andere aanwijzingen zijn in het onderzoek, werd geen antwoord gegeven.

De DirCo loste gisteren ook niets over de tactiek van de doorzoeking en over de ingezette manschappen. “Er zullen heel wat vragen zijn waarom het zolang duurt, maar jullie hebben het zelf ook gezien, het is een bijzonder groot natuurpark. Het is moeilijk om daarin vlot te kunnen zoeken. We zullen de zoeking volhouden zolang als het nodig is. We zullen dus ook zorgen voor aflossingen als dat nodig is. We zijn gisteren (woensdag, red.) gestart, maar het is dan donker geworden en voor onze veiligheid en om het grondig te doen, doen we het vandaag opnieuw,” vertelde Robin Minten.

Wat weten we over zijn wapens?
Er wordt vermoed dat Conings een pistool bij zich heeft, een kogelwerend vest en een P90-machinepistool van FN. Dat is een licht semi-automatisch wapen dat kogelwerende vesten kan doorboren. Die wapens en munitie zouden ontvreemd zijn uit een kazerne. Een aantal van die wapens lag nog in de wagen van de militair, die teruggevonden werd in het bos in Dilsen-Stokkem.

Waarom zijn de veiligheidsdiensten zo ongerust?
Conings zou een afscheidsbrief hebben nagelaten waarin hij zich keert tegen de staat en tegen virologen. “De brief wordt zeer ernstig genomen”, zegt VTM Nieuws-journalist Faroek Özgünes. De man zou erin hebben geschreven dat hij de strijd niet levend zou verlaten en dat hij zich zou blijven verzetten tegen politici en virologen. “Er wordt gevreesd dat hij een gewelddadige actie wil uitvoeren tegen zichzelf of tegen andere personen, maar de juiste mogelijke doelwitten zijn nog onduidelijk”, liet parketwoordvoerder Eric Van Duyse weten.

De vriendin van Jürgen richt zich in een oproep bij VTM Nieuws tot haar vriend. “Jurgen, als je nog leeft, maak geen slachtoffers”, riep Gwendy (46) haar vriend op. “Zorg dat het verhaal eindigt, dat het stopt”, zo ging ze verder. “Voor mij, voor mijn familie. Bepaal zelf hoe, maar zorg dat het stopt.”

“Jürgen Conings is ongeveer 1 meter 80 lang en is gespierd”, meldt de politie in een opsporingsbericht. “Hij is kaal en heeft verscheidene tattoos, onder meer op zijn bovenarmen. Op het moment van zijn verdwijning droeg hij een T-shirt Timberland (donkere kleur). Hij kan in het bezit zijn van vuurwapens. Als u hem ziet, moet de politie onmiddellijk op de hoogte worden gebracht. Kom niet in contact met de betrokkene.”