Spaanse citadel wordt beschermd

VOORLOPIG GEEN FINANCIËLE MIDDELEN OM VESTING OP TE GRAVEN

Baert Marc
De Spaanse citadelsite in Zoutleeuw wordt binnenkort beschermd als archeologisch monument. De studie van Onroerend Erfgoed is afgerond en het dossier ligt nu ter goedkeuring bij Vlaams minister Geert Bourgeois. De stad, Natuurpunt en de vereniging Vrienden van Zoutleeuw willen van het domein een natuurhistorische erfgoedsite maken. De citadel ligt onder een dikke laag aarde. Financiële middelen om de citadel op te graven zijn er niet.

De Spaanse citadel in Zoutleeuw ligt verscholen onder een dikke laag aarde tussen de Koepoortstraat, Zoutleeuwse Steenweg en de Dormaalse beek. Enkel de glooiingen van de vestingsmuren zijn nog waar te nemen in het landschap. "Fietsers die momenteel door het landschap rijden, weten niet dat hier een Spaanse citadel ligt", vertelt burgemeester Jos Ceyssens (CD&V). "Daarom willen we op de site een stopplaats creëren, borden met informatie plaatsen, wandelpaden aanleggen en zachte recreatie op de site realiseren. Het is niet de bedoeling om een toeristische site te ontwikkelen, maar wel om de mensen te tonen welk prachtig stukje erfgoed hier ligt."

Baert Marc

Geen wandelpaden

Natuurpunt is de eigenaar van het gebied van zo'n drie hectare. Vrijwilligers van de natuurvereniging hebben in het najaar de contouren van de citadel zichtbaarder gemaakt. Maar Natuurpunt ziet permanente wandelpaden niet zitten. "Het gebied bestaat uit een prachtige helling waar zeer zeldzame paddenstoelen groeien", zegt Nicole Smeyers van de plaatselijke Natuurpuntafdeling. "We willen van de Spaanse citadel een erfgoedsite en kwaliteitsvol landschap maken, waar begeleide wandelingen plaatsvinden en de bezoekers meer over de geschiedenis van de citadel kunnen vernemen op informatieborden van de Vrienden van Zoutleeuw."


"De citadel werd gebouwd in de periode 1670-1671", vertelt citadelkenner Roger Moria van de Vrienden van Zoutleeuw. Hij schreef in 2005 een boek over de citadel en maakte een maquette.

Spoorlijn

"De Spanjaarden probeerden zich te beschermen tegen Lodewijk XIV en hadden een versterkte vestiging nodig in het oosten van het land", aldus Roger. "Het bolwerk veranderde regelmatig van eigenaar en kwam uiteindelijk onder een dikke laag aarde terecht om de munitie te verstoppen en de gebouwen beter te beschermen. Toen de Oostenrijkers vanaf 1781 aan het bewind kwamen, had de citadel geen nut meer. Sindsdien heeft niemand meer naar de vestiging omgekeken." Volgens Roger duurde het veel te lang voor er interesse kwam om de Spaanse citadel te beschermen. "De vroegere spoorlijn Sint-Truiden-Tienen werd zelfs dwars door het gebied aangelegd", zucht hij.


Financiële middelen om de citadel volledig open te graven en te restaureren, zijn er niet. De Vrienden van Zoutleeuw hopen dat ooit een klein deeltje van de historische gangen toch kan gerestaureerd worden. "Zodat de inwoners een idee krijgen van hoe de citadel er vroeger uitzag", besluit Roger. In de toekomst zou dit eventueel kunnen via een Europees subsidieproject.

Subsidies

"De gemeenten Voeren en Eijsden-Margraten proberen Europese middelen te ontvangen voor de ontsluiting van een Spaanse citadel op hun grondgebied", verklaart schepen van Toerisme Roger Mertens (CD&V). "Ze hebben ook Zoutleeuw gecontacteerd, om eventueel meerdere Spaanse citadellen in het subsidieproject op te nemen en zo het project meer slaagkansen te geven."