Salphen staat te popelen voor volksfeest: “Salphenkermis is springlevend!”

Archiefbeeld: de paardenwijding op Salphenkermis.
BDF Archiefbeeld: de paardenwijding op Salphenkermis.
De inwoners van Zoersel, Malle en omstreken maken zich op voor de jaarlijkse Salphenkermis, het grootste Antoniusfeest in heel Vlaanderen. Op zaterdag 18 januari vinden naar aloude traditie de verkoop van offergaven als varkenskoppen plaats: “En daarna is het de hele dag feest!”, zegt burgemeester van Malle Harry Hendrickx, tevens voorzitter van het Salphencomité.

In 1626 werd in het gehucht Salphen op de grens van Zoersel en Oostmalle een kapel gebouwd ter ere van Antonius. Toen werd de bevolking geteisterd door een pestepidemie. De legende wil dat ongeveer 60 bewoners uit schrik daarvoor naar de heide op Salphen vluchtten. Eén van de gevluchten was genoodzaakt zijn overleden kinderen daar te begraven. Ter herdenking van zijn kinderen richtte hij de kapel op, die in 1726 vergroot werd tot het huidige uitzicht. De kapel werd gewijd aan Sint-Antonius Abt. In de nis van het altaar staat dan ook een beeld van Sint-Antonius met zijn varken. 

De Sint-Antonius Abt kapel aan gehucht Salphen
emz De Sint-Antonius Abt kapel aan gehucht Salphen

Volksfeest

Om de heilige Antonius te herdenken, organiseert Salphen dit jaar voor de 49ste keer een legendarisch volksfeest. Dat gaat van start met een misviering om 10 uur aan de kapel. Daarna worden de heilige offergaven als varkenskoppen, kippen, haringen, kazen en jenever verkocht: “Daar komt toch steeds 500 à 600 man op af”, zegt Hendrickx. Nadien volgt de paardenwijding. Vervolgens wordt het Antoniusvuur aangestoken: “Iedereen krijgt daar  van den Grooten Buurt dan een jeneverke”, licht Hendrickx toe. 

In de namiddag is er een groot eetfestijn in drie verwarmde tenten met gerookte haring, pannenkoeken, varkenspoten, beuling, stoofvlees, mosselen: “Een mix van stemmige folklore, Bourgondische levensvreugde en uitbundige eenvoud”, klinkt het. De festiviteiten worden besloten met een boerenbal in twee tenten begeleid door orkesten. 

De laatste editie?

Wie vreest dat dit de laatste Salphenkermis zal zijn, is mis: “De helpende verenigingen wisselen gewoon af en toe. Dit jaar helpt de oud-leiding van KLJ Oostmalle in plaats van de Sint-Joris Gilde. Salphenkermis is springlevend!”, zegt Hendrickx.

De festiviteiten gaan door op Salphen aan de kapel van Sint-Antonius Abt. De toegang is gratis. In de kern van Salphen is er geen doorgaand verkeer. Vanuit Zoersel zijn  de festiviteiten bereikbaar via de Salphensebaan, vanuit Wechelderzande via de Spuydreef. 

Archiefbeeld: op Salphenkermis worden haringen gerookt boven het vuur.
Klaas De Scheirder Archiefbeeld: op Salphenkermis worden haringen gerookt boven het vuur.
De feesttenten.
emz De feesttenten.