Cyriel Verschaevelaan verdwijnt dan toch... en daar is niet iedereen mee opgezet

Sp.a Zoersel protesteerde eind februari tegen het behoud van de Cyriel Verschaevelaan.
Els Opdenbergh Sp.a Zoersel protesteerde eind februari tegen het behoud van de Cyriel Verschaevelaan.
Afgelopen weekend maakte de Zoerselse meerderheid van N-VA, Open Vld en Groen bekend dat ze de Cyriel Verschaevelaan dan toch wil hernoemen. Voor de nieuwe naam zouden Vlaamse vrouwen die een band hebben met Zoersel in aanmerking komen. Het idee wordt op gemengde reacties onthaald. 

Oppositiepartijen en sp.a Zoersel zijn het idee erg genegen. Toch rijst de vraag waarom het gemeentebestuur nu plots wel zijn straat die verwijst naar de collaborerende priester-schrijver, wil schrappen. De reacties van de afgelopen weken deed het gemeentebestuur besluiten de straatnaam toch te veranderen. “Ondanks de historische duiding op de nieuwe straatnaambordjes bleven mensen de straatnaam zien als een eerbetoon. Dat willen we met de naamswijziging beëindigen”, verduidelijkt burgemeester Liesbeth Verstreken.

De voorbije jaren besloten een aantal gemeentes hun Cyriel Verschaevelaan te schrappen. De straatnaam verwijst immers naar de priester-schrijver Cyriel Verschaeve, die tijdens de tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitsers. Terwijl Lanaken in 2017 de beslissing nam, volgde Kortrijk eind november 2019. De gemeente Zoersel besloot echter zijn Cyriel Verschaevelaan, die de naam in de loop van de jaren 70 kreeg, te behouden: niet om hem te eren, maar om de geschiedenis te duiden

Ook toen Puurs-Sint-Amands op 28 januari een naamswijziging van zijn Cyriel Verschaevestraat aankondigde, bleef het Zoersels gemeentebestuur bij zijn standpunt, al zorgden de nieuwe straatnaambordjes wel voor duiding. Afgelopen zondagavond kondigden de meerderheidspartijen echter aan dat ze toch zijn Cyriel Verschaevelaan wilden hernoemen

Dat het gemeentebestuur eind januari besloot de Cyriel Verschaevelaan te behouden, stootte op heel wat protest. Terwijl CD&V de naamswijziging op de gemeenteraad agendeerde, voerde sp.a Zoersel actie aan het straatnaambord om op te roepen tot verandering. “Er zijn heel wat reacties op gekomen. Daarom hebben we het onderwerp op het schepencollege besproken. We besloten mee te gaan in het voorstel van CD&V. Ook al vinden we het niet slimmer om het verleden weg te vagen, toch was het gevoel dat de straatnaam een eerbetoon zou zijn, doorslaggevend in ons besluit. Daarom willen we met de naamswijziging niet meer naar het verleden kijken”, zegt Verstreken.

Vlaamse vrouw

Op de gemeenteraad van dinsdag 18 februari zal het bestuur de naamswijziging voorstellen. “De voorkeur gaat daarbij uit naar een Vlaamse vrouw”, zegt Verstreken. Daarmee willen de meerderheidspartijen inpikken op ‘#Meervrouwopstraat’, geïnitieerd door Sofie Lemaire op Radio 1. “De publieke ruimte moet inderdaad meer gelijkheid tonen. Sp.a Zoersel is erg tevreden. “Zoersel heeft immers amper straten die verwijzen naar een vrouw”, zegt Els Opdenbergh van sp.a Zoersel.

Alice Nahon

Het bestuur zal de naamgevingscommissie van de cultuurraad aanraden om te kiezen voor een Vlaamse vrouw. “Die zou bij voorkeur een band moeten hebben met Zoersel”, klinkt het. Een idee van het gemeentebestuur is de Antwerpse dichteres Alice Nahon. “Op die manier zou de straatnaam aansluiten bij de straten in de omgeving, die de naam kregen van Vlaamse schrijvers, waarbij de vrouwelijke schrijvers destijds vergeten zijn”, zeggen de meerderheidspartijen. 

In haar jeugdjaren verbleef Nahon regelmatig in de Kempen, waarbij ze ook Halle-Zoersel bezocht. In 1915 kwam het icoon van de Vlaamse literatuur met de diagnose van tuberculose in het Joostensgesticht in het toenmalige Sint-Antonius Brecht terecht. Daar schreef ze twee gedichten ‘Alleen’ en ‘Avondklacht’. 

Burgemeester

Een andere voorlopige kandidaat is Catharina ‘Trien’ Van Hemeldonck, die van 1924 tot 1938 burgemeester van Zoersel werd. Zij wordt ook afgebeeld op de legendarische Lindeboom in het Zoerselse lindepaviljoen. Het voorstel de straat naar haar te vernoemen werd ook naar voren geschoven door sp.a en CD&V. “Als een van de eerste vrouwelijke burgemeesters van Zoersel was zij een voorvechtster van het vrouwenkiesrecht”, zegt sp.a Zoersel. Ook de naamgevingscommissie van de cultuurraad en de bewoners zullen zelf nog voorstellen kunnen lanceren. “Zolang het maar een vrouw is”, zegt Verstreken.

Bewoners

h-EERLIJK ZOERSEL is minder fan van de naamswijziging. “Wij waren voorstander van de historische duiding. Nu moeten we consequent zijn, en alle herinneringen aan figuren als Leopold II eigenlijk schrappen”, aldus Tom Sleeuwaert, gemeenteraadslid voor h-EERLIJK ZOERSEL. 

Maar de oppositiepartijen h-EERLIJK ZOERSEL en Vlaams Belang vrezen vooral dat de bewoners geen voorstander zijn van de naamswijziging. “Niemand staat ervoor te springen”, klinkt het. Dat weet ook Verstreken. “Dat was ook een van de redenen waarom we de naamsverandering eerst niet wilden doorvoeren. De meeste bewoners staan er onverschillig tegenover of willen het niet”, verklaart de burgemeester.

Desondanks wil het gemeentebestuur toch de naam wijzigen. CD&V, h-EERLIJK ZOERSEL en Vlaams Belang hamerden er daarbij wel op dat de bewoners niet de dupe mogen zijn van de naamswijziging. “Wij willen dat de gemeente de bewoners zal bijstaan in de administratieve formaliteiten”, zegt Roel Van Elsacker, fractieleider van CD&V. Die verantwoordelijkheid zal het gemeentebestuur op zich nemen. “We zullen alle hinder en administratieve beslommeringen opvangen, zoals de kosten voor de te vervangen documenten, de adreswijziging bij de nutsvoorzieningen, het kadaster, de brandweer, de politie en post”, zegt het gemeentebestuur.

Cultuurraad

Vlaams Belang Zoersel en h-EERLIJK ZOERSEL betreuren dat de gemeente de bewoners voorlopig geen inspraak heeft gegeven. “Er is niet naar hen geluisterd. Het is toch ook een aangelegenheid van de bewoners zelf? Ik sta verbijsterd te kijken naar dit schouwspel”, aldus Wouter Bollansée, gemeenteraadslid voor Vlaams Belang. 

Tijdens het openbaar onderzoek zullen ze daar de kans tot krijgen. “Dan kunnen de bewoners van de Cyriel Verschaevelaan bezwaren aantekenen en zelf voorstellen doen”, zegt Verstreken. De naamgevingscommissie van de cultuurraad zal het gemeentebestuur in de naamsverandering adviseren. “Na het doorlopen van die procedure kan de naamswijziging finaal goedgekeurd worden op de gemeenteraad”, besluit Verstreken. 

Katrien Schryvers van CD&V Zoersel stelde op de gemeenteraad van januari de Cyriel Verschaevelaan te hernoemen.
Katrien Schryvers Katrien Schryvers van CD&V Zoersel stelde op de gemeenteraad van januari de Cyriel Verschaevelaan te hernoemen.
Terwijl de straatnaambordjes op woensdag 29 januari nog hernieuwd werden, besloot het gemeentebestuur de Cyriel Verschaevelaan toch te willen hernoemen.
Ewoud Meeusen Terwijl de straatnaambordjes op woensdag 29 januari nog hernieuwd werden, besloot het gemeentebestuur de Cyriel Verschaevelaan toch te willen hernoemen.