'Kleine Russen' komen samen voor kerstdiner "Klein Rusland, een tweede Doel? Ach, dat zijn we al lang"

2018 OM NOOIT TE VERGETEN | Volkswijk wacht met bang hart toekomst af

Klein Rusland was in 2018 niet weg te slaan uit het nieuws. Eind juni kregen de bewoners te horen dat Vlaanderen geen toekomst meer ziet in de gezellige volkswijk. Tegelijkertijd herwonnen de 'Kleine Russen' het afgelopen jaar hun fierheid. In 2020 bestaat de wijk een eeuw. Dat willen ze vieren. Rond de kerstboom en met een goed glas blikken ze terug op een bewogen jaar en kijken ze voorzichtig vooruit. "'t Zou zo schoon zijn mochten er opnieuw kinderen spelen op het Kardinaal Mercierplein."

Ooit stond Klein Rusland bekend als 'een arbeidersparadijs op aard'. Winkels groeiden en bloeiden, de kinderen speelden op straat, het was er alle dagen feest en als Will Tura, Bart Kaëll of The Confetti's afzakten, moesten de organisatoren zelfs een ingenieus systeem bedenken om hun lege biervaten op tijd terug gevuld te krijgen. Van dat Klein Rusland (uit het gelijknamige boek dat op 8 februari de schijnwerpers opnieuw vol op de wijk deed schijnen), blijft vandaag nog weinig over. In juni kondigde Vlaanderen aan dat het geen toekomst meer ziet in de wijk. Nog tien jaar en dan moet iedereen weg zijn. "Niet leefbaar wegens te dicht bij de steeds verder oprukkende industrie van de Gentse haven", klinkt de redenering.

Geert Galle en zijn vrouw Martine Verstraeten kunnen het weten. Martine is geboren in de wijk en woont al 43 jaar met haar man aan het Kardinaal Mercierplein. Speciaal voor Het Laatste Nieuws heeft ze haar buren uitgenodigd om terug te blikken op een bewogen 2018. Wanneer we aanbellen zijn de onvermijdelijke Maureen Tollenaere en haar man Johan Van Hoecke er al. Maureen trekt zich als gemeenteraadslid voor PVDA al jaren het lot van de wijk aan. De kerstboomlichtjes flikkeren, op de achtergrond speelt een kerstplaat. Het is gezellig aan het Kardinaal Mercierplein. Ook buurvrouw Antoinette Vandenbroecke is van de partij. De kranige dame is de moeder van schepen Kurt Van Weynsberge (VLD-SD) en woont al 78 jaar in de wijk. En dan zijn er nog Eric en Rachel Van Meulebroeck. Hun huis is in deze onzekere tijden waarschijnlijk het meest gefotografeerde van Klein Rusland. De muren nog bepleisterd zoals architect Huib Hoste het in 1920 voor ogen had. "Vroeger kostte het me een halve dag om de gevel schoon te maken. Nu nog een uur", opent Eric de debatten, terwijl Geert de glazen volschenkt. "Niet omdat er minder muren zijn, er zijn gewoon minder mensen om een praatje mee te slaan." Het hoge woord is eruit: de wijk kampt al jaren met leegstand en dat is er dit jaar niet beter op geworden. "Ze hebben gewoon te veel naar elkaar zitten wijzen", zucht Maureen Tollenaere. "De huisvestingsmaatschappij naar het departement Erfgoed, de gemeente naar de maatschappij, perfect onderhouden huisjes bleven leegstaan, er kwamen krakers,.... de rest van het verhaal is bekend."

Briers

Een verhaal dat ook ex-provinciegouverneur Jan Briers raakte. Hij besloot zich in 2016 het lot van de wijk aan te trekken en mocht in juni als eerste de boodschap dat de wijk zou verdwijnen gaan verkondigen. Spijtig genoeg waren de kranten hem eind juni voor. "Daar was ik kapot van", zegt Martine Verstraeten. "Ik voelde me bedrogen. Maanden zijn we met de bewonersgroep gaan onderhandelen over een toekomst voor de wijk en dan moet je plots uit de krant vernemen dat de wijk moet verdwijnen. Ik krijg er nog altijd koude rillingen van." Toch zijn de Kleine Russen Briers dankbaar. "Hij heeft voor duidelijkheid gezorgd en zich het lot van de wijk aangetrokken. Da's een grote verdienste", weet Maureen. "En toch heb ik nooit het gevoel gehad dat we iets te zeggen hadden het afgelopen jaar", is haar man Johan strenger. "We mochten kiezen uit vijf scenario's, maar het scenario waarin de wijk gewoon de wijk bleef, is ons nooit voorgelegd. Er is ons gewoon nooit gevraagd of we willen blijven. We hadden geen keuze."

Ondanks het slechte nieuws leven de echte Kleine Russen nog op hoop. Maureen: "Het nieuwe gemeentebestuur wil naar eigen zeggen het dossier terug heropenen. Uit een bevraging blijkt dat 87% hier wil blijven wonen. Ik ben bereid te vechten voor de wijk". Ook de rest wil blijven. Al heersen er ook veel twijfels. "Wij zijn één van de 17 eigenaars in de wijk", steekt Rachel van wal. "Voor ons is het belangrijk dat we weten wat de toekomst brengt. Nu is onze eigendom geen euro waard. Zeg zelf, wie gaat er ons huis kopen als we naar een serviceflat willen verhuizen?" De andere buren knikken. "De enige mogelijke redding van deze wijk is dat er opnieuw in geïnvesteerd wordt", zegt Geert. "Hoe ga je anders jonge gezinnen naar hier krijgen? 't Zou zo schoon zijn mochten er opnieuw kinderen spelen op 't Kardinaal Mercierplein."

Maureen: "Een goede sociale mix is alles. Ach, mocht deze wijk in de stad gelegen hebben, was hij al lang gered. Kijk naar 't Patershol. Ze moeten gewoon beseffen dat Zelzate geen Zelzate meer is zonder Klein Rusland".

Feest

In 2020 bestaat de wijk 100 jaar. "Dat moeten we vieren", is iedereen overtuigd. "Er zijn plannen om lezingen te organiseren, filmvoorstellingen, een tentoonstelling,.... Misschien gaan ze zelfs het café heropenen voor een weekend. We horen het allemaal graag vertellen. Onze steun hebben ze. Maar er wordt hier zoveel verteld. Spijtig genoeg zijn het geen gemeenteraadsverkiezingen. Dan waren we misschien zeker geweest dat we een feest kregen. Mochten alle beloftes die ons het afgelopen jaar gemaakt zijn waarheid worden, heel Zelzate kwam hier wonen", lachen de buren.

Tweede doel

Maar wat brengt 2019? "Klein Rusland zal niet veranderen. Misschien komt er nog eens een kunstproject zoals in 2018. Dat was wel leuk. Al die jonge gasten in de wijk. Dat was mooi om te zien. Het deed me denken aan de tijd dat de pintjes klaargezet werden voor de mannen van 't fabriek. Bovendien zorgden die kunstwerken van die jonge gasten voor wat kleur in de wijk en daar kan niemand tegen zijn", besluit Geert. Antoinette is het er niet mee eens. "Die kunstwerken in de ramen van die leegstaande huizen doen mij te veel aan Doel denken. Het was voor mij een signaal dat ze niks meer met die huizen gaan doen." "Ach, we zijn al lang een tweede Doel", zegt Johan. "Maar dat hoeft daarom niet slecht te zijn. Er wonen nog altijd mensen in Doel en één keer in het jaar organiseren ze er een succesvolle rommelmarkt. In 2020 hopelijk groot feest in Klein Rusland, de rest volgt dan misschien vanzelf wel.... en tot die tijd doen we gewoon verder. 't Is hier nog altijd goed wonen." "Daar klinken we op, lang leve Klein Rusland!"

Op de achtergrond horen we de radio zachtjes spelen. 'Do they know it's Christmastime at all?'

Wannes Nimmegeers
De Kleine Russen houden hun hart vast voor het lot van hun wijk.
RV De Kleine Russen houden hun hart vast voor het lot van hun wijk.



Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.