Grootste zwaluwverhuis ooit van start: lokroepen en kunstnestjes moeten 80 koppels van luchthaven weglokken

Merendeel kunstnesten geplaatst, maar resterende werken on hold door coronavirus

Franz Pieters (rechts) en Oswald Vanhaelen bij de zwaluwentil vlakbij de luchthaven.
Baert Marc Franz Pieters (rechts) en Oswald Vanhaelen bij de zwaluwentil vlakbij de luchthaven.
Rond de luchthaven van Zaventem is het startschot gegeven van de grootste huiszwaluwenverhuis ooit. Met behulp van lokroepen en kunstnesten in Zaventem en in Melsbroek moeten de zowat tachtig koppeltjes die met hun acrobatie voor onveilige situaties op Brussels Airport zorgen, verhuizen naar de straten rond de luchthaven. Door het coronavirus kunnen 60 van de 160 kunstnesten in beide gemeenten voorlopig wel niet opgehangen worden.

De vereniging De Kille Meutel Vogelvrienden, Brussels Airport, het Regionaal Landschap Brabantse Kouters, Pro Natura en de milieudienst van Zaventem hebben zopas de eerste fase van het grootschalige huiszwaluwenmigratieproject in de luchthavengemeente afgerond. In de nabije omgeving van de luchthaven werden de voorbije weken zowat tachtig kunstnesten geplaatst. In de Bosstraat in Zaventem kwam er ook een huiszwaluwtil. Ook aan de brug van de A201 werden kunstnesten opgehangen. “Hiermee hopen we de zwaluwen letterlijk over de brug te krijgen”, zegt Franz Pieters van de Kille Meutel Vogelvrienden. “De luchtacrobaten, zoals de vogelsoort ook wel genoemd wordt, leven al jaren op de luchthaven van Zaventem, maar zorgen er voor problemen. Ze houden er namelijk van om allerlei acrobatische stoten uit te halen, wat hen soms fataal wordt. Zo belanden ze regelmatig in de motoren van de proefdraaiende vliegtuigen. Dat is niet alleen dramatisch voor de beestjes, maar zadelt de luchtvaartmaatschappijen ook telkens met extra werk op, want de motoren moeten wegens veiligheidsredenen volledig uit mekaar gehaald worden. Daarom is deze grote verhuisoperatie zo belangrijk.”

Lokroepen

In Zaventem werden op verschillende plaatsen – waaronder aan bedrijfsgebouwen maar ook aan woningen – kunstnesten opgehangen. Op een aantal plaatsen komen ook geluidsinstallaties. “Die moeten lokroepen de lucht in sturen”, verduidelijkt Franz Pieters. “Op die manier kunnen we de vogels naar de kunstnesten lokken. Door het coronavirus is het evenwel onduidelijk wanneer we de geluidsinstallaties kunnen installeren. Laat ons hopen dat dit alles niet te lang meer op zich laat wachten, want vanaf begin volgende maand verwachten we de eerste zwaluwen in het land. Zij zijn momenteel onderweg van Afrika naar hier.”

De zwaluwen belanden regelmatig in de motoren van de proefdraaiende vliegtuigen. Dat is niet alleen dramatisch voor de beestjes, maar zadelt de luchtvaartmaatschappijen ook telkens met extra werk op, want de motoren moeten wegens veiligheidsredenen volledig uit mekaar gehaald worden

Franz Pieters
Nieuwe natuurlijke nestkasten onder het viaduct van de A201 naar de luchthaven.
Baert Marc Nieuwe natuurlijke nestkasten onder het viaduct van de A201 naar de luchthaven.

Nog door het coronavirus liggen zestig kunstnesten te wachten op hun installatie aan de gevel van de sporthal van de gemeenteschool Tilia in Melsbroek, aan de andere kant van de luchthaven. “Die hadden normaal gezien vorige week vrijdag opgehangen moeten worden, maar de werknemers van de firma mochten niet langer samen in een bestelwagen zitten”, aldus nog de voorzitter van de Kille Meutel Vogelvrienden. “Daardoor staat die installatie nog even on hold. In Melsbroek zijn momenteel wel al twintig kunstnesten geplaatst.”

Ontradingsmaatregelen

Volgens de vogelvereniging zal de volledige verhuisoperatie zowat zes jaar duren. “Als we deze lente al twee à drie koppels van de luchthaven weg kunnen lokken, mogen we tevreden zijn”, klinkt het. “Lukt dat, dan kunnen het er volgend jaar drie keer zoveel zijn. De luchthaven zal ook ontradingsmaatregelen nemen, zodat de vogels het zelf minder prettig gaan vinden in hun vertrouwde omgeving. Ik denk aan coatings - een soort omhulsel - waardoor ze zelf geen nestjes meer kunnen bouwen.”

Door het coronavirus is het onduidelijk wanneer we de geluidsinstallaties kunnen installeren. Laat ons hopen dat dit alles niet te lang meer op zich laat wachten, want vanaf begin volgende maand verwachten we de eerste zwaluwen in het land

Franz Pieters

Op langere termijn is het de bedoeling om alle zwaluwen naar het Woluweveld in Sint-Stevens-Woluwe te lokken. “Daar zijn al verschillende natuurlijke nestkasten. Het gebied zal op termijn aangelegd worden met bloemen zodat er ook insecten zullen verblijven, wat het aantrekkelijker maakt voor de vogels. Maar die hele verhuis zal gefaseerd verlopen. Nu willen we de zwaluwen van de luchthaven weglokken om ze op langere termijn in Sint-Stevens-Woluwe te krijgen”, besluit Franz Pieters.

Aan de zwaluwentil werden nestkastjes gehangen.
Baert Marc Aan de zwaluwentil werden nestkastjes gehangen.
Ook aan gebouwen op de luchthaven werden kunstnest gehangen.
Baert Marc Ook aan gebouwen op de luchthaven werden kunstnest gehangen.