"Jullie zijn Jack niet vergeten"

NAZATEN CANADESE LUITENANT BEZOEKEN PLAATS WAAR HIJ GESNEUVELD IS

Gustaaf Daemen, Eveline Vermeiren, Kevin Verboven (achter) en de familie Grimstead bij de gedenksteen voor Jack Cowan aan de kerk.
Evelyn Tiebos Gustaaf Daemen, Eveline Vermeiren, Kevin Verboven (achter) en de familie Grimstead bij de gedenksteen voor Jack Cowan aan de kerk.
De familie van de in Massenhoven gesneuvelde soldaat John 'Jack' Cowan bracht gisteren een bezoek aan het dorp. De luitenant stierf in september 1944 tijdens de bevrijding van België. "Dankjewel dat jullie hem niet zijn vergeten."

Het stukje Massenhoven ten zuiden van het Albertkanaal is op de eerste herfstdag van 1944 al bevrijd. Die dag steekt luitenant Cowan het Albertkanaal over van zuid naar noord en neemt hij op het bezette gebied iemand van de vijand gevangen. Wanneer ze terugvaren, wordt de Canadese soldaat dodelijk getroffen en hij valt overboord. Theophiel Vermeiren, een verzetslid uit Massenhoven, haalt zijn lichaam later uit het water.


Cowan wordt op 28-jarige leeftijd begraven op de Massenhovense kanaaldijk, waar hij drie jaar later alweer ontgraven wordt. Zijn definitieve rustplaats krijgt hij op het Holten Canadian War Cemetery in Nederland.

Het originele graf van Jack Cowan in Massenhoven.
RV Het originele graf van Jack Cowan in Massenhoven.

Steen verdwenen

Aan het kanaal is na de opgraving van het lichaam wel een gedenksteen blijven staan. Door verbredingswerken aan het Albertkanaal werd de gedenksteen vermoedelijk verplaatst, waarna de steen tijdelijk vermist was. In september 2014 is de steen teruggevonden door Fons Van de Voorde uit Oelegem. Hij had jaren bij de Antwerpse Waterwegen gewerkt en onderhield de steen met enkele collega's, tot ze één na één op pensioen gingen.


Tot dan dacht iedereen dat de soldaat Jack heette. Op de gedenksteen stond 'Hier rust Jack Corvan' gegraveerd. Het was Massenhovenaar Kevin Verboven die ontdekte dat Jack Corvan niet in de officiële databank van oorlogsslachtoffers terug te vinden was. Officieel bleek de luitenant John Cowan te heten en Jack was blijkbaar zijn roepnaam. "Ik heb al sinds mijn kindertijd enorm veel interesse in de geschiedenis van Zandhoven. Mijn grootouders hadden heemkundige werken van het dorp waarin ik voor het eerst iets las over de gesneuvelde Canadese soldaat. Toen zijn gedenksteen teruggevonden werd, wilde ik op zoek gaan naar zijn familie."


Door het verhaal aan anderen te vertellen, kwam Kevin in contact met Eveline Vermeiren. Het was haar vader die Jack uit het water haalde. "Ze bezorgde me een foto van de gesneuvelde soldaat, maar daarna liep het verhaal een beetje dood." Wanneer Kevin een identieke foto kreeg vanuit Jacks laatste rustplaats in Holten, kon hij met zekerheid zeggen dat het luitenant Cowan was die sneuvelde voor de bevrijding van België.

Luitenant Jack Cowan.
RV Luitenant Jack Cowan.

Drie generaties 'Jack'

Kevin nam contact op met John Grimstead, de zoon van Jacks zus. Warren Grimstead, Johns zoon, bezocht Massenhoven gisteren met zijn vrouw Robin en hun zonen Jack (18) en Evan (15). Zij zijn al de derde generatie in de familie die hun eerstgeboren zoon naar Jack vernoemt. En 'Evan' komt van het Russische 'Ivan', dat verwijst naar John. "Ik ben opgegroeid met verhalen over mijn grootoom en was erg benieuwd om de plaats te bezoeken waar hij uiteindelijk gestorven is."


Het bezoek aan Jacks gedenksteen aan de kerk in Massenhoven was een emotioneel moment voor de familie. "Bedankt om dit allemaal voor ons te doen. Dit hadden we niet verwacht. Opgroeien met de verhalen was één ding, maar het horen en zien is iets anders. Jullie zijn hem niet vergeten en we willen jullie daarvoor bedanken."