Het leven zoals het is: anno 1914

HEEMKUNDIGE BEWERKT DAGBOEK VAN IERSE NON TIJDENS WO I

Kevin Polfliet aan het Fort van Breendonk met zijn boek 'Van Convent tot Conflict'.
David Legreve Kevin Polfliet aan het Fort van Breendonk met zijn boek 'Van Convent tot Conflict'.
Per toeval stootte Kevin Polfliet op een honderd jaar oud dagboekje van de Amerikaanse Mary Ann McLaughlin, die woonde en werkte als zuster Maria Antonia in Willebroek toen WO I uitbrak. Haar notities zijn een uniek ooggetuigenverslag over het leven in de Kanaalgemeente anno 1914. Kevin Polfliet bewerkte en vertaalde het boek, het resultaat wordt op Wapenstilstand voorgesteld.

"Tijdens opzoekwerk voor onze heemkundige vereniging Vaertlinck stootte ik plots op een klein boekje, dat in 1916 geschreven werd door de Amerikaanse Mary McLaughlin. Mary werd in Ierland geboren, emigreerde als jong meisje naar Amerika en ontmoette daar een Belgische priester die haar aanmoedigde om naar België te verhuizen. In 1896 kwam ze als zuster Maria Antonia in het klooster van de congregatie 'Dochters van Maria' wonen, naast de Sint-Niklaaskerk in Willebroek. Ze ging er aan de slag als lerares", zegt Polfliet."Op 4 augustus 1914 brak WO I uit, met grote gevolgen voor de Kanaalgemeente en haar inwoners. Meteen werden alle huizen in een straal van 600 m rondom het Fort van Breendonk afgebroken, om zo een beter zicht te krijgen op de omgeving."

Oorlogslinie

In één klap waren 200 Willebroekse gezinnen dakloos. Enkele weken later vlogen de vliegtuigen op verkenning rond boven Willebroek, gevolgd door beschietingen en bombardementen. "De mensen waren bang, het dorpsleven en de economie vielen stil, de oevers van het Zeekanaal en verschillende gebouwen werden ingericht als oorlogslinie. Het klooster van de Dochters van Maria werd omgevormd tot veldhospitaal, waar vluchtelingen onderdak en verzorging zochten op weg naar Nederland en Engeland", zegt Kevin. Zuster Maria Antonia hield de hele tijd een dagboek bij: ze schreef in detail over de menselijke verhalen uit Willebroek, het verdriet en de angst van de inwoners. Toen in het najaar van 1914 ook het klooster werd ontruimd, vluchtte Mary via Nederland en Engeland terug naar Amerika. Daar vond ze in 1916 een uitgever voor 'From Convent to Conflict', dat ze uitgaf om geld in te zamelen. Mary McLaughlin overleed in 1946.

"Nooit vergeten"

Polfliet, naast bestuurslid bij Vaertlinck ook voorzitter van de 'Vrienden van Fort Breendonk' ging aan de slag met het Amerikaanse document. "Ik vertaalde het boekje, en vulde het verhaal verder aan met extra informatie over het Fort van Breendonk, de 'Dochters van Maria', foto's en meer. Het boek kreeg de naam 'Van Convent tot Conflict' en wordt uitgegeven als elfde in de reeks van gemeentelijke publicaties in Willebroek. "We organiseren de boekvoorstelling heel symbolisch nu zaterdag 11 november, op Wapenstilstand. Dit verhaal is intussen meer dan 100 jaar oud, om gebeurtenissen als deze nooit te vergeten is het nodig ze te blijven vertellen."

Geleid bezoek

De plechtigheid in het Fort van Breendonk start op zaterdag 11 november om 12.30 uur met het vertrek van de Fakkelloop van Willebroekse jongeren naar de Congreskolom in Brussel. Om 13.30 uur start de boekvoorstelling en lezing 'Van Convent tot Conflict: Willebroek anno 1914' door Kevin Polfliet, deelnemen is gratis na inschrijving via webshop.willebroek.be. Om 15 uur volgt een geleid bezoek aan de tijdelijke tentoonstelling 'Het Fort van Breendonk en Willebroek in 14-18', tickets aan 8 euro zijn op 11/11 te koop aan de kassa van het Fort.