Hier leerden onze (over-)grootouders douchen: gemeenteschool met prachtig badhuis straks beschermd

Pand met opvallende gevel vol belerende spreuken ‘van uitzonderlijke architecturale waarde’

Het gebouw met de opvallende gevel bevindt zich in de Vestenstraat en wordt ook vandaag nog gebruikt als school.
Lukas Het gebouw met de opvallende gevel bevindt zich in de Vestenstraat en wordt ook vandaag nog gebruikt als school.
De iconische gemeenteschool in de Vestenstraat en bijhorend badhuis worden beschermd. Minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft daarvoor de procedure opgestart. “In dit gebouw leerde het volk begin 20ste eeuw baden en douchen. Bovendien is het een architecturaal pareltje”, luidt de motivering. 

Hoewel de stedelijke school voor aangepast beroepsonderwijs De Vest vandaag in het gebouw gehuisvest zit, zijn er nog veel van de oorspronkelijke functies van schoolgebouw uit 1908 en de straatvleugel - die in 1923 en 1924 gebouwd werd - bewaard gebleven. “In het gebouw bevonden zich een overdekte speelplaats, een turnzaal, een badhuis en een portierswoning”, licht minister-president Bourgeois toe. 

Focus op hygiëne 

Daniël Francken, een Brussels architect, ontwierp de school en de prachtige gevel. Belerende spreuken als ‘Vuile handen veroorzaken dikwyls ziekte’ (sic.), ‘Oefening geeft moed, kracht en zuiver bloed’ in mozaïek moesten het volk overtuigen om meer aandacht te schenken aan hygiëne. Het gebouw is een typisch ontwerp voor de toenemende aandacht voor hygiëne sinds de negentiende eeuw. Vanaf dan begon men immers te beseffen dat baden een positief effect heeft op de gezondheid. De originele inrichting van het gebouw is goed bewaard gebleven. Zo heb je de makkelijk te onderhouden granito vloeren en betegelde douchecellen met geïntegreerde kapstokken en zeepbakjes.

Ook in scholen zorgde men ervoor dat het hygiënediscours veel aandacht kreeg. Typische functies van schoolgebouwen uit die periode waren een wasruimte – zodat baden kon aangeleerd worden –, een overdekte speelplaats en een turnzaal. De uitbreiding van de school in de Vestenstraat bevatte dat allemaal.

De belerende spreuken springen in het oog.
Lukas De belerende spreuken springen in het oog.

Eerst werden de stortbaden in Vilvoorde exclusief gebruikt door de schoolkinderen. Onder druk van de industriële ontwikkeling van de stad en de nabijgelegen fabriekssite Forges de Clabecq, werden de baden vanaf 1933 opengesteld voor het volk. Het succes van de baden in de gemeenteschool nummer 1 leidde in 1939 tot de oprichting van een tweede badhuis aan de Bolwerkstraat. 

Openbaar onderzoek

Na de voorlopige bescherming organiseert het stadsbestuur een openbaar onderzoek. Op die manier heeft iedereen de kans om opmerkingen of bezwaren kenbaar te maken bij de gemeente. Over negen maanden beslist minister-president Geert Bourgeois over een definitieve bescherming.




1 reactie

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.


  • Nmm Coolkens

    Een mooi oud gebouw dat moet beschermd blijven. De kazerne aan de Mechelse Steenweg, ook een prachtig gebouw wat in de jaren 80 werd afgebroken, was kiltureel erfgoed. Spijtig dat het werd afgebroken dit prachtig gebouw. Men had er woningen, een Hotel, ... van kunnen maken.