"Eindelijk kunnen we elkaar bedanken"

VAKBONDSMILITANTEN DIE ZIJ AAN ZIJ STREDEN, HALEN VOLDOENING UIT HERDENKING RENAULT

Met zo'n tweehonderd mensen verzamelden ze gisteren aan de Vuist. De Renault-arbeiders met in het midden de hoofdafgevaardigde van het ABVV Raymond Smeulders.
Lukas Stallaerts Met zo'n tweehonderd mensen verzamelden ze gisteren aan de Vuist. De Renault-arbeiders met in het midden de hoofdafgevaardigde van het ABVV Raymond Smeulders.
Zowat 200 vakbondsmensen hebben gisteren precies twintig jaar na de sluiting van de Renault-fabriek een herdenkingsmoment gehouden aan het kunstwerk De Vuist. "Vandaag zetten we de mensen van het piket, zij die betoogden en de mensen die dag in dag uit streden in de bloemetjes", stelde Raymond Smeulders, destijds hoofdafgevaardigde van ABVV-Metaal Renault Vilvoorde.

De vakbondsmensen brachten tijdens de herdenkingsdag gisteren een bezoek aan de oude fabrieksgebouwen van Renault en hielden halt bij het kunstwerk 'De Vuist' op de rotonde aan de Woluwelaan en de Luchthavenlaan. De acht meter hoge stalen gebalde vuist staat symbool voor de sociale actie die na de sluiting van de Renault-vestiging gevoerd werd in 1997. Vilvoords kunstenaar Rik Poot kon voor het realiseren van het kunstwerk destijds rekenen op de hulp van een paar voormalige Renault-lassers. Bij de sluiting van de fabriek verloren bijna 3.100 mensen hun baan. De fabriek werd destijds maandenlang bezet en pas na vijf maanden werd een sociaal akkoord bereikt.

Niet te ontsnappen

Raymond Smeulders, voor altijd hoofdafgevaardigde van ABVV-Metaal Renault Vilvoorde, herinnert het zich alsof het gisteren was. "Onze eerste prioriteit was om de sluiting tegen te houden", vertelt hij. "In de tweede plaats, wilden we zoveel mogelijk tewerkstelling behouden en een tewerkstellingsplan uitstippelen. De sluiting bleek een lot waaraan niet viel te ontsnappen, maar er werd een tewerkstellingscel opgericht en 400 jobs konden de afgelopen 20 jaar behouden blijven. Natuurlijk gingen de mensen niet met lege handen naar huis en was het geen al te mis sociaal plan dat we uit de brand hebben gesleept." Toch verliepen die onderhandelingen niet zonder slag of stoot. "Zo weigerde de Renault-top aanvankelijk tijdelijke werkkrachten, die al een jaar of vijf bij ons werkten, een sluitingspremie uit te betalen van dezelfde orde als de vaste werknemers. Ook het behoud van de 400 jobs was een echte twistappel. Maar we lieten niet los."

Rauwe emoties

Dat Renault Vilvoorde achteraf een symbool werd voor de arbeidersstrijd, is een droevig maar vaststaand feit. "We waren de eerste grote automobielfabriek die de deuren sloot in Vlaanderen. Later volgden Opel Antwerpen en Ford Genk. Bij iedere aankondiging van een fabriekssluiting, van Caterpillar tot een kmo, herbeleef ik die rauwe emoties van twintig jaar geleden. Ik wéét hoe ontredderd die mensen zich voelen en welke druk rust op de vakbonden die alles op alles zetten om een vreselijke situatie proberen om te buigen."


Smeulders geeft toe dat hij niet stond te springen om een herdenkingsweekend te organiseren, twintig jaar na de sluiting. "Toen de vraag mij de eerste keer werd gesteld, vreesde ik dat het oude wonden zou openrijten. Maar naarmate er steeds meer mensen met dezelfde vraag kwamen, groeide bij mij het besef dat velen dit wel nodig hadden. Ze wilden elkaar terugzien en herinneringen ophalen. Daarbij ook de bedenking: ik had de mensen die al die maanden aan het piket hebben gestaan nooit echt kunnen bedanken. Na 20 jaar was het daarvoor meer dan hoog tijd. En dat is het gelukt. Alleen al daarom was dit een geslaagde dag."