Oude grafzerken krijgen tweede leven als kunstwerk: “Blijvend eerbetoon aan hen die hier begraven liggen”

De leden van Perron 17 bij de twee ontwerpen die gekozen werden.
Kristof Pieters De leden van Perron 17 bij de twee ontwerpen die gekozen werden.
Het weghalen van oude grafzerken ligt altijd gevoelig, maar op de begraafplaats van Tielrode wordt daar op een originele manier een mouw aangepast. De weggehaalde grafmonumenten zullen namelijk gerecycleerd worden in twee grote kunstwerken. De uitvoering is in handen van Perron 17, het projectatelier van de academie.

De ontruimingswerken op de begraafplaats in Tielrode zijn intussen al achter de rug. In totaal werden er drie perken opgedoekt met grafzerken die dateren uit de periode 1956 tot 1971. “Het ging om gratis concessies”, zegt schepen van Begraafplaatsen Hugo Maes (CD&V). “Normaal gezien worden die tien tot vijftien jaar ongemoeid gelaten. We hebben die termijn dus wel lang kunnen rekken maar nu hebben we de ruimte nodig. Niet voor nieuwe begravingen want die zijn er nu amper maar het aantal crematies stijgt wel en ook de vraag naar urnenvelden.”

De nabestaanden kregen vier tot vijf jaar de tijd om alle grafzerken leeg te halen. “Een aantal is daar op ingegaan maar het grootste deel is blijven liggen”, vervolgt Maes. “Ik vond het wel jammer dat die grafzerken bij het bouwafval zouden belanden en kreeg na het bezoeken van een tentoonstelling van Perron 17 in de pastorij van Elversele het idee om lokale kunstenaars hier iets mee te laten doen. Directeur Philip Boël zag dat meteen zitten en sprong mee op de kar. De bedoeling is de oude grafzerken te recycleren tot een soort herdenkingsmonument dat verwijst naar de mensen die er begraven liggen.”

Bij een plaatsbezoek konden de kunstenaars inspiratie opdoen.
Kristof Pieters Bij een plaatsbezoek konden de kunstenaars inspiratie opdoen.

Na een plaatsbezoek en enkele brainstormsessies werden onder leiding van docenten Chris Bachot en Zef Moerloos enkele schaalmodellen gemaakt. Uit de vijf maquettes werden twee ontwerpen gekozen. Bij ‘The book of life’ worden grafstenen omgevormd tot een boek, dat symboliseert hoe elk mensenleven een verhaal is. Bij ‘De mijmertuin’ zullen de grafzerken worden verwerkt in de constructie van een monument met zitbank. De ploeg van Perron 17, het projectatelier van de academie, gaat nu met de materialen aan de slag. Het is niet de eerste keer dat ze op het openbaar domein hun creatief ei kwijt kunnen. In 2007 brachten ze ook al gezichten aan in afgestorven bomen in park Verbeeck.

Even mijmeren

Schepen Hugo Maes wil het concept in de toekomst ook uitbreiden naar de andere begraafplaatsen in Temse. “We gaan langzaam toch evolueren naar parkbegraafplaatsen waar mensen komen wandelen om tot rust te komen of even te mijmeren. Daarom dat er ook een vergroeningsoperatie op stapel staat voor de verschillende kerkhoven. De kunstwerken passen perfect bij het parkkarakter. Het is bovendien ook een blijvend eerbetoon aan al diegene die er begraven werden. Hun namen zullen trouwens ook aangebracht worden op een herdenkingsmuur.”

De grote werken moeten na het bouwverlof dit jaar klaar zijn zodat de monumenten tegen Allerheiligen officieel ingehuldigd kunnen worden.

Er werden verschillende brainstormsessies gehouden.
Kristof Pieters Er werden verschillende brainstormsessies gehouden.
Bij ‘De mijmertuin’ zullen de grafzerken worden verwerkt in de constructie van een monument met zitbank.
Kristof Pieters Bij ‘De mijmertuin’ zullen de grafzerken worden verwerkt in de constructie van een monument met zitbank.
Bij ‘The book of life’ worden grafstenen omgevormd tot een boek, dat symboliseert hoe elk mensenleven een verhaal is.
Kristof Pieters Bij ‘The book of life’ worden grafstenen omgevormd tot een boek, dat symboliseert hoe elk mensenleven een verhaal is.