Beeldhouwer Valeer Peirsman overlijdt net voor 88ste verjaardag: “Temse is één groot openluchtmuseum met zijn werk”

Valeer Peirsman bij zijn bekendste werk 'De Kaailopers'.
Frank Moreels Valeer Peirsman bij zijn bekendste werk 'De Kaailopers'.
In het woonzorgcentrum ’t Blauwhof in Steendorp is afgelopen weekend de bekende beeldhouwer Valeer Peirsman overleden, vlak voor zijn 88ste verjaardag. Zijn oeuvre is terug te vinden in binnen- en buitenland maar zijn bekendste werk is ongetwijfeld ‘De kaailopers’. De beeldengroep is uitgegroeid tot hét toeristisch visitekaartje van Temse.

De kaailopers zijn een eresaluut aan Temses legendarische dokwerkers van voor WOII. Het monument werd in 1991 op de Wilfordkaai onthuld en is uitgegroeid tot een toeristisch visitekaartje, vereeuwigd op duizenden foto’s, zicht- en wenskaarten. “Het werk komt voor in talloze publicaties en is ook een dankbaar onderwerp gebleken voor heel wat striptekenaars”, weet burgemeester Luc De Ryck. Hij publiceerde samen met Jean-Pierre De Bruyn een fraai kunstboek over Valeer Peirsman naar aanleiding van diens 70ste verjaardag in 2002. Hij kent de kunstenaar dan ook als geen ander. “Valeer is gevormd aan de academie van Sint-Niklaas”, vertelt De Ryck. “Eerst leerde hij er figuurtekenen, anatomie, schilderen en boetseren en daarna volgde hij nog eens vijf jaar beeldhouwen bij Werner Heyndrickx. Die laatste drukte een grote stempel op hem. Hij was vol lof over zijn pupil en omschreef hem later als het ‘sterkste element dat hij ooit in zijn beeldhouwklas had gehad’. Hij studeerde er af met grootste onderscheiding.”

Steeds meer opdrachten

In 1964 werd Valeer Peirsman zelf leerkracht aan de academie in Temse. “In de daaropvolgende jaren vervolmaakte hij zichzelf met zelfstudie en het bezoeken van musea in binnen- en buitenland”, vervolgt De Ryck. “Hij was in die tijd vooral bezig met vrij werk. Daar kwam eind jaren zeventig verandering in. Hij kreeg namelijk steeds meer opdrachten binnen. Nadat hij zijn job als lesgever stopzette in 1987 is hij zich volledig aan de kunst gaan wijden. De opdrachten stroomden binnen vanuit heel Vlaanderen.”

De Kaailopers zijn het toeristische uithangbord geworden van Temse
rv De Kaailopers zijn het toeristische uithangbord geworden van Temse
Het werkt dook al een aantal keer op in stripverhalen, zoals Kiekeboe.
rv Het werkt dook al een aantal keer op in stripverhalen, zoals Kiekeboe.

Bekende standbeelden van zijn hand zijn te bewonderen in onder meer Stekene (Boer en Vlas), Sint-Pauwels (De Molenaar), Beveren (De dageraad), Middelkerke (Jommeke), Kalmthout (Willy Vandersteen) en Zoersel (Kiekeboe). Maar het is toch vooral Temse dat een bijzonder rijk oeuvre heeft. “Onze gemeente is als het ware zijn openluchtmuseum”, zegt een fiere burgemeester. “Er is de Heilige Amelberga (dekenale kerk), Lezende Jeugd (aan de bib), Arthur Wilford (Wilfordkaai), De Tuysscher en de Azijnzeker (Wilfordkaai), Jommeke (aan de bib), Moeder en kind (Mariadal) en Priester Poppe (Markt). In zijn geboortedorp Tielrode staat De Veerman.”

Ontvangen door paus

Aan het beeld van Priester Poppe is nog een mooie anekdote verbonden. “Op 3 oktober 1999 was Valeer in Rome naar aanleiding van de zaligverklaring van Priester Poppe. Hij werd toen in audiëntie ontvangen door Paus Johannes Paulus II, aan wie hij zijn maquette van het Priester Poppe-monument in brons en Franse steen overhandigde.”

Valeer Peirsman was ook bijna een halve eeuw lang een sleutelfiguur in de beheerraad van het Gemeentemuseum van Temse. Hij werd als Gezel van de Wase Raap ook opgenomen in de toeristische adel van het Waasland.

De kunstenaar was getrouwd met Mia De Decker. Zij hebben twee zonen. Als gevolg van de coronacrisis vindt de uitvaart plaats in intieme kring.