Toekomst van kerken onder loep

NIEUW BELEIDSPLAN SCHETST KANSEN VOOR HERBESTEMMING VAN TWAALF GEBOUWEN

Veel kerken moeten beter benut worden. Zo denkt men aan de openstelling van het balkon in de toren van de OLV-kerk, als uitkijkpost over de hele stad.
Joris Vergauwen Veel kerken moeten beter benut worden. Zo denkt men aan de openstelling van het balkon in de toren van de OLV-kerk, als uitkijkpost over de hele stad.
Een socio-culturele functie voor de Christus Koningkerk of een opwaardering van de Sint-Nicolaaskerk met een museumfunctie: het zijn maar enkele voorbeelden uit het nieuwe kerkenbeleidsplan. Daarmee schetsen de stad en het centraal kerkbestuur de mogelijkheden voor de herbestemming van een aantal in onbruik geraakte kerken, maar ook de kansen om de gebouwen die hun eredienstfunctie wél nog behouden beter te benutten.

Al sinds 2013 was al een 'uitdoofscenario' voor een aantal kerken, namelijk Christus Koning, Don Bosco, Heilig Hart en Sint Jan de Doper Voor de Heilig Hartkerk, of de 'Paterskerk' aan de Truweelstraat, is de herbestemming tot cultuur- en gemeenschapcentrum in gang gezet door de stad. Voor de drie andere kerken moet er nu een concrete oplossing op tafel komen. Maar ook de andere kerken die wel nog hun eredienstfunctie behouden, kunnen beter worden benut. Daarvoor is er nu een kerkenbeleidsplan opgemaakt. Op dit moment zijn er in Sint-Niklaas nog twaalf parochiekerken. Acht kerken situeren zich in de stadskern, de vier andere in Belsele, Sinaai, Nieuwkerken en Puivelde. Van die twaalf kerken verliezen Christus Koning, Don Bosco en Sint Jan de Doper definitief de eredienstfunctie. Voor die kerkgebouwen moet er nu actief naar een herbestemming worden gezocht. Voor de Christus Koningkerk neemt de stad nog dit jaar een initiatief, met een haalbaarheidsonderzoek naar mogelijke scenario's voor een culturele herbestemming, waar ook het verenigingsleven een plaats krijgt, en met welke partners het die herbestemming kan realiseren. "Een private herbestemming lijkt weinig waarschijnlijk. Wel een openbare herbestemming, met vooral culturele potenties in combinatie met het bestaande verenigingsleven", stelt het plan. De Don Boscokerk, vlakbij sportcentrum De Witte Molen, lijkt dan weer op weg om een sportfunctie te krijgen. De mogelijkheden in functie van schoolsport, bij voorkeur in beheer van de scholengemeenschap, worden momenteel onderzocht. Ook private inbreng behoort tot de mogelijkheden.

Een voorbeeld van een herbestemming van een kerk in Maastricht, waar een hotel en wijnbar zijn ondergebracht.
Joris Vergauwen Een voorbeeld van een herbestemming van een kerk in Maastricht, waar een hotel en wijnbar zijn ondergebracht.

Toren met balkons

De kerk van Sint Jan de Doper, aan het Sint-Jansplein, heeft door het gebrek aan erfgoedwaarde meer kans om te worden gesloopt dan te worden herbestemd. De Heilige Familiekerk, aan het Fabiolapark, wordt nog vrij goed benut en heeft onder meer ook een orthodoxe en Poolse geloofsgemeenschap. Die kerk behoudt de eredienstfunctie, maar moet ook meer ingezet worden als vergaderzaal of vormingssite. Voor de Terekenkerk is door de goeie akoestiek een verdere uitbouw van de concertfunctie mogelijk. Opvallend is ook de bijkomende rol die de OLV-kerk, met het gouden Mariabeeld, kan spelen, vooral op toeristisch vlak. "De kerk heeft een unieke troef door de aanwezigheid van een toren met balkons, ontworpen als uitkijkpunt. Mits de nodige ingrepen zou de toren opnieuw als uitkijkpunt kunnen functioneren, als extra toeristische troef." En ook voor de Sint-Nicolaaskerk, de hoofdkerk van Sint-Niklaas, is een grotere museale en toeristische functie mogelijk, onder meer door de waardevolle kerkschat. In de deelgemeenten blijven de vier kerken hun functie behouden, maar wordt een grotere socio-culturele functie voorop gesteld.

Subsidies

Voor de stad is dit een belangrijke toekomstige kwestie, aangezien zes van de twaalf kerkgebouwen ook eigendom zijn van de stad. "We moeten oplossingen aanreiken, in overleg met de plaatselijke kerk. Maar ook om nog subsidies te krijgen voor werken aan kerkgebouwen hebben we dit beleidsplan nodig", aldus burgemeester Lieven Dehandschutter (N-VA). "En wil men voorkomen dat binnen twintig jaar plots de kerkgebouwen massaal te koop staan en hen een commerciële bestemming boven het hoofd hangt, dan moet nu over een duurzame her- of nevenbestemming worden beslist", stelt het kerkbestuur.