Families asbestdoden zwijgen niet langer

ZWARTE ERFENIS VAN SINT-NIKLAAS WORDT NU PAS BESPREEKBAAR

Godelieve Geers, wiens broer Robert op 62-jarige leeftijd overleed aan asbestkanker.
Joris Vergauwen Godelieve Geers, wiens broer Robert op 62-jarige leeftijd overleed aan asbestkanker.
Vele families hebben lang gezwegen. Maar de stilte over de doden die asbest maakte in Sint-Niklaas is voorbij. De commotie rond de asbeststortplaats heeft de tongen losgemaakt. Vele familieleden durven eindelijk vertellen over het leed dat hun naasten hebben moeten ondergaan, verhalen waarin telkens een angstaanjagende doodsstrijd terugkeert. Godelieve Geers (68) getuigt over haar broer Robert, die tientallen jaren met zakken asbest heeft gesleurd bij het bedrijf SVK en op 62-jarige leeftijd één van de vele asbestslachtoffers werd.

"Mijn broer Robert gaf me deze foto, op de dag dat hij naar het ziekenhuis werd gebracht, in 1995. 'Doe er iets mee', zei hij. Twaalf dagen later was hij dood. Al meer dan twintig jaar lang zitten zijn laatste woorden in mijn hoofd. Ik wil niks liever dan dat zijn dood een betekenis krijgt, dat er gerechtigheid komt. Ik ben blij dat ik nu eindelijk iets kan doen, omdat het grote asbestprobleem in Sint-Niklaas nu wél bespreekbaar is geworden." Aan het woord is Godelieve Geers, de zus van één van de zovele asbestslachtoffers in Sint-Niklaas. Op de foto uit 1968 staat haar broer op een vrachtwagen die ze vol met jutezakken asbest laden op de kaai in Temse.

Een foto uit 1968, waarbij Robert Geers (tweede van links) met zijn werkmakkers jutezakken met asbest op een vrachtwagen laden op de kaai in Temse.
repro Joris Vergauwen Een foto uit 1968, waarbij Robert Geers (tweede van links) met zijn werkmakkers jutezakken met asbest op een vrachtwagen laden op de kaai in Temse.

Vicks

"Al die mensen zijn gestorven aan asbestkanker. Mijn broer, de man in het midden, was een boom van een vent. Hij was een sterke boerenzoon van meer dan 100 kilo, maar door zijn ziekte was hij nog een schim van zichzelf. Hij heeft tot zijn 58ste bij SVK gewerkt. Hij wist dat asbest schadelijk was. Hij smeerde zelfs 'Vicks' in zijn neus, in de hoop dat het de asbestvezels zou tegenhouden. Maar hij was een eenvoudige arbeider en hij was al blij dat hij werk had. Tegen de grote bazen ging je niet in. Ook wij nadien als familie niet. We zwegen. Maar de jaren hebben de woede om het onrecht dat hen is aangedaan alleen maar groter gemaakt. Al heel lang was het duidelijk dat asbest heel gevaarlijk was, maar naar de arbeiders keek men niet om."

Veel slachtoffers

Officieel zijn er de laatste tien jaar in de Wase hoofdstad 145 dodelijke slachtoffers door asbest. Maar om hoeveel slachtoffers het gaat de voorbije decennia zal altijd gissen blijven. Vele honderden, misschien wel een paar duizenden. In Sint-Niklaas werd daar tot voor kort niet over gesproken, tot in het voorjaar steeds meer verontwaardiging de kop opstak over de nog bestaande asbeststortplaats van SVK, die vlakbij woonstraten en scholen ligt. Voor de 76-jarige Louis uit Sint-Niklaas, die verder liever anoniem blijft, is dat onbegrijpelijk.


"Vroeger werd alles geminimaliseerd. Maar ook nu nog blijven ze die vuiligheid storten. En dat begrijp ik niet. Blijft alles dan alleen om geld draaien? Mijn broer was een asbestslachtoffer. Zijn levenseinde was afgrijselijk. Hij kon amper nog ademen en leed verschrikkelijk. Om de pijn te verzachten, moesten we ijsblokjes in zijn mond stoppen. Zienderogen vermagerde hij. En hij werd sneeuwwit. Na een tijd smeekte hij om een spuitje. Hij kreeg het ook, gelukkig maar. Want het was niet meer om aan te zien."


Later deze maand spreekt de provincie zich uit over het al dan niet voortbestaan van de asbeststortplaats in Sint-Niklaas. Zowel het stadsbestuur, het actiecomité Asbeststort Dicht en vele


inwoners, die hun handtekening zetten bij een petitieactie, eisen de definitieve sluiting.