's Gravenwezel in de ban van beverrat: knaagdier doolt rustig door winkelstraat

De beverrat wandelde ook zondagavond nog rond op de Wijnegemsteenweg.
Vito Feremans De beverrat wandelde ook zondagavond nog rond op de Wijnegemsteenweg.
Afgelopen zondag en maandag was ‘s-Gravenwezel (Schilde) in de ban van een beverrat. Het knaagdier uit Zuid-Amerika wordt al sinds de jaren 90 bestreden in Vlaanderen en staat sinds 2016 in heel Europa bekend als invasieve exoot. De laatste jaren is de beverrat nog maar zelden gespot in de Antwerpse Noordrand. “Een aantal jaar geleden heeft een grootgrondbezitter uit Schilde in zijn kasteeldomein met slotgracht beverratten uitgezet. Waarschijnlijk is dit één van de resterende exemplaren die onze rattenbestrijders niet konden vangen”, zegt Katrien Smet, woordvoerder van de Vlaamse Milieumaatschappij. 

Zondagavond slaagde Vito Feremans (22) uit s-Gravenwezel Schilde rond 21.15 uur een filmpje te maken van een beverrat, dat op de bever na het grootste knaagdier is dat in Vlaanderen voorkomt. Het schemerdier begaf zich op het voetpad van de Wijnegemsteenweg vlak bij de ING-bank. Eerder op zondag merkte ook Shana Van Heukelom (27) de beverrat op: “Toen ik zondagnamiddag rond half 3 mijn poesjes met de auto wegbracht, zag ik het dier wandelen. Wanneer het vrij tamme beestje de Wijnegemsteenweg opliep, heb ik de auto’s tegengehouden. Vervolgens liep hij verder richting een andere tuin”, zegt ze. 

Zijn graafschade aan oevers, dijken, spoorwegen en aarden constructies kunnen zelfs verzakkingen tot gevolg hebben. Verder kan de soort ook ziektes als salmonella overbrengen naar huisdieren, vee en mensen

Schadelijk

Het zijn uitzonderlijk beelden. De beverrat heeft zijn oorsprong in Zuid-Amerika, maar komt in Europa en Amerika voor als uitheemse soort. Vandaag de dag wordt hij net als de Chinese muntjak beschouwd als een zorgwekkende invasieve exoot. Sinds 3 augustus 2016 is het immers in alle Europese lidstaten verboden om de soort te importeren, te houden, te kweken, te vervoeren, te verhandelen, te gebruiken of uit te wisselen. Het is in Vlaanderen uitdrukkelijk verboden de dieren uit te zetten in het wild. 

De beverrat kan heel wat vraatschade aanrichten aan oever- en landbouwgewassen. “Zijn graafschade aan oevers, dijken, spoorwegen en aarden constructies kunnen zelfs verzakkingen tot gevolg hebben. Verder kan de soort ook ziektes als salmonella overbrengen naar huisdieren, vee en mensen”, zegt Smet. Omdat ze amper natuurlijke vijanden hebben in Vlaanderen, kunnen ze zich gemakkelijk voortplanten. Om al die bovenstaande redenen wordt de soort al sinds de jaren 90 intensief bestreden door de rattenvangers van de Vlaamse Milieumaatschappij. 

Twee ronddolende exemplaren

In 2019 ving de Vlaamse Milieumaatschappij vijf beverratten aan de Grensmaas in Limburg en zes exemplaren in... Schilde. “Blijkbaar heeft een grootgrondbezitter uit Schilde een aantal jaar geleden op zijn kasteeldomein met slotgracht beverratten uitgezet. Hij hield die dus als huisdieren”, aldus Smet. In principe mogen ‘gezelschapsdieren’ volgens de Europese verordening wel tot hun natuurlijke dood gehouden worden als die dateren uit de periode voor de Unielijst van de zorgwekkende invasieve soorten op voorwaarde dat de dieren in een gesloten omgeving gehouden worden, niet kunnen ontsnappen en zich niet kunnen voortplanten. “We zijn niet op de hoogte of dat dat het geval was bij de beverratten in Schilde. Toen we vorig jaar door de gemeente Schilde gecontacteerd werden, hebben we zes exemplaren gevangen op het kasteeldomein. Die zijn geëuthanaseerd”, zegt Smet.

Afgelopen week kreeg de Vlaamse Milieumaatschappij opnieuw een melding dat er twee beverratten op het domein zaten: “Normaal bestrijden we de beverratten enkel langs waterlopen en niet op privéterrein. Onze rattenbestrijders zijn wegens de expliciete vraag ter plaatse geweest, maar het is niet gelukt om die te vangen”, zegt Smet. Volgens haar legde de inwoners van ‘s-Gravenwezel dus één van de resterende exemplaren vast op beeld. Maandagnamiddag slaagde een inwoner van de Wijnegemsteenweg erin de beverrat te vatten. “Het beest zat in onze voortuin. Mijn vader en ik hebben hem samen met de gemeente na een uur kunnen blokkeren en vangen”, zegt Tom Nagels (22).

Wie nog een andere beverrat zou spotten, kan volgens de Vlaamse Milieumaatschappij best contact opnemen met de milieudienst van de gemeente. 

Ook op zondagnamiddag werd de beverrat al opgemerkt.
Shana Van Heukelom Ook op zondagnamiddag werd de beverrat al opgemerkt.
De beverrat zat maandagnamiddag bij Tom Nagels (22) op de Wijnegemsteenweg. Na een uur konden hij en zijn vader in samenwerking met de gemeente het dier vangen.
Tom Nagels De beverrat zat maandagnamiddag bij Tom Nagels (22) op de Wijnegemsteenweg. Na een uur konden hij en zijn vader in samenwerking met de gemeente het dier vangen.
De beverrat hield 's-Gravenwezel afgelopen zondag en maandag in de ban.
Shana Van Heukelom De beverrat hield 's-Gravenwezel afgelopen zondag en maandag in de ban.
De beverrat is met een lengte van 45 à 60 centimeter en een gewicht van 4 à 8 kilogram kleiner dan de bever, maar groter dan de muskusrat.
thinkstock De beverrat is met een lengte van 45 à 60 centimeter en een gewicht van 4 à 8 kilogram kleiner dan de bever, maar groter dan de muskusrat.