"Ik zie aan hun blik of mensen in een grap zullen trappen"

Twintig jaar als ernstige televisiemaker, en dan is daar 'De Ideale Wereld'

Luc Haekens tussen zijn olijfbomen. "Ik moet me ook met iets bezig kunnen houden dat plezant is, maar weinig denkwerk vraagt."
Foto Bollen Luc Haekens tussen zijn olijfbomen. "Ik moet me ook met iets bezig kunnen houden dat plezant is, maar weinig denkwerk vraagt."
FC De Kampioenen vormde hij deze week nog om tot een zwemclub, Tienen liet hij vorig jaar geloven dat de aarde plat is. Luc Haekens (49) mag dan al twintig jaar serieuze radio en televisie maken, het is pas sinds zijn hilarische 'reportages' voor De Ideale Wereld dat Vlaanderen zijn gezicht kent.

We ontmoeten Luc in de Brusselse filmschool RITCS, waar hij één dag per week lesgeeft. De televisiemakers van morgen krijgen met hem een docent voor de klas die Tienen kon wijsmaken dat de Chinese president een zwarte man is die perfect Nederlands praat. Dat deed hij nadien nog eens over in Ninove, maar dan met 'Trump'. Sinds enkele weken zien we hem vooral aan het werk als doorlichter van de VRT in 'De Auditeurs', samen met Thomas Huyghe. Opnieuw met een flinke dosis ironie en humor.

Is die reeks gebaseerd op echte klachten over de VRT?

"Jawel, en we hebben een toffe samenwerking met de klachtendienst van de VRT. Een vraag die vaak opduikt, is of die buitenlandcorrespondenten echt nodig zijn - ze worden tenslotte met ons belastinggeld betaald. En dus trokken we naar New York om Björn Soenens te bezoeken. Althans, dat was het plan. We landden op zondagavond en zouden maandag opnames doen met Björn. Maar toen ik die ochtend de televisie in de hotelkamer aanzette, bleek dat een gek 56 mensen had neergeschoten in Las Vegas. Björn moest ter plaatse gaan, en onze opnames vielen in het water. We hebben dan maar - met succes - geïmproviseerd."

Is er nog zo'n veelgehoorde klacht?

"Dat er te veel voetbal getoond wordt op televisie. Daarom hebben wij als 'De Auditeurs' FC De Kampioenen onder handen genomen. Geen 'FC' meer, maar 'WC' De Kampioenen, oftewel WaterClub De Kampioenen. Ik kroop zelf in de rol van Balthazar Boma omdat ik vergeten was om hem uit te nodigen."

Tienen voelde zich belachelijk gemaakt door jou. Voel je dat eigenlijk aan welke mensen je wijs kan maken dat de aarde plat is?

"Ik voel dat aan, ja. Als ik van deur tot deur ga, dan weet ik dat ik niet moet aanbellen bij een moderne villa. Maar staat er een Chinese vaas voor het raam en een tuinkabouter in de voortuin, dan weet ik dat die mensen ook niet meteen deel uitmaken van het publiek van De Ideale Wereld. Ze zullen dus sneller in een grapje trappen. En niet alleen oudere mensen, hoor. Ik zie dat aan hun blik. Ik besef dat zoiets geweldig fout klinkt en je kan filosofisch discussiëren of dit nu politiek correct is of niet, maar het is gewoon zo. Het moet ook bijzonder snel gaan. 's Ochtends hebben we een idee, 's avonds wordt het uitgezonden. Geen tijd te verliezen. Maar we begaan ook geen grote misdaden. We plagen een beetje, dat is alles."

Je hebt ook achter de camera heel serieuze reportages en documentaires gemaakt. Helpt die ervaring bij wat je nu doet?

"Ik weet na 25 jaar welke vragen ik moet stellen om een bepaald antwoord te krijgen. Ik duw op een knopje bij de mensen en weet wat ik mag verwachten. Dat principe werkt zowel bij een humoristische als een serieuze reportage. Dat is ook het leuke aan bijna 50 jaar zijn: ik kan gebruikmaken van de knowhow die ik intussen opgebouwd heb."

Welke reportages wil je graag nog maken?

"Iets met maatschappelijke relevantie. Als ik een kritische noot mag plaatsen bij hedendaagse televisie: ik zie overal dezelfde BV's opduiken. Op een boot, in een auto, in een huis. Ik kan ze niet meer zien. Pas op, ik ben zelf ook op de boot van Gert Verhulst gaan zitten - ik doe er dus ook aan mee, vrees ik. Maar toch, waarom moet elke Bekende Vlaming in tien verschillende programma's opdraven? Ik wil een programma maken met een zekere maatschappelijke relevantie. Iets waar jongeren en ouderen naar kijken, waar je de tijdsgeest in voelt. Daar mag humor en ironie in zitten, maar het mag ook ernstig zijn."

Biedt De Ideale Wereld wat tegengewicht voor soms hersenloze programma's?

"De Ideale Wereld is tegendraads, maar zeer relevant. We houden de Vlaming een spiegel voor. Het stukje dat ik maakte over het wetsvoorstel van Theo Francken vind ik een mooi voorbeeld. Het voorstel was dat men mensen zou kunnen uitwijzen op basis van een vermoeden. We klopten aan bij Vlamingen om te vragen wat ze daarvan vonden, en de meesten waren het roerend met Francken eens. Wat later stonden we opnieuw voor de deur, verkleed als agent. Toen we hen vertelden dat we het vermoeden hadden dat ze door het rode licht gereden waren, kregen we te horen dat we dat maar eens moesten bewijzen."

Het filmpje van Trump in Ninove is online immens populair. Jongeren kijken dan ook niet langer traditioneel televisie. Wat betekent dat voor de toekomst?

"Als ik mijn studenten vraag wie er nog televisie kijkt, dan antwoordt niemand. Echt niemand. Ze kijken online waar en wanneer ze willen naar de dingen die ze zelf kiezen. Programma's waar ik nog nooit van gehoord had. Dat is een heel andere kijkcultuur. Jongeren denken ook niet in zenders - dat is niet relevant. Ik heb dan ook het vermoeden dat de televisiewereld er over vijf tot tien jaar heel anders zal uitzien."

Iets heel anders: je hebt ook een wijngaard in Scherpenheuvel?

"Ik ben heel veel met televisie bezig. Altijd, zo stelde ik vast. Ik moet ook eens op een andere manier denken, me met iets bezighouden dat plezant is, maar weinig denkwerk vraagt. Met een tractor door een wijngaard rijden, bijvoorbeeld. Ik woon in de Hagelandse wijnstreek en wordt 's ochtends wakker met zicht op de wijngaarden. Over twee jaar zal mijn eerste wijn er zijn: de Coberger, genoemd naar de architect van de basiliek in Scherpenheuvel. We zijn ook grote liefhebbers van Hagelandse streekproducten. Mijn vrouw heeft zelfs een streekproductenwinkel in Scherpenheuvel."

Je hebt ook een eigen bier gelanceerd en je experimenteert met olijfolie?

"Ik heb enkele olijfbomen en als het lukt om olie te maken, planten we er nog 100 aan. Het idee om een echt Scherpenheuvels bier te maken, kwam van mijn vrouw. Het 'Mariake' wordt gebrouwen met Hagelandse appels en kersen. Tijdens de bieravond hier in het Ritscafé viel het alvast in de smaak."