Jean Bosmans (72) schrijft woordenboek over lokaal dialect ‘Mièver kal’: “Een werk van vijftig jaar”

Jean Bosmans met zijn woordenboek.
Mine Dalemans Jean Bosmans met zijn woordenboek.
Heb je altijd al willen weten wat ze in Meeuwen bedoelen met ‘diefkes vore’ of ‘de wèts waal, wor?', dan heeft auteur Jean Bosmans (72) voor jou de oplossing. De schrijver heeft het dialect van Meeuwen immers vereeuwigd in een speciaal woordenboek. “Ik schreef al in 1972 mijn ‘verhandeling’ over het dialect en heb dit nooit meer losgelaten”, glimlacht Jean. Hier kan je aan de hand van 5 voorbeelden zelf je kennis van het dialect testen.

‘100 jaor Mièver kal’ wordt uitgegeven door Heemkring De Reengenoten met de steun van het gemeentebestuur en de Vlaamse Overheid Departement Cultuur, Jeugd en Media. In het boek vind je meer dan 59.000 trefwoorden met grammaticale informatie, verwijzingen naar synoniemen en omschrijvingen en zelfs vloek- en scheldwoorden. Jean legt telkens uit waar een woord vandaan komt, geeft zelfs tips voor de uitspraak en heeft ook nog enkele gedichten in het Mièvers opgesteld.

12 jaar lang tachtigers geïnterviewd

Bosmans is een specialist in taalkunde. Getuige daarvan zijn diploma aan de Universiteit van Leuven in de Germaanse filologie. “Mijn toenmalige professor zei dat ik iets moest doen met mijn verhandeling (vandaag heet dit masterthesis, red.) over het lokaal dialect en ik was enorm gevleid. Ik heb zelf een soort spelling in elkaar gestoken en de spraakkunst uitgewerkt. Bovendien heb ik twaalf jaar aan een stuk twee tachtigers geïnterviewd  in het dialect om de taal nog beter te leren kennen. Toen één van hen overleed, kon ik terecht bij een negentigjarige.” 

Jean werkte ruim dertig jaar als leraar Engels en Nederlands aan het Sint-Lambertuscollege en het Instituut Agnetendal in Peer. Verder was hij ook medestichter en eerste voorzitter van De Reengenoten. “Maar het dialectwoordenboek heeft me nooit losgelaten", lacht hij. “Bij de komst van de computer kon ik al mijn werk digitaliseren en mijn vondsten controleren.” 

Duurder dan een auto 

Toen in 2017 het boek bijna klaar was, kreeg Jean het moeilijk. “Gelukkig kon ik me herpakken, maar begin dit jaar ging ik opnieuw gebukt onder de tijdsdruk en de beslommeringen rond de publicatie. Toen heb ik het werk uit handen gegeven en hebben de mensen van De Reengenoten ervoor gezorgd dat het boek er zou komen. Zo'n werk kost meer dan een auto. Met de nodige subsidies is mijn levenswerk toch gerealiseerd!" 

Het dialectenwoordenboek wordt nog een heel jaar gevierd in het ‘Jaar van het Dialect’ waarin De Reengenoten verschillende activiteiten organiseren: van een thematische gedichtendag tot een ‘Gruut Audsbergs diktee’. “Ik krijg gelukkig veel positieve reacties en van de 500 werken zijn er al zo’n 400 verkocht. Mijn kinderen verstaan het dialect nog, maar spreken het niet meer. En mijn kleinkinderen hebben het er nog moeilijker mee. Dankzij dit werk is het lokaal dialect gelukkig voor altijd gearchiveerd!” 

Wie een exemplaar wil bestellen, kan terecht op de website van De Reengenoten (www.dereengenoten.be). Je betaalt 50 euro en een eventuele verzending kost 10 euro.




Reacties

Alle reacties worden voor publicatie gelezen -en goed- of afgekeurd- door het moderatie-team van HLN. Elke reactie moet voldoen aan deze gedragsregels.
Je naam en voornaam verschijnen bij je reactie.