Noodweer? Daar zijn de kliffen!

STORM DOET MILJOENEN TONNEN ZAND WEGSPOELEN

De kliffen aan de Oostendse kust waren tot wel 2 meter hoog.
Bart Boterman De kliffen aan de Oostendse kust waren tot wel 2 meter hoog.
Het noodweer van gisteren deed opnieuw zowat over de hele Belgische kust kliffen tot twee meter hoog ontstaan, met uitschieters in Oostende, Bredene, De Haan en Knokke. Het wordt stilaan een te verwachten fenomeen bij stormweer van over zee. Miljoenen tonnen opgehoogd zand spoelden opnieuw weg, terwijl het ophogen van het strand jaarlijks 3 miljoen euro kost.

De weersvoorspellingen kondigden weinig goeds aan: windstoten tot 120 kilometer per uur met mogelijk grote schadegevallen tot gevolg. Dat bleef, afgezien van kleine incidenten, gelukkig uit. Strekdammen en staketsels waren al preventief gesloten en rond 14 uur was het uitkijken naar springtij in combinatie met de felle wind. In de haven van Nieuwpoort was er kans op overstromingen en het stadsbestuur liet preventief zandzakjes aanvoeren, voor mocht de situatie echt uit de hand lopen. Uiteindelijk liepen de kaaien en oevers niet over, en was er overal nog een twintig à dertig centimeter marge. Op het hoogtepunt van het springtij werd er een waterstand van 5,75 meter gemeten, zo'n 75 cm hoger dan bij normaal springtij.

In Nieuwpoort werden zandzakken geplaatst voor het geval er overstromingen zouden zijn.
Bart Boterman In Nieuwpoort werden zandzakken geplaatst voor het geval er overstromingen zouden zijn.

Tot twee meter hoog

Maar pas na dat springtij, rond 15 uur, werd duidelijk wat voor schade Storm Eleanor daadwerkelijk had aangericht. Het terugtrekkende zeewater onthulde kliffen over zowat de hele Belgische kust, soms tot twee meter hoog. "In Oostende, Bredene, De Haan en Knokke is het niveauverschil het hoogst. Ook in andere kustgemeenten is er sprake van kliffen, al zijn ze daar minder imposant. Uit veiligheidsoverwegingen worden ze vrijdag afgevlakt met bulldozers", zegt Steve Timmermans van Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust, die de ophogingen coördineert. Het afvlakken op zich kost al ongeveer 10.000 euro.


Veel duurder is het systematisch ophogen van de stranden: liefst 3 miljoen euro per jaar. Net zoals in januari 2017 en afgelopen december spoelden miljoenen tonnen zand gewoon weg in zee. Het lijkt een onnoemelijk dure en nutteloze investering.


"Het is de Vlaamse regering die in 2011 in een masterplan besliste om de stranden op te hogen. Enerzijds om de kust te vrijwaren van overstromingen tijdens een honderd- of duizendjarige storm, anderzijds om genoeg strand te hebben voor toerisme en stranduitbatingen in de zomermaanden", reageert Steve Timmermans. "Maar het klopt niet dat al dat zand is verloren. Veel weggespoeld zand is gewoon afgevlakt richting de laagwaterlijn. Het algemene zandniveau is nog steeds hoog genoeg om de kust te beschermen. In maart zullen we opnieuw evalueren en bekijken waar het niveau te laag is en waar opnieuw opgehoogd moet worden", besluit hij. Wie de kliffen nog wil bewonderen, heeft daar tot vrijdagmorgen nog de tijd voor.