"Hij was zoveel meer dan boekhandelaar"

GREET BRAUWERS MAAKT DOCU OVER VERGETEN MATHIEU CORMAN

Mathieu Corman was niet alleen de stichter van boekhandel Corman, maar ook journalist, wereldreiziger, verzetsman.
Hector Camerlynck Mathieu Corman was niet alleen de stichter van boekhandel Corman, maar ook journalist, wereldreiziger, verzetsman.
Boekhandel Corman is gekend in Oostende en ver daarbuiten. Wat veel minder mensen weten is dat het opgericht is door Mathieu Corman. Hij was boekhandelaar, reiziger, schrijver, verzetsman en een prominent getuige van de sleutelmomenten van de 20ste eeuw. Journaliste Greet Brauwers dook in het verleden en laat op Theater aan Zee een beeld zien van deze fascinerende figuur.

Het valt op hoe weinig er terug te vinden is over de figuur van Mathieu Corman, nochtans een bijzondere figuur in de Oostendse geschiedenis met als voornaamste overblijfsel de boekhandel in de Witte Nonnenstraat. Alhoewel er nog veel mensen zijn die hem gekend hebben, is hij voor de jongere generatie een nobele onbekende. Greet Brauwers leerde de figuur van Corman, die in 1975 is overleden, eind jaren 90 kennen. "Mijn vriend deed toen onderzoek naar Spaanse mijnwerkers. We hoorden dat daar ook een Belg was geweest. Corman schreef een boek over de opstand van de Spaanse mijnwerkers in '34. We wisten toen enkel dat er ook een boekhandel met de naam Corman bestond en dat je er boeken kon vinden die nergens ander verkrijgbaar waren", vertelt de journaliste. "Toen ik opzoekingen begon te doen, raakte ik geboeid door de figuur. Corman had jarenlang gereisd en als journalist verslag uitgebracht van belangrijke momenten in de wereldgeschiedenis. Van 1947 tot 1974 was hij in het totaal ongeveer vijf jaar onderweg: hij kampeerde 4 jaar achter het 'ijzeren gordijn', trok negen keer naar Rusland, bezocht Arabische en Aziatische landen. Onderweg sprak hij met de lokale bevolking en toevallige passanten. Cormans boeken zijn neerslagen van die gesprekken en zijn eigen ervaringen."

Getuige Guernica

Onder meer Ernest Hemingway roemde Corman voor zijn journalistiek werk tijdens de Spaanse burgeroorlog. "Hij was een van de eersten, zo niet de eerste, die het bericht van het bombardement op Guernica de wereld instuurde. Na de verwoesting van Guernica zou Corman in één rit op zijn zware motor naar België zijn gereden met in zijn bagage twee Duitse brandbommen met hakenkruisen erop, om aan de sceptici te bewijzen dat de Nazi's het hadden gedaan."


Greet Brauwers sprak met heel wat mensen die Corman nog gekend hebben. Al kreeg ze vaak een heel ander verhaal te horen. "Corman werkte zeker niet zonder genoegen mee aan de legendevorming rond zijn persoon. Mijn film is geen biografie maar een documentaire. Ik wil het verhaal vertellen van zijn figuur die zich heeft ingezet voor wat hij belangrijk vond. Die zich verzette tegen onrecht zodat mensen zich bewust zijn van het verleden. Mathieu Corman is ondertussen uit het collectieve geheugen verdwenen. Dat heeft onder meer te maken met de omstandigheden van zijn dood. Op 3 december 1974 wordt Corman opnieuw aangehouden voor de verkoop van verboden boeken. Een vader had in de boekentas van zijn dochter een erotisch magazine gevonden. In februari 1975 pleegde de eergierige Corman zelfmoord. Zijn neef vond zijn archief in een toren in zijn geboortestreek, maar heeft het materiaal door de jaren heen uitgedeeld. Er is daardoor weinig tastbare informatie beschikbaar, wat zeer jammer is. Ik zou het volledige archief graag verzamelen om het te kunnen tentoonstellen. Idealiter zou er een fonds moeten komen om zich over het archief te ontfermen zodat het brede publiek kennis kan maken met dat stuk geschiedenis."


Mathieu Corman, Traces is te zien op TAZ op 2, 3 en 4 augustus telkens om 14 en 18 uur. Tickets via www.theateraanzee.be.