"Jean De Nivelle (zonder s) komt van bij ons"

KUNSTWERK MAAKT EINDE AAN HISTORISCHE BLUNDER

Kunstenaar Gilbert Declercq en André Bollaert bij het kunstwerk van Jean De Nivelle.
Foto Anthony Statius Kunstenaar Gilbert Declercq en André Bollaert bij het kunstwerk van Jean De Nivelle.
Is Jean De Nivelle(s) van Nijvel of Nevele? Van allebei, zegt heemkring Het Land van Nevele. "De in Nijvel zeer populaire Jean De Nivelles (met s) wordt vaak verward met de omstreden Jean De Nivelle, de heer van Nevele. Deze historische blunder zetten we recht met een kunstwerk aan de kerk van Nevele", zegt André Bollaert.

In zijn nieuwe tijdschrift zet heemkring Het Land van Nevele een eeuwenoude verwarring recht. Jean De Nivelles en Jean de Nivelle zijn twee verschillende figuren uit de middeleeuwen. De eerste is in het Waals-Brabantse Nijvel een folkloristische held, de andere is eerder een rebelse antiheld, gehaat door de Fransen. Jean De Nivelle is van Nevele en verdient volgens de heemkring zijn eigen plek in de geschiedenisboeken. Daarom werd aan de kerk van Nevele een kunstwerk onthuld van de Nevelse kunstenaar en striptekenaar Gilbert Declercq. Het stelt het Franse gezegde 'c'est comme le chien de Jean de Nivelle, il s'enfuit quand on l'apelle' (vertaald: het is zoals de hond van Jean de Nivelle, hij loopt weg als men hem roept) voor.

Haat

"Er zijn maar weinig figuren in de Franse geschiedenis die zo'n wrange nasmaak hebben als de figuur van 'Jean de Nivelle'", zegt André Bollaert. "Jan III van Montmorency alias Jean De Nivelle werd onterfd door zijn vader en verhuisde naar het Land van Nevele, waar hij zijn intrek nam in het kasteel Ooidonk, nu in het huidige Deinze. Hij werd de stamvader van de nieuwe tak van Montmorency-Nevele. Zijn verhaal is zo veel keer verteld en negatief geromantiseerd dat de Fransen niet anders konden dan deze man hartstochtelijk haten. Aan de Franse jeugd werd het verhaal verteld van een slechterik, een lafaard die zijn goede arme vader in de steek liet, zijn land verraadde en de wapens opnam tegen zijn vorst, de koning van Frankrijk. Erg goed heeft men de geschiedenis van deze antiheld niet uitgespit, want men situeert hem steeds als de heer van Nijvel in Waals Brabant, terwijl het hier gaat om de heer van Nevele." "Jean de Nivelles is de populaire klokkenluider van de collegiale Sint-Gertrudis in Nijvel", legt André uit. "Sinds de 17de eeuw is men de twee gaan verwarren. We willen niet raken aan de mooie volkse figuur en de traditie van Jean de Nivelles in Nijvel, maar iedereen heeft recht op de waarheid. Daarom willen we tijdens het herdenkingsjaar Egmont & Horn deze gehistoriseerde blunder rechtzetten door Jean de Nivelle, eigenlijk Jan I van Montmorency-Nevele, terug thuis te brengen."


Het kunstwerk hangt nog tot 30 september aan de oostzijde van de kerk van Nevele, waar hij in 1477 werd begraven.