"Van onschatbare waarde voor ons patrimonium"

KAMER VOOR HEEMKUNDE STELT UNIEK PERKAMENT OVER GEMEENTE VOOR

Jo Lommelen van de Kamer voor Heemkunde en Michel Oosterbosch van het Rijksarchief tonen het document. De witte handschoenen moeten vermijden dat het perkament beschadigd raakt.
Vanderveken Jo Lommelen van de Kamer voor Heemkunde en Michel Oosterbosch van het Rijksarchief tonen het document. De witte handschoenen moeten vermijden dat het perkament beschadigd raakt.
De Kamer voor Heemkunde heeft gisteren in de raadszaal van't Getouw een uniek perkament voorgesteld. Het gaat over de gemeente en is ongeveer 600 jaar oud. Voorzitter Jo Lommelen ontdekte het toevallig op internet. "We kochten het van een privéverzamelaar, ook al mocht dat eigenlijk niet, maar we dragen het graag over aan het Rijksarchief."

Op de persconferentie zitten drie partijen ietwat ongemakkelijk naast elkaar. Voorzitter van de Kamer voor Heemkunde Jo Lommelen, afdelingshoofd van het Rijksarchief Michel Oosterbosch en burgemeester Paul Rotthier (CD&V); alle drie zijn ze op één of andere manier, al dan niet officieel, eigenaar van het 15de-eeuwse perkament.

Vanderveken

Gevonden op website

"Ik kwam het tegen op een website vol oude geschriften. Via de beheerder van de site kwam ik in contact met de eigenaar van het document. De man bood het te koop aan. Die kans konden we niet laten liggen. Toch was het niet zo simpel. Omdat het gaat om een overheidsdocument, mag het niet verhandeld worden. Het oude geschrift moest eigenlijk naar het Rijksarchief gaan. Om onze fout recht te zetten, dragen we het nu alsnog aan hen over", zegt Jo Lommelen van de Kamer voor Heemkunde.

Gift aan gemeentearchief

Michel Oosterbosch van het Rijksarchief ziet de fout met plezier door de vingers. Hij neemt het historische geschrift in dank aan. "Alles gebeurde te goeder trouw. Ik heb het liever zo, dan dat het waardevolle document opnieuw in een privécollectie verdwijnt. Op onze beurt geven wij het document echter graag terug om het te bewaren in het Molse gemeentearchief." Zo blijft het document toch nog waar het thuishoort: in Mol.


Burgemeester Paul Rotthier (CD&V) trekt, net als zijn collega's, witte handschoenen aan om het verkleurde document te ontvangen. "Zonder de aankoopprijs te vernoemen is het duidelijk: dit document is van onschatbare waarde. Het is een verrijking voor ons heemkundig patrimonium", vindt hij.

Met ganzenveer

Volgens kenners werd het perkament rond 1425 opgesteld. Het geschrift, dat bijzonder goed bewaard bleef, is een cijnsrol en bevat een oplijsting van de te innen pachtgelden door de Tafel Van De Heilige Geest, de voorloper van het huidige OCMW. De auteur, mogelijk de toenmalige pastoor, schreef alles met een ganzenveer in een sierlijk handschrift. Het historisch belang van het perkament valt moeilijk te onderschatten. Het document bevat meer dan 120 familienamen van toenmalige Mollenaars én tal van lokale plaatsaanduidingen. Onder meer de naam 'Zannen' komt erop voor, de voorloper van de naam 'Sannen', zoals veel families in Mol heten. Ook 'Luymoeyen' wordt als achternaam vermeld. De typische naam kwam toen alleen in Mol voor, maar verdween met de tijd. Ook tal van vernoemde plaatsnamen doen nu nog een belletje rinkelen: 'op tsluse', 'het overlaer', 'achterbosch', 'dungendijc' of 'ginderbuten'.


In nauwe samenwerking met de Kamer voor Heemkunde zal het gemeentebestuur onderzoeken hoe het document het best gerestaureerd en optimaal bewaard kan worden. Ook zal het worden ingescand, zodat het in digitale vorm, zonder risico op beschadigingen, kan dienen voor historisch onderzoek.